Η στάση της Κίνα απέναντι στον πόλεμο στο Ιράν δεν είναι διπλωματική αμηχανία. Είναι συνειδητή επιλογή ισχύος.
Σε μια σύγκρουση που επηρεάζει άμεσα τις ενεργειακές ροές και τη σταθερότητα της Μέσης Ανατολής, το Πεκίνο επέλεξε να μην εμπλακεί ουσιαστικά. Όχι επειδή δεν μπορεί — αλλά επειδή δεν θέλει.
Και αυτό λέει περισσότερα από οποιαδήποτε επίσημη δήλωση.
Από «στρατηγικός εταίρος» σε διαχειρίσιμο ρίσκο
Το Ιράν δεν είναι μια τυχαία χώρα για την Κίνα. Συμμετέχει σε κρίσιμα γεωοικονομικά σχήματα, αποτελεί βασικό ενεργειακό προμηθευτή και εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό του Πεκίνου για παγκόσμια επιρροή.
Κι όμως, όταν δέχθηκε επίθεση:
-
δεν υπήρξε στρατιωτική στήριξη
-
δεν υπήρξε οικονομική παρέμβαση έκτακτης κλίμακας
-
δεν υπήρξε ουσιαστική αποτρεπτική κίνηση
Η Κίνα περιορίστηκε σε δηλώσεις και διπλωματικές κινήσεις χαμηλού ρίσκου.
Αυτό μεταφράζεται απλά: το Ιράν είναι χρήσιμο, αλλά όχι κρίσιμο.
Η πραγματική προτεραιότητα λέγεται Ταϊβάν
Το γεωπολιτικό κέντρο βάρους της Κίνας δεν βρίσκεται στον Περσικό Κόλπο αλλά στην Ταϊβάν.
Ο Xi Jinping έχει καταστήσει σαφές ότι η ενοποίηση με την Ταϊβάν αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα πρώτης γραμμής. Κάθε άλλη κρίση αξιολογείται υπό αυτό το πρίσμα.
Μια άμεση εμπλοκή υπέρ του Ιράν θα σήμαινε:
-
κλιμάκωση με τις ΗΠΑ
-
στρατιωτική πίεση σε πολλαπλά μέτωπα
-
πιθανή επιτάχυνση αμερικανικής εμπλοκής στον Ειρηνικό
Το Πεκίνο δεν πρόκειται να ανοίξει δεύτερο μέτωπο για μια περιφερειακή σύγκρουση, όσο σημαντική κι αν είναι ενεργειακά.
Το ενεργειακό παράδοξο
Η κρίση επηρεάζει άμεσα τα κινεζικά συμφέροντα. Ένα μεγάλο μέρος των εισαγωγών πετρελαίου της Κίνας περνά από τα Στενά του Ορμούζ.
Ακόμα και έτσι, η αντίδραση ήταν περιορισμένη.
Γιατί;
Επειδή η Κίνα λειτουργεί με ορίζοντα χρόνου και όχι με βραχυπρόθεσμο πανικό:
-
διαθέτει στρατηγικά αποθέματα
-
διαφοροποιεί πηγές ενέργειας
-
εκτιμά ότι η κρίση θα είναι διαχειρίσιμη
Το ενεργειακό κόστος θεωρείται αποδεκτό, αν το εναλλακτικό σενάριο είναι γεωπολιτική σύγκρουση με τις ΗΠΑ.
Σιωπηρή κατανόηση με την Ουάσινγκτον;
Οι εξελίξεις δείχνουν ότι, πίσω από τις δημόσιες δηλώσεις, υπάρχει ένα άτυπο πλαίσιο κατανόησης μεταξύ Πεκίνου και Ουάσινγκτον.
Η Κίνα αποφεύγει να εμπλακεί στο Ιράν.
Οι ΗΠΑ αποφεύγουν να ανεβάσουν δραματικά την ένταση γύρω από την Ταϊβάν.
Δεν είναι συμφωνία. Είναι ισορροπία συμφερόντων.
Και αυτή η ισορροπία εξηγεί γιατί το Πεκίνο επιλέγει την αποστασιοποίηση.
Το τέλος των «στρατηγικών συμμαχιών»
Η υπόθεση Ιράν αποκαλύπτει κάτι βαθύτερο:
Τα διεθνή σχήματα συνεργασίας — BRICS, Belt & Road, περιφερειακές συνεργασίες — δεν είναι συμμαχίες με την κλασική έννοια.
Δεν υπάρχει άρθρο 5.
Δεν υπάρχει εγγύηση στήριξης.
Υπάρχει μόνο σύγκλιση συμφερόντων — μέχρι να πάψει να υπάρχει.
SBC Editorial
Αν κάποιος περίμενε ότι η Κίνα θα «σταθεί δίπλα» στο Ιράν, διαβάζει λάθος τον κόσμο.
Η Κίνα δεν λειτουργεί με όρους ιδεολογίας ή συμμαχιών. Λειτουργεί με όρους ισχύος και προτεραιοτήτων.
Και η ιεράρχηση είναι ξεκάθαρη:
Ταϊβάν > ΗΠΑ > οικονομική σταθερότητα > ενέργεια > εταίροι.
Όλα τα υπόλοιπα είναι διαχειρίσιμα.
Στη νέα παγκόσμια τάξη, δεν σε σώζει κανείς.
Απλώς σε αξιολογούν.
