Ο Ντόναλντ Τραμπ υπόσχεται τερματισμό ισραηλινών επιθέσεων στο South Pars, ενώ απειλεί με συντριπτικό πλήγμα το ιρανικό κοίτασμα. Η Τεχεράνη συνεχίζει τα πλήγματα σε εγκαταστάσεις LNG του Κατάρ, εκτοξεύοντας την ένταση και τις τιμές ενέργειας.
Η σύγκρουση ανάμεσα στο Ιράν, τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εισέρχεται σε νέα, ιδιαίτερα επικίνδυνη φάση, με επίκεντρο τον ενεργειακό πλούτο του Περσικού Κόλπου. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι «δεν θα υπάρξουν άλλες επιθέσεις από το Ισραήλ» στο γιγαντιαίο κοίτασμα φυσικού αερίου South Pars, την ώρα που η Τεχεράνη απαντά με πυραυλικά πλήγματα σε εγκαταστάσεις υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στο Κατάρ.
Αμερικανικές απειλές για «συντριπτικό χτύπημα» στο South Pars
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι οι ΗΠΑ «δεν γνώριζαν τίποτα» για την ισραηλινή επίθεση στο South Pars, σε αντίθεση με διαρροές από Ισραηλινούς αξιωματούχους και Αμερικανό αξιωματούχο άμυνας που αναφέρουν ότι η επιχείρηση έγινε με την έγκριση της Ουάσιγκτον. Η διπλή αυτή γραμμή υπογραμμίζει την προσπάθεια του Λευκού Οίκου να αποστασιοποιηθεί δημοσίως από μια ενέργεια που άνοιξε τον ασκό του Αιόλου στην καρδιά της παγκόσμιας αγοράς φυσικού αερίου.
Ο Αμερικανός πρόεδρος προχώρησε ακόμη παραπέρα, απειλώντας να «ανατινάξει μαζικά ολόκληρο το κοίτασμα South Pars με ισχύ που το Ιράν δεν έχει ξαναδεί» εάν η Τεχεράνη συνεχίσει να πλήττει τις εγκαταστάσεις LNG του Κατάρ. Η ρητορική αυτή, που μετατρέπει ένα κρίσιμο ενεργειακό asset σε στρατηγικό στόχο, αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο ευρύτερης ανάφλεξης, με ανυπολόγιστες συνέπειες για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης και της Ασίας.
Το South Pars, το οποίο το Ιράν μοιράζεται με το Κατάρ (όπου είναι γνωστό ως North Field), αποτελεί το μεγαλύτερο κοίτασμα φυσικού αερίου στον κόσμο και, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, καλύπτει περίπου το 70% της ιρανικής παραγωγής. Η καταστροφή ή σοβαρή ζημιά σε αυτό το πεδίο θα αναδιαμόρφωνε βίαια τον παγκόσμιο χάρτη φυσικού αερίου.
Ιρανικά πλήγματα σε Κατάρ, προειδοποιήσεις Ριάντ και αναταραχή στις αγορές
Σε αντίποινα για την ισραηλινή επίθεση στο South Pars, το Ιράν έπληξε επανειλημμένα τις εγκαταστάσεις LNG στο βιομηχανικό σύμπλεγμα Ras Laffan στο βόρειο Κατάρ. Η κρατική QatarEnergy έκανε λόγο για «εκτεταμένες ζημιές» και «μεγάλης έκτασης πυρκαγιές», αν και δεν αναφέρθηκαν τραυματισμοί. Το υπουργείο Εσωτερικών του Κατάρ ανακοίνωσε ότι όλες οι εστίες φωτιάς έχουν τεθεί υπό έλεγχο, με τις επιχειρήσεις ψύξης και ασφάλισης της περιοχής να συνεχίζονται.
Παράλληλα, η Σαουδική Αραβία ύψωσε κατακόρυφα τους τόνους, δηλώνοντας ότι διατηρεί «το δικαίωμα να αναλάβει στρατιωτική δράση» εναντίον του Ιράν, εάν η Τεχεράνη δεν σταματήσει άμεσα τις επιθέσεις σε γειτονικά κράτη του Κόλπου. Ο υπουργός Εξωτερικών πρίγκιπας Φαϊσάλ μπιν Φαρχάν προειδοποίησε ότι η ιρανική στρατηγική «απομονώνει περαιτέρω» το καθεστώς και ότι το Ριάντ θα χρησιμοποιήσει κάθε πολιτικό, οικονομικό και διπλωματικό μέσο για να τερματιστούν οι επιθέσεις.
Η ένταση έχει ήδη αντίκτυπο στις αγορές ενέργειας: η τιμή του Brent κατέγραψε άνοδο άνω του 5% στις πρωινές συναλλαγές, αντανακλώντας τον φόβο για διαταραχή των ροών πετρελαίου και φυσικού αερίου από τον Κόλπο. Για την Ευρώπη, που εξακολουθεί να αναζητά εναλλακτικές πηγές προμήθειας μετά τη μείωση των ρωσικών ροών, η αστάθεια σε έναν τόσο κρίσιμο κόμβο LNG όπως το Κατάρ αποτελεί σοβαρό στρατηγικό κίνδυνο.
Στο εσωτερικό του Ιράν, το καθεστώς επιλέγει την κλιμάκωση και στο πεδίο της καταστολής. Οι αρχές εκτέλεσαν τρεις άνδρες καταδικασμένους για τη δολοφονία δύο αστυνομικών κατά τη διάρκεια των ταραχών του Ιανουαρίου, κατηγορώντας τους για «μοχαρεμπέχ» – «πόλεμο κατά του Θεού» – και διασυνδέσεις με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Πρόκειται για τις πρώτες επίσημα ανακοινωθείσες εκτελέσεις που συνδέονται με τις πρόσφατες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις, σε μια περίοδο που η Τεχεράνη επιδιώκει να δείξει αποφασιστικότητα τόσο προς το εσωτερικό όσο και προς το εξωτερικό.
Σχόλιο
: Η μετατροπή του South Pars και του Ras Laffan σε στόχους υψηλής στρατηγικής αξίας ανεβάζει τον πήχη του ρίσκου για ολόκληρο το διεθνές ενεργειακό σύστημα. Η ρητορική Τραμπ περί «ανατίναξης» του μεγαλύτερου κοιτάσματος φυσικού αερίου παγκοσμίως, σε συνδυασμό με τις ιρανικές επιθέσεις σε υποδομές LNG και τις σαουδαραβικές απειλές, δημιουργεί ένα εκρηκτικό τρίγωνο Ουάσιγκτον–Τεχεράνη–Ριάντ. Για την Ελλάδα και την Ευρώπη, η κρίση αυτή υπογραμμίζει την ανάγκη επιτάχυνσης της διαφοροποίησης πηγών και διαδρομών ενέργειας, καθώς και ενίσχυσης των στρατηγικών αποθεμάτων, πριν η γεωπολιτική της ενέργειας μετατραπεί σε πραγματική ενεργειακή κρίση.






