Το Ομοσπονδιακό Δικαστήριο της Γερμανίας απέρριψε αγωγή περιβαλλοντικής οργάνωσης κατά BMW και Mercedes για τα θερμικά αυτοκίνητα μετά το 2030. Η απόφαση μεταφέρει ξεκάθαρα την ευθύνη για τη μείωση εκπομπών από τις εταιρείες στον νομοθέτη.
Το Ομοσπονδιακό Δικαστήριο Δικαιοσύνης στην Καρλσρούη απέρριψε την προσπάθεια της περιβαλλοντικής οργάνωσης Deutsche Umwelthilfe (DUH) να επιβάλει, μέσω της Δικαιοσύνης, απαγόρευση πώλησης νέων αυτοκινήτων με κινητήρες εσωτερικής καύσης από τη BMW και τη Mercedes-Benz μετά τον Νοέμβριο του 2030. Η απόφαση επιβεβαιώνει προηγούμενες ετυμηγορίες κατώτερων δικαστηρίων και κλείνει, τουλάχιστον προς το παρόν, τον δρόμο για κλιματικές αγωγές που στοχεύουν μεμονωμένες εταιρείες αυτοκινήτου στη Γερμανία.
Το σκεπτικό του δικαστηρίου και το ζήτημα του «ανθρακικού προϋπολογισμού»
Η DUH και τρία διευθυντικά της στελέχη υποστήριξαν ότι η συνέχιση των πωλήσεων οχημάτων με ορυκτά καύσιμα μετά το 2030 οδηγεί σε δυσανάλογη κατανάλωση του εθνικού και παγκόσμιου «ανθρακικού προϋπολογισμού» – του μέγιστου επιτρεπτού όγκου εκπομπών CO₂ ώστε να τηρηθούν οι διεθνώς συμφωνημένοι κλιματικοί στόχοι. Σύμφωνα με τους ενάγοντες, η υπέρβαση αυτού του ορίου θα υποχρεώσει τις κυβερνήσεις να λάβουν δρακόντεια μέτρα στο μέλλον, περιορίζοντας θεμελιώδη δικαιώματα και ελευθερίες των νεότερων γενεών.
Το δικαστήριο όμως έκρινε ότι δεν υπάρχουν νομικά δεσμευτικοί «ανθρακικοί προϋπολογισμοί» σε επίπεδο μεμονωμένων εταιρειών. Ο προεδρεύων δικαστής Στέφαν Ζάιτερς τόνισε ότι «η ευθύνη για τη νομοθέτηση στον τομέα της κλιματικής προστασίας ανήκει στον νομοθέτη». Με άλλα λόγια, η χάραξη του πλαισίου και των ορίων εκπομπών αποτελεί πολιτική, όχι δικαστική, αρμοδιότητα.
Η επιχειρηματολογία της DUH στηρίχθηκε σε ιστορική απόφαση του Ομοσπονδιακού Συνταγματικού Δικαστηρίου του 2021, η οποία είχε κρίνει ότι ο γερμανικός κλιματικός νόμος δεν προστάτευε επαρκώς τις μελλοντικές γενιές και υποχρέωσε την κυβέρνηση να τον ενισχύσει. Ωστόσο, το σημερινό ανώτατο αστικό δικαστήριο έκρινε ότι η συγκεκριμένη λογική δεν μπορεί να μεταφερθεί αυτομάτως σε αγωγές κατά μεμονωμένων επιχειρήσεων αυτοκινητοβιομηχανίας.
Πολιτικό μήνυμα προς τον νομοθέτη και αντίκτυπος στην αυτοκινητοβιομηχανία
Παρά την ήττα της στο δικαστήριο, η DUH δηλώνει ότι θα μελετήσει διεξοδικά την απόφαση και εξετάζει το ενδεχόμενο περαιτέρω προσφυγών. Ο νομικός της εκπρόσωπος, Ρέμο Κλίνγκερ, ερμήνευσε την απόφαση ως «πολύ σαφή εντολή προς τον νομοθέτη» ότι οφείλει να δράσει αν θέλει να επιτύχει τους κλιματικούς στόχους. Η εκτελεστική διευθύντρια Μπάρμπαρα Μετς μίλησε για ανάγκη ενίσχυσης του ρυθμιστικού πλαισίου.
Αντίθετα, BMW και Mercedes υποδέχθηκαν θετικά την ετυμηγορία. Η BMW υπογράμμισε ότι η συζήτηση για το πώς θα επιτευχθούν οι κλιματικοί στόχοι πρέπει να γίνεται «μέσα από τη δημοκρατική πολιτική διαδικασία, στα κοινοβούλια», προσθέτοντας ότι η εταιρεία «συμβάλλει εδώ και καιρό ουσιαστικά στην κλιματική προστασία». Εκπρόσωπος της εταιρείας σημείωσε ότι η απόφαση προσφέρει «νομική ασφάλεια για τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στη Γερμανία».
Η υπόθεση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι γερμανικές αυτοκινητοβιομηχανίες έχουν επενδύσει δισεκατομμύρια ευρώ στη μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση, υπό την πίεση των στόχων της ΕΕ. Η Ένωση είχε αποφασίσει σταδιακή κατάργηση των θερμικών αυτοκινήτων έως το 2035, αλλά η Κομισιόν πρότεινε πρόσφατα χαλάρωση των κανόνων, υπό έντονο λόμπι της βιομηχανίας. Η απόφαση της Καρλσρούης ενισχύει τη γραμμή ότι οι μεγάλες αλλαγές στην αυτοκίνηση θα καθοριστούν κυρίως σε πολιτικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, όχι αίθουσα προς αίθουσα δικαστηρίων.
Σχόλιο 
: Η απόφαση δεν απαλλάσσει τη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία από την πίεση για ταχεία απανθρακοποίηση· απλώς μεταθέτει το επίκεντρο από τις αίθουσες δικαστηρίων στα κοινοβούλια και τα ευρωπαϊκά φόρα, όπου θα κριθεί αν η πολιτική βούληση μπορεί να σταθεί απέναντι στο ισχυρό βιομηχανικό λόμπι.
#Γερμανία #BMW #Mercedes #ΚλιματικήΑλλαγή #Αυτοκινητοβιομηχανία #ΕΕ
