Η επίσκεψη του Σταύρου Παπασταύρου στο Βελιγράδι επιβεβαιώνει τη στρατηγική σύγκλιση Ελλάδας–Σερβίας στην ενέργεια. Ο Κάθετος Διάδρομος και οι νέες διασυνδέσεις φυσικού αερίου αναδιαμορφώνουν τον ενεργειακό χάρτη της περιοχής.
Η επίσκεψη του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου στο Βελιγράδι και η συνάντησή του με την υπουργό Μεταλλείων και Ενέργειας της Σερβίας Dubravka Đedović Handanović αναδεικνύουν την αναβάθμιση της ελληνοσερβικής ενεργειακής σχέσης σε στρατηγικό πυλώνα για ολόκληρη τη Βαλκανική. Παρουσία των πρέσβεων των δύο χωρών, οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στην ασφάλεια εφοδιασμού, στη διαφοροποίηση πηγών και οδεύσεων ενέργειας και στη βαθύτερη διασύνδεση με την ευρωπαϊκή αγορά.
Η ενέργεια ως ζήτημα ασφάλειας και γεωπολιτικής ισχύος
Ο Σταύρος Παπασταύρου υπογράμμισε ότι «στη σημερινή εποχή αβεβαιότητας η ενέργεια δεν είναι απλώς ένα οικονομικό ζήτημα, αλλά θέμα εθνικής ασφάλειας, σταθερότητας και κυριαρχίας». Σε ένα περιβάλλον που επηρεάζεται από τον πόλεμο στην Ουκρανία και την κρίση στη Μέση Ανατολή, η Ελλάδα προβάλλει ως αξιόπιστη πύλη εισόδου ενέργειας για τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη.
Ο Έλληνας υπουργός ανέδειξε τον ρόλο των ελληνικών υποδομών –τερματικοί σταθμοί LNG, αγωγοί φυσικού αερίου και διασυνδέσεις– που επιτρέπουν τη ροή ποσοτήτων προς τα Δυτικά Βαλκάνια και την ευρύτερη ΕΕ. Ειδική αναφορά έγινε στον Διασυνδετήριο Αγωγό Ελλάδας–Βουλγαρίας (IGB), ο οποίος ήδη λειτουργεί ως κρίσιμος κρίκος στην τροφοδοσία της περιοχής με μη ρωσικό αέριο.
Παράλληλα, ο Παπασταύρου επανέλαβε ότι η συνεργασία Ελλάδας–Σερβίας έχει επανειλημμένα επιβεβαιωθεί στο ανώτατο πολιτικό επίπεδο, από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και τον πρόεδρο της Σερβίας Αλεξάνταρ Βούτσιτς, προσδίδοντας σαφές γεωπολιτικό βάθος στην ενεργειακή ατζέντα.
Κάθετος Διάδρομος, νέες διασυνδέσεις και ευρωπαϊκή αγορά
Κεντρικό σημείο της ατζέντας αποτέλεσε ο λεγόμενος Κάθετος Διάδρομος, το πλέγμα αγωγών και ηλεκτρικών διασυνδέσεων που μετατρέπει τη γεωγραφία των Βαλκανίων σε γεωπολιτικό πλεονέκτημα. Ο Παπασταύρου χαρακτήρισε τον Διάδρομο «αρτηρία ανάπτυξης, προόδου και σταθερότητας», υπογραμμίζοντας ότι η Σερβία δεν μπορεί να απουσιάζει από αυτόν τον σχεδιασμό και συνδέοντας ευθέως την ενεργειακή ολοκλήρωση με τη στήριξη της ελληνικής πλευράς στην ενταξιακή πορεία της Σερβίας προς την ΕΕ.
Από σερβικής πλευράς, η Dubravka Đedović Handanović ανακοίνωσε ότι η χώρα σχεδιάζει δύο νέες διασυνδέσεις φυσικού αερίου με τη Βόρεια Μακεδονία και τη Ρουμανία, συνολικής πρόσθετης δυναμικότητας άνω των 4 δισ. κυβικών μέτρων ετησίως. Η διασύνδεση Σερβίας–Βόρειας Μακεδονίας, με προβλεπόμενη δυναμικότητα περίπου 1,5 δισ. κ.μ. τον χρόνο, ξεκινά να κατασκευάζεται εντός του 2026 και αναμένεται να λειτουργήσει στις αρχές του 2028, ενισχύοντας την πρόσδεση της Σερβίας με την Ελλάδα και τις πηγές αερίου που φθάνουν μέσω του TANAP και των τερματικών LNG.
Η Σερβία έχει ήδη δεσμεύσει 300 εκατ. κ.μ. ετησίως στον τερματικό LNG της Αλεξανδρούπολης για δεκαετία μέσω της Srbijagas, ενώ η σερβική αγορά πετρελαιοειδών στηρίζεται και από την EKO Serbia, μέλος του ομίλου HelleniQ Energy, η οποία αύξησε σημαντικά τις εισαγωγές το 2025. Επιπλέον, το Βελιγράδι δηλώνει ότι έχει ολοκληρώσει τα απαραίτητα βήματα για να γίνει η πρώτη χώρα εκτός ΕΕ που θα συνδεθεί με την ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, προσδοκώντας την ταχεία ολοκλήρωση της διαδικασίας με ισχυρή ελληνική στήριξη.
Στο πολιτικό επίπεδο, ο Έλληνας υπουργός τόνισε ότι «η ενεργειακή συνεργασία Ελλάδας–Σερβίας αποτελεί βασικό πυλώνα και μετατρέπει τη γεωγραφία της Βαλκανικής σε γεωπολιτικό πλεονέκτημα», σημειώνοντας ότι οι δύο χώρες «επιλέγουν να είναι μέρος της λύσης και όχι του προβλήματος», μέσα από περισσότερη ενεργειακή ασφάλεια, ισχυρότερη διασυνδεσιμότητα και από κοινού διαμόρφωση της νέας ενεργειακής αρχιτεκτονικής της περιοχής.
Σχόλιο 
: Η κίνηση Αθήνας και Βελιγραδίου ξεπερνά το επίπεδο μιας διμερούς επίσκεψης: παγιώνει την Ελλάδα ως κόμβο εισόδου ενέργειας για τα Δυτικά Βαλκάνια, προσφέρει στη Σερβία εναλλακτικές έναντι της ρωσικής εξάρτησης και συνδέει απτά την ενεργειακή ολοκλήρωση με την ευρωπαϊκή προοπτική της. Σε μια περίοδο γεωπολιτικής αστάθειας, τα έργα υποδομής –όχι οι διακηρύξεις– είναι αυτά που θα κρίνουν ποιος θα ελέγχει τις ροές ενέργειας και, κατ’ επέκταση, την ισχύ στην περιοχή.
#Ενέργεια #Ελλάδα #Σερβία #ΦυσικόΑέριο #LNG
