Βαθιές αλλαγές στη δομή και λειτουργία του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ προωθεί η ηγεσία Ανδρουλάκη, προκαλώντας ισχυρές αντιδράσεις κορυφαίων στελεχών. Στο επίκεντρο βρίσκονται η ενίσχυση των αρμοδιοτήτων του προέδρου, η ανάληψη χρεών και νέοι κανόνες για θητείες και όργανα.
Ένα πακέτο εκτεταμένων καταστατικών αλλαγών, που επανακαθορίζουν τη φυσιογνωμία και την εσωτερική ισορροπία δυνάμεων στο ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής, φέρνει στο τραπέζι η ηγετική ομάδα υπό τον Νίκο Ανδρουλάκη. Οι προτάσεις παρουσιάστηκαν στη γραμματεία της επιτροπής καταστατικού και, παρότι βρίσκονται ακόμη σε διαβούλευση, ήδη έχουν ανοίξει έναν κύκλο έντονης εσωκομματικής αντιπαράθεσης.
Ενιαίος φορέας και ανάληψη χρεών των ιστορικών κομμάτων
Κεντρικός άξονας των αλλαγών είναι η μετατροπή του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ σε έναν ενιαίο πολιτικό φορέα, με τα κόμματα που το συναπαρτίζουν (ΚΙΔΗΣΟ, ΕΔΕΜ κ.ά.) να υποβιβάζονται σε «οργανωμένες τάσεις». Στόχος αυτής της κίνησης είναι να εκπέμψει το μήνυμα ενός συμπαγούς κόμματος εξουσίας που στοχεύει στην πρώτη θέση και στο σχετικό μπόνους εδρών.
Ιδιαίτερο βάρος έχει η ρύθμιση για τις οικονομικές υποχρεώσεις: ενώ μέχρι τώρα κάθε κόμμα διατηρούσε τα δικά του χρέη, πλέον προβλέπεται ότι οι προϋφιστάμενες οικονομικές υποχρεώσεις ΠΑΣΟΚ, ΚΙΔΗΣΟ και ΕΔΕΜ αναλαμβάνονται από τον ενιαίο φορέα ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ. Στην πράξη, ο νέος φορέας «φορτώνεται» τα χρέη του ιστορικού ΠΑΣΟΚ, με πολιτικούς κύκλους να εκφράζουν ανησυχίες για τον βαθμό ανοχής των τραπεζών και τον κίνδυνο μελλοντικών πιέσεων ή κατασχέσεων επί της κρατικής χρηματοδότησης.
Ενίσχυση προέδρου, συνέδριο και εκλογή ηγεσίας
Στο πεδίο της εσωκομματικής διακυβέρνησης, οι αλλαγές ενισχύουν εμφανώς τον ρόλο του προέδρου. Από μια περισσότερο «εκτελεστική» διατύπωση, το νέο κείμενο του καταστατικού του αναθέτει τον καθορισμό του πολιτικού προσανατολισμού και της στρατηγικής του Κινήματος, καθώς και την πολιτική ευθύνη της εκλογικής στρατηγικής. Παράλληλα, η υποχρέωση ρητής σύγκλησης οργάνων αποδυναμώνεται ως αναφορά, γεγονός που τροφοδοτεί κατηγορίες για «υπερπροεδρικό» μοντέλο.
Αλλάζει επίσης η σχέση συνεδρίου και εκλογής προέδρου: το τακτικό συνέδριο θα εκλέγει Κεντρική Πολιτική Επιτροπή και Περιφερειακά Συμβούλια, ενώ εκεί θα υποβάλλονται και θα ανακηρύσσονται οι υποψηφιότητες για την προεδρία. Μετά τις αντιδράσεις κορυφαίων στελεχών, αποσύρθηκε η πρόβλεψη για όριο 15% των συνέδρων ως προϋπόθεση υποψηφιότητας, ωστόσο η λογική ισχυρότερου ελέγχου της διαδικασίας παραμένει.
Θητείες, όργανα βάσης και αποδυνάμωση της βάσης
Σημαντική τομή είναι και η αναθεώρηση των θητειών: το ανώτατο όριο για βουλευτές ανεβαίνει σε πέντε πλήρεις θητείες ή 20 χρόνια, με δυνατότητα ακόμη μίας εφόσον δεν συμπληρώνεται η εικοσαετία, ενώ για τους ευρωβουλευτές ορίζονται τρεις θητείες ή 15 χρόνια. Από τους περιορισμούς εξαιρούνται όσοι έχουν διατελέσει πρόεδροι του Κινήματος, πρόβλεψη που επίσης προκαλεί συζητήσεις.
Παράλληλα, αλλάζει ο τρόπος συγκρότησης της περιφερειακής δομής: οι Περιφερειακές Επιτροπές αντικαθίστανται από Περιφερειακά Συμβούλια που εκλέγονται από τους συνέδρους και όχι με καθολική ψηφοφορία των μελών, εξέλιξη που πολλοί θεωρούν ότι περιορίζει την άμεση εκπροσώπηση της βάσης. Καταργείται ο θεσμός του «συνηγόρου του μέλους/φίλου», ο οποίος λειτουργούσε ως διαμεσολαβητής μεταξύ μελών και οργάνων, ενώ οι «φίλοι» του ΠΑΣΟΚ χάνουν το δικαίωμα συμμετοχής σε όλες τις εσωτερικές ψηφοφορίες, διατηρώντας μόνο τη συμμετοχή στην εκλογή προέδρου και στα δημοψηφίσματα.
Το τακτικό συνέδριο θα αποτελείται από 4.000 μέλη, με πολύ συγκεκριμένο μαθηματικό τύπο κατανομής ανάλογα με την εκλογική δύναμη του κόμματος και την πραγματική συμμετοχή στις εκλογές συνέδρων, στοιχείο που εισάγει αυστηρότερο έλεγχο αντιπροσώπευσης.
Σχόλιο 
: Το πακέτο αλλαγών συνιστά σαφή στροφή σε ένα πιο συγκεντρωτικό, προεδρικό μοντέλο κόμματος, με αντάλλαγμα την εικόνα ενιαίου φορέα εξουσίας. Η ανάληψη των ιστορικών χρεών και η αποδυνάμωση θεσμών διαμεσολάβησης με τη βάση αυξάνουν τον πολιτικό και οικονομικό κίνδυνο για το ΠΑΣΟΚ, αλλά ταυτόχρονα αποκαλύπτουν ότι η ηγεσία Ανδρουλάκη είναι διατεθειμένη να συγκρουστεί με το παλιό εσωκομματικό status quo προκειμένου να ελέγξει απολύτως το παιχνίδι της επόμενης ημέρας.
#ΠΑΣΟΚ #Ανδρουλάκης #Καταστατικό #Πολιτική
