Η προγραμματισμένη σύνοδος κορυφής Τραμπ–Σι μπαίνει σε παράταση, καθώς η Ουάσινγκτον κλιμακώνει τη στρατιωτική της εμπλοκή στο Ιράν. Η σύνδεση της διπλωματίας με το μέτωπο της Μέσης Ανατολής δημιουργεί νέα αβεβαιότητα στις ήδη εύθραυστες σχέσεις ΗΠΑ–Κίνας.
Η αμερικανική κυβέρνηση φέρεται να ενημερώνει ξένους αξιωματούχους ότι η πολυαναμενόμενη σύνοδος κορυφής μεταξύ του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και του Κινέζου προέδρου Σι Τζινπίνγκ δεν θα επαναπρογραμματιστεί πριν ολοκληρωθεί η ενεργή φάση του πολέμου με το Ιράν. Η εξέλιξη αυτή τοποθετεί σε καθεστώς «παγώματος» έναν κρίσιμο δίαυλο επικοινωνίας ανάμεσα στις δύο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου.
Διάσταση ανάμεσα σε διαρροές και επίσημες διαψεύσεις
Διπλωμάτης με έδρα την Ουάσινγκτον, ο οποίος συμμετέχει στον σχεδιασμό της συνόδου ΗΠΑ–Κίνας, ανέφερε ότι η αμερικανική πλευρά έχει καταστήσει σαφές πως «οι επόμενες ημερομηνίες για τη σύνοδο Τραμπ–Σι θα προταθούν μόνο αφού τελειώσει το ενεργό μέρος της σύγκρουσης με το Ιράν». Την ίδια εικόνα μετέφερε και άτομο με γνώση των σχεδιασμών του Λευκού Οίκου.
Επισήμως, ωστόσο, ο Λευκός Οίκος απορρίπτει ότι υπάρχει σύνδεση χρονοδιαγράμματος ανάμεσα στη σύνοδο και τον πόλεμο. Η εκπρόσωπος Άννα Κέλι έκανε λόγο για «fake news», υποστηρίζοντας ότι ΗΠΑ και Κίνα έχουν «παραγωγικές συζητήσεις» για την επαναδιοργάνωση της επίσκεψης του Τραμπ, με ανακοινώσεις «εν ευθέτω χρόνω». Η κινεζική πρεσβεία περιορίστηκε να δηλώσει ότι δεν έχει πληροφορίες για πιθανή καθυστέρηση.
Η συνάντηση είχε αρχικά σχεδιαστεί για το τέλος Μαρτίου, όμως ο Τραμπ παραδέχθηκε δημοσίως ότι μετατίθεται «για έναν μήνα περίπου» επειδή «έχουμε πόλεμο σε εξέλιξη», ενώ αργότερα μίλησε για ορίζοντα «ενάμιση μήνα». Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ άφησε να εννοηθεί ότι το ραντεβού ίσως μετατεθεί μετά τον Μάιο, επικαλούμενη υποχρεώσεις του προέδρου στο εσωτερικό.
Πόλεμος με το Ιράν και κίνδυνος για την εύθραυστη εμπορική εκεχειρία
Καθώς ο πόλεμος με το Ιράν εισέρχεται στην τέταρτη εβδομάδα του, η Ουάσινγκτον φαίνεται να προετοιμάζεται για μακρότερη σύγκρουση. Σύμφωνα με αμερικανικά δημοσιεύματα, έχουν εκπονηθεί λεπτομερή σχέδια για πιθανή ανάπτυξη χερσαίων δυνάμεων σε ιρανικό έδαφος, ενώ εξετάζεται και η αποστολή χιλιάδων επιπλέον στρατιωτών στη Μέση Ανατολή. Παράλληλα, ο Τραμπ αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο σταδιακής απεμπλοκής των ΗΠΑ, ζητώντας από συμμάχους να αναλάβουν μεγαλύτερο ρόλο στην ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ, της κρίσιμης θαλάσσιας οδού για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η σύνδεση –έστω και ανεπίσημα– της συνόδου με την πορεία του πολέμου εμπεριέχει σοβαρό ρίσκο για τη σταθερότητα της ήδη εύθραυστης εμπορικής εκεχειρίας ΗΠΑ–Κίνας. Στην προηγούμενη συνάντησή τους, τον Οκτώβριο στη Νότια Κορέα, οι δύο ηγέτες είχαν καταφέρει να απομακρύνουν το ενδεχόμενο κλιμάκωσης του εμπορικού πολέμου: ο Σι είχε δεσμευθεί για αυξημένες κινεζικές εισαγωγές αμερικανικών αγροτικών προϊόντων και άρση περιορισμών σε κρίσιμες πρώτες ύλες, ενώ ο Τραμπ είχε παρατείνει την αναστολή πολύ υψηλών δασμών σε κινεζικά προϊόντα.
