Το Βερολίνο προτείνει στην Ιαπωνία συμφωνία αμοιβαίας πρόσβασης που θα διευκολύνει την ανάπτυξη στρατευμάτων στις δύο χώρες. Η κίνηση εντάσσεται στη στρατηγική στροφής Γερμανίας και Ιαπωνίας απέναντι σε Ρωσία, Κίνα και περιφερειακές εντάσεις.
Η Γερμανία επιταχύνει την εμβάθυνση των αμυντικών της σχέσεων με την Ιαπωνία, προτείνοντας μια νέα Συμφωνία Αμοιβαίας Πρόσβασης (Reciprocal Access Agreement, RAA), που θα καταστήσει ευκολότερη τη λειτουργία και ανάπτυξη στρατευμάτων των δύο χωρών στο έδαφος η μία της άλλης. Η πρόταση παρουσιάστηκε από τον Γερμανό υπουργό Άμυνας Μπόρις Πιστόριους, κατά την επίσκεψή του στη ναυτική βάση Γιοκοσούκα στην Ιαπωνία και τις συνομιλίες του με τον Ιάπωνα ομόλογό του Σιντζιρό Κοϊζούμι.
Τι προβλέπει η Συμφωνία Αμοιβαίας Πρόσβασης
Η RAA αποτελεί θεσμικό πλαίσιο που απλοποιεί νομικές και διοικητικές διαδικασίες για την παρουσία και δραστηριότητα ξένων στρατευμάτων, από την είσοδο στη χώρα και τη μετακίνηση στρατιωτικού υλικού μέχρι τη φορολογική και ποινική μεταχείριση του προσωπικού. Για την Ιαπωνία, τέτοιες συμφωνίες δεν είναι καινούργιες: έχει ήδη υπογράψει αντίστοιχες με το Ηνωμένο Βασίλειο και την Αυστραλία, στο πλαίσιο της σταδιακής απελευθέρωσης της αμυντικής της πολιτικής και της ενίσχυσης της αποτρεπτικής της ισχύος στον Ινδο-Ειρηνικό.
Για τη Γερμανία, ωστόσο, η πρόταση συνιστά ποιοτικό άλμα σε σχέση με την μέχρι σήμερα εμπλοκή της στην περιοχή. Μέχρι τώρα, η γερμανική παρουσία περιοριζόταν κυρίως σε συμμετοχή σε ασκήσεις, περιοδικές αποστολές πλοίων και αεροσκαφών και διμερείς διαβουλεύσεις. Μια RAA θα μετέτρεπε αυτές τις ad hoc κινήσεις σε πιο δομημένη, μόνιμη αρχιτεκτονική συνεργασίας, επιτρέποντας για παράδειγμα συχνότερες κοινές ασκήσεις, στάθμευση μονάδων ή ταχύτερη ανάπτυξη δυνάμεων σε κρίση.
Ενεργειακή ασφάλεια και παγκόσμιες θαλάσσιες οδοί
Ο Πιστόριους συνέδεσε ρητά την πρωτοβουλία με την κλιμακούμενη παγκόσμια αστάθεια, αναφερόμενος στις εξελίξεις στο Ιράν και τη Μέση Ανατολή και στον κομβικό ρόλο των θαλασσίων οδών, ειδικά στα στενά του Ορμούζ. Η Ιαπωνία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές ενέργειας που διέρχονται από την περιοχή, ενώ η Γερμανία –παρά την προσπάθεια διαφοροποίησης– παραμένει επίσης εκτεθειμένη στις διακυμάνσεις των παγκόσμιων ενεργειακών ροών.
Οι δύο χώρες, ως εξαγωγικές βιομηχανικές δυνάμεις, έχουν κοινό συμφέρον στη διασφάλιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και στην προστασία του διεθνούς εμπορίου. Ο Γερμανός υπουργός τόνισε ότι το Βερολίνο και το Τόκιο συνδέονται από την προσήλωσή τους σε μια «διεθνή τάξη βασισμένη σε κανόνες» και στην αρχή ότι «η ισχύς του δικαίου πρέπει να υπερισχύει του δικαίου του ισχυρού».
Στρατηγική σύγκλιση απέναντι σε Ρωσία και Κίνα
Πίσω από τη νομικο-τεχνική φύση της RAA διακρίνεται μια βαθύτερη στρατηγική σύγκλιση. Γερμανία και Ιαπωνία, παραδοσιακά επιφυλακτικές σε θέματα στρατιωτικής ισχύος μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, αναπροσαρμόζουν ταχέως τις πολιτικές τους υπό την πίεση αυταρχικών δυνάμεων. Ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία για τη Γερμανία και η αυξανόμενη πίεση από Κίνα και Βόρεια Κορέα για την Ιαπωνία έχουν καταστήσει σαφές ότι τα περιφερειακά θέατρα ασφάλειας είναι πλέον αλληλοσυνδεόμενα.
Έτσι, το Βερολίνο αντιμετωπίζει την παρουσία του στον Ινδο-Ειρηνικό όχι ως «εξωτικό» συμπλήρωμα, αλλά ως τμήμα μιας συνολικής στρατηγικής ανάσχεσης και διαφοροποίησης εξαρτήσεων. Αντίστοιχα, το Τόκιο βλέπει στις ευρωπαϊκές δυνάμεις δυνητικούς εταίρους που μπορούν να ενισχύσουν την πολυμερή πίεση προς το Πεκίνο και να μοιραστούν το βάρος της ασφάλειας θαλασσίων οδών.
Εφόσον η RAA προχωρήσει, θα αποτελέσει ακόμη έναν κρίκο σε μια αλυσίδα διμερών και πολυμερών συμφωνιών που αναδιαμορφώνουν την παγκόσμια αρχιτεκτονική ασφάλειας, με σαφή στόχευση τον περιορισμό της επιρροής Ρωσίας, Κίνας και άλλων αναθεωρητικών παικτών.
Σχόλιο 
: Η υπό διαμόρφωση συμφωνία Γερμανίας–Ιαπωνίας είναι ενδεικτική της γρήγορης μετατόπισης από περιφερειακές σε διασυνδεδεμένες στρατηγικές ασφάλειας. Για την Ευρώπη, σηματοδοτεί ότι ο Ινδο-Ειρηνικός παύει να είναι «μακρινή» σκηνή και μετατρέπεται σε κρίσιμο πεδίο όπου κρίνεται η ασφάλεια ενεργειακών ροών, εφοδιαστικών αλυσίδων και της ίδιας της διεθνούς τάξης κανόνων.
#Γερμανία #Ιαπωνία #Άμυνα #ΙνδοΕιρηνικός #ΕνεργειακήΑσφάλεια
