Ο Ντόναλντ Τραμπ κλιμακώνει τη ρητορική του κατά των Ευρωπαίων συμμάχων, κατηγορώντας τους για απραξία στα Στενά του Ορμούζ. Η αντιπαράθεση φωτίζει το βαθύ ρήγμα στις διατλαντικές σχέσεις εν μέσω πολέμου με το Ιράν.
Με μια νέα διαδικτυακή επίθεση κατά των συμμάχων των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε τις ευρωπαϊκές χώρες «δειλές», κατηγορώντας τες ότι αρνούνται να συμμετάσχουν στον αμερικανοϊσραηλινό πόλεμο με το Ιράν και να συμβάλουν στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, του κρίσιμου θαλάσσιου διαύλου για τις παγκόσμιες ροές πετρελαίου.
Σκληρή ρητορική και πίεση για στρατιωτική εμπλοκή
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Τραμπ υποστήριξε ότι «χωρίς τις ΗΠΑ, το ΝΑΤΟ είναι μια χάρτινη τίγρη», κατηγορώντας τους συμμάχους ότι «κάθονται εκτός» της σύγκρουσης με ένα «πυρηνικά ισχυρό Ιράν» και στη συνέχεια διαμαρτύρονται για τις υψηλές τιμές πετρελαίου. Κατά τον ίδιο, η λύση θα ήταν ένα «απλό στρατιωτικό εγχείρημα» για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, «με τόσο μικρό ρίσκο» – όμως, όπως λέει, οι σύμμαχοι «δεν θέλουν να βοηθήσουν».
Τη ρητορική του συνόψισε σε μία λέξη: «ΔΕΙΛΟΙ. Θα το ΘΥΜΟΜΑΣΤΕ!». Η διατύπωση αυτή δεν είναι μόνο επικοινωνιακή κλιμάκωση, αλλά και σαφές μήνυμα ότι η Ουάσινγκτον ενδέχεται να επανεξετάσει τον τρόπο που αντιλαμβάνεται τις υποχρεώσεις της έναντι των Ευρωπαίων εταίρων της, ιδίως σε θέματα ασφάλειας ενέργειας και ναυσιπλοΐας.
Ευρωπαϊκή αποστασιοποίηση και φόβοι γενίκευσης της σύγκρουσης
Η έκρηξη του Τραμπ ήρθε αμέσως μετά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Πέμπτης, όπου οι Ευρωπαίοι ηγέτες υιοθέτησαν συνειδητά χαμηλούς τόνους, δίνοντας έμφαση στην αποκλιμάκωση και στην αποφυγή περαιτέρω εμπλοκής σε έναν πόλεμο χωρίς ορατό τέλος. Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ έφτασε στο σημείο να χαρακτηρίσει τον πόλεμο παράνομο, σηματοδοτώντας το εύρος της απόστασης από τη γραμμή της Ουάσινγκτον.
Από την έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών πληγμάτων στην Τεχεράνη στις 28 Φεβρουαρίου, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία και Ηνωμένο Βασίλειο αρνούνται να στείλουν πολεμικά πλοία στον Περσικό Κόλπο. Αντ’ αυτού, συνυπέγραψαν με Ιαπωνία και Καναδά κοινή δήλωση στήριξης «κατάλληλων προσπαθειών» για την ασφαλή διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ – αλλά μόνο όταν σταματήσουν οι εχθροπραξίες, όπως τόνισε ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς.
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν διερευνά, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ένα πιθανό πλαίσιο υπό την αιγίδα του ΟΗΕ για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, ενώ ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε εμφανίζεται «βέβαιος» ότι οι σύμμαχοι θα βρουν τρόπο να αποκαταστήσουν την κίνηση στο στρατηγικό αυτό σημείο. Η ευρωπαϊκή προσέγγιση δίνει βάρος στη νομιμοποίηση και στη διεθνή συναίνεση, σε αντίθεση με την πίεση του Τραμπ για άμεση στρατιωτική δράση.
Ρήγμα εμπιστοσύνης και διατλαντικές ισορροπίες
Η τελευταία επίθεση του Τραμπ εντάσσεται σε μια σειρά δημόσιων προειδοποιήσεων προς το ΝΑΤΟ ότι θα αντιμετωπίσει ένα «πολύ κακό μέλλον» αν δεν συμβάλει ενεργά στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα κατηγορήσει τους συμμάχους ότι αποφεύγουν τις πιο επικίνδυνες αποστολές, υπενθυμίζοντας και τη συμμετοχή τους στο Αφγανιστάν, όπου –όπως υποστήριξε σε συνέντευξή του– «έμειναν λίγο πιο πίσω, λίγο μακριά από την πρώτη γραμμή».
Οι δηλώσεις του έχουν ήδη προκαλέσει αντιδράσεις. Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ είχε χαρακτηρίσει παλαιότερα τις τοποθετήσεις του Τραμπ «προσβλητικές και, ειλικρινά, απαράδεκτες». Σήμερα, η αντιπαράθεση για το Ορμούζ δεν είναι μόνο ζήτημα στρατιωτικής τακτικής, αλλά καθρέφτης μιας βαθύτερης κρίσης εμπιστοσύνης: οι ΗΠΑ θεωρούν ότι επωμίζονται δυσανάλογο βάρος για την παγκόσμια ασφάλεια, ενώ οι Ευρωπαίοι ανησυχούν για την εμπλοκή τους σε έναν πόλεμο με τεράστιο πολιτικό και οικονομικό κόστος.
Σε αυτό το πλαίσιο, η ασφάλεια των ενεργειακών ροών από τον Περσικό Κόλπο, οι τιμές του πετρελαίου και η συνοχή της Δύσης απέναντι στο Ιράν συνδέονται άρρηκτα. Το πώς θα γεφυρωθεί –ή θα βαθύνει– το ρήγμα μεταξύ Ουάσινγκτον και ευρωπαϊκών πρωτευουσών θα καθορίσει όχι μόνο την έκβαση της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ, αλλά και τη μελλοντική αρχιτεκτονική ασφάλειας της Ευρώπης.
Σχόλιο 
: Η σκληρή ρητορική του Τραμπ λειτουργεί ως μοχλός πίεσης, αλλά ταυτόχρονα υπονομεύει τη συνοχή του ΝΑΤΟ σε μια στιγμή που η Δύση χρειάζεται μέγιστη συνεννόηση για την ασφάλεια ενέργειας και την αποτροπή γενικευμένης ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή.
#Τραμπ #ΝΑΤΟ #Ορμούζ #Ιράν #ΗΠΑ #ΕΕ #Ενέργεια #Πετρέλαιο