Κενό ηγετικής επικοινωνίας και γεωπολιτικές προεκτάσεις
Πρώην διαπραγματευτές και αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι η απουσία άμεσης επικοινωνίας κορυφής αυξάνει τον κίνδυνο παρεξηγήσεων σε μια περίοδο πολλαπλών εστιών έντασης. Παρότι μέρος της τεχνικής δουλειάς για τη σταθεροποίηση της εμπορικής σχέσης μπορεί να συνεχιστεί σε επίπεδο υπηρεσιών, ένα παρατεταμένο κενό στις επαφές Τραμπ–Σι ενδέχεται να καταστήσει τη διμερή σχέση λιγότερο προβλέψιμη, ιδίως αν προκύψουν απρόβλεπτες εξελίξεις στο μέτωπο του Ιράν ή στην ασφάλεια της Ασίας.
Παράγοντας κοντά στην κυβέρνηση σημείωσε ότι υπάρχουν «λειτουργικοί περιορισμοί» στη διαχείριση ενός πολέμου από «μια ξένη –και μάλιστα εχθρική– χώρα όπως η Κίνα», υπονοώντας ότι μια επίσκεψη Τραμπ στο Πεκίνο εν μέσω πολεμικών επιχειρήσεων θα ήταν πολιτικά και επιχειρησιακά δυσχερής.
Η παράταση της αβεβαιότητας γύρω από τη σύνοδο κορυφής επιβαρύνει το διεθνές κλίμα, με τις αγορές να παρακολουθούν στενά τόσο τη δυναμική του πολέμου με το Ιράν όσο και τη μελλοντική πορεία των αμερικανοκινεζικών σχέσεων, που παραμένουν κεντρικός παράγοντας για το παγκόσμιο εμπόριο, τις εφοδιαστικές αλυσίδες και την ενεργειακή ασφάλεια.
Σχόλιο 
: Η έστω άτυπη σύνδεση της συνόδου Τραμπ–Σι με την έκβαση του πολέμου στο Ιράν δείχνει πόσο αλληλένδετα έχουν γίνει τα μέτωπα εμπορίου, ασφάλειας και γεωπολιτικής. Η απουσία τακτικής επικοινωνίας κορυφής μεταξύ Ουάσινγκτον και Πεκίνου αυξάνει τον κίνδυνο στρατηγικών παρεξηγήσεων, ιδίως σε περιβάλλον έντασης στα Στενά του Ορμούζ και εύθραυστης εμπορικής εκεχειρίας. Για την παγκόσμια οικονομία –και κατ’ επέκταση για μια ανοιχτή, εξαγωγική χώρα όπως η Ελλάδα– κάθε παράταση της αβεβαιότητας στην αμερικανοκινεζική σχέση μεταφράζεται σε υψηλότερο ασφάλιστρο κινδύνου, μεταβλητότητα σε ενέργεια και ναύλα και μεγαλύτερη πίεση στις αλυσίδες εφοδιασμού.
#ΗΠΑ #Κίνα #Τραμπ #Σι #Ιράν #διπλωματία #γεωπολιτική
