Ο Αντόνιο Γκουτέρες δηλώνει ότι ο ΟΗΕ μπορεί να συμβάλει στην αποκλιμάκωση της έντασης στα Στενά του Ορμούζ και στη Μέση Ανατολή. Στόχος είναι η επαναφορά σε προηγούμενα, ασφαλέστερα επίπεδα ναυσιπλοΐας στην περιοχή.
Ο γενικός γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών Αντόνιο Γκουτέρες εμφανίστηκε έτοιμος να αναβαθμίσει τον ρόλο του ΟΗΕ στην προσπάθεια αποκλιμάκωσης της έντασης στα Στενά του Ορμούζ και ευρύτερα στη Μέση Ανατολή, στον απόηχο της συνεχιζόμενης σύγκρουσης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Ισραήλ και Ιράν. Μιλώντας σε συνέντευξή του, υπογράμμισε ότι ο διεθνής οργανισμός διαθέτει τα εργαλεία για να συμβάλει στη σταθεροποίηση μιας από τις πιο στρατηγικές θαλάσσιες οδούς στον πλανήτη.
Στόχος η επιστροφή σε προηγούμενο καθεστώς ασφάλειας
Ο Γκουτέρες τόνισε ότι «κύριος στόχος» του είναι να διερευνηθεί αν είναι εφικτό να δημιουργηθούν ξανά συνθήκες παρόμοιες με εκείνες που επικρατούσαν στο παρελθόν στα Στενά του Ορμούζ, όταν η ναυσιπλοΐα διεξαγόταν με σαφώς υψηλότερο επίπεδο ασφάλειας και προβλεψιμότητας. Η αναφορά αυτή παραπέμπει σε περιόδους σχετικής ηρεμίας, πριν από τα επαναλαμβανόμενα επεισόδια επιθέσεων σε πλοία, καταρρίψεων drones και στοχευμένων ενεργειών που έχουν καταστήσει την περιοχή επίκεντρο γεωπολιτικού ρίσκου.
Σύμφωνα με τον ίδιο, μια ειδική ομάδα του ΟΗΕ μπορεί να αναλάβει ρόλο υποστήριξης στην τρέχουσα κατάσταση ασφαλείας στη θαλάσσια δίοδο, λειτουργώντας ως πλατφόρμα συντονισμού, παρακολούθησης και διαλόγου μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών. Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι ο οργανισμός δεν επιδιώκει να κινηθεί μονομερώς, αλλά προτιμά να εργαστεί σε στενή συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες και άλλες χώρες που έχουν άμεσο ενδιαφέρον για τη σταθερότητα της περιοχής.
Γεωπολιτική σημασία και οικονομικοί κίνδυνοι
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν στρατηγικό σημείο-κλειδί για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια, καθώς μέσω αυτών διέρχεται σημαντικό ποσοστό των διεθνών ροών πετρελαίου και φυσικού αερίου. Κάθε κλιμάκωση ή διαταραχή στην περιοχή μεταφράζεται άμεσα σε αυξημένο κόστος ασφάλισης, ανατιμήσεις ναύλων και έντονη μεταβλητότητα στις διεθνείς αγορές ενέργειας, με επιπτώσεις που φτάνουν μέχρι τον Ευρωπαίο και τον Έλληνα καταναλωτή.
Η εμπλοκή του ΟΗΕ, όπως τη σκιαγραφεί ο Γκουτέρες, θα μπορούσε να λειτουργήσει ως θεσμικό αντίβαρο στην κλιμάκωση, προσφέροντας ένα φόρουμ διαλόγου που δεν ταυτίζεται με τα συμφέροντα καμίας μεμονωμένης δύναμης. Παράλληλα, η έμφαση στη συνεργασία με τις ΗΠΑ και άλλους εταίρους δείχνει ότι ο διεθνής οργανισμός αναγνωρίζει τα όρια της επιρροής του και επιδιώκει να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς τις υπάρχουσες ναυτικές αποστολές και διπλωματικές πρωτοβουλίες στην περιοχή.
Σε ένα περιβάλλον όπου η αντιπαράθεση ΗΠΑ–Ιράν και η περιφερειακή αστάθεια στη Μέση Ανατολή αυξάνουν τον κίνδυνο «ατυχήματος» με παγκόσμιες συνέπειες, η πρωτοβουλία του ΟΗΕ αναδεικνύει την προσπάθεια επαναφοράς της πολυμερούς διπλωματίας στο επίκεντρο της διαχείρισης κρίσεων.
Σχόλιο 
: Η κίνηση Γκουτέρες δείχνει ότι ο ΟΗΕ επιδιώκει να καλύψει το κενό εμπιστοσύνης μεταξύ μεγάλων δυνάμεων, όχι με στρατιωτικά μέσα αλλά με θεσμική διαμεσολάβηση. Αν και η επιρροή του οργανισμού είναι περιορισμένη χωρίς τη βούληση των βασικών παικτών, μια ελάχιστη συμφωνία κανόνων ασφαλούς ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ θα μπορούσε να έχει δυσανάλογα θετική επίδραση στις αγορές ενέργειας και στη διεθνή ναυτιλία.
#ΟΗΕ #Γκουτέρες #Ορμούζ #ΜέσηΑνατολή #Ιράν #ΗΠΑ
