Ο Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει αποστολή αμερικανικών χερσαίων δυνάμεων στο Ιράν, εγκλωβισμένος σε έναν πόλεμο που δεν μπορεί να κερδίσει. Οι στρατηγικοί, πολιτικοί και ενεργειακοί κίνδυνοι θεωρούνται τεράστιοι.
Η προοπτική αμερικανικών «μπουτς στο έδαφος» του Ιράν επιστρέφει εφιαλτικά στο προσκήνιο, παρά το τραύμα των εισβολών σε Ιράκ και Αφγανιστάν. Ο Ντόναλντ Τραμπ, αντιμέτωπος με τον κίνδυνο προσωπικής και πολιτικής ταπείνωσης σε έναν πόλεμο που ο ίδιος ξεκίνησε και δεν μπορεί να ολοκληρώσει, φέρεται να εξετάζει το έσχατο σενάριο αποστολής χερσαίων δυνάμεων στον Περσικό Κόλπο.
Αδιέξοδο στον Περσικό και κλιμάκωση της σύγκρουσης
Παρά τις δηλώσεις του Τραμπ ότι ο πόλεμος «ουσιαστικά έχει κερδηθεί» και ότι η Τεχεράνη «ζητά ειρήνη», η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική. Το Ιράν συνεχίζει να μάχεται σε πολλαπλά μέτωπα, το Ισραήλ βομβαρδίζει ανηλεώς, τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν σε μεγάλο βαθμό κλειστά και οι Χούθι της Υεμένης έχουν μπει ενεργά στη σύγκρουση, απειλώντας και τις θαλάσσιες οδούς της Ερυθράς Θάλασσας.
Οι ΗΠΑ και το Ιράν έχουν υιοθετήσει μαξιμαλιστικές θέσεις, χωρίς πραγματική διαπραγμάτευση. Η εγκατάλειψη της διπλωματίας από τον Τραμπ, με ισχυρή παρότρυνση του Μπενιαμίν Νετανιάχου, έχει οδηγήσει σε πλήρες αδιέξοδο. Καθώς η απόσταση μεταξύ επιθυμιών Ουάσιγκτον και πραγματικών δεδομένων μεγαλώνει, η συγκέντρωση αμερικανικών δυνάμεων στον Κόλπο τροφοδοτεί τον φόβο ότι ο Λευκός Οίκος θα επιλέξει την κλιμάκωση αντί του συμβιβασμού.
Στρατιωτικοί κίνδυνοι και μνήμες Ιράκ – Αφγανιστάν
Πιθανοί στόχοι μιας χερσαίας επιχείρησης θα ήταν παράκτιες πυροβολαρχίες, συστήματα πυραυλικής άμυνας και βάσεις ταχυπλόων σκαφών στην ιρανική πλευρά των Στενών του Ορμούζ, καθώς και το στρατηγικό τερματικό πετρελαίου στο νησί Χαργκ. Στόχος θα ήταν η επαναλειτουργία των θαλάσσιων οδών και η αποκλιμάκωση της ενεργειακής κρίσης, ενισχύοντας ταυτόχρονα τη διαπραγματευτική θέση του Τραμπ.
Ωστόσο, το Ιράν διαθέτει περίπου 610.000 εν ενεργεία στρατιωτικούς και 350.000 εφέδρους. Παρότι η αεροναυτική του ισχύς υστερεί, στο έδαφος, σε οικείο και ορεινό έδαφος, παραμένει εξαιρετικά επικίνδυνος αντίπαλος. Το προηγούμενο της σταδιακής «διολίσθησης αποστολής» (mission creep) σε Ιράκ και Αφγανιστάν επανέρχεται: αρχικά «περιορισμένες» επιχειρήσεις που μετατρέπονται σε μακρόσυρτους, αιματηρούς πολέμους κατοχής.
Ακόμη πιο ριψοκίνδυνο σενάριο είναι η διείσδυση ειδικών δυνάμεων ΗΠΑ και Ισραήλ βαθιά στο ιρανικό έδαφος για την κατάληψη αποθεμάτων υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου. Μια τέτοια επιχείρηση θα μπορούσε να προκαλέσει ανεξέλεγκτη κλιμάκωση, με τεράστιο κίνδυνο περιφερειακής ανάφλεξης.
Πολιτική απομόνωση Τραμπ και αδιέξοδο διαπραγμάτευσης
Ο Τραμπ εμφανίζεται όλο και πιο απομονωμένος. Αραβικά καθεστώτα που στο παρελθόν συνεργάζονταν στενά μαζί του βλέπουν πλέον τις αμερικανικές βάσεις ως πιθανή πηγή κινδύνου. Το ΝΑΤΟ τηρεί αποστάσεις, η αμερικανική κοινή γνώμη και ακόμη και τμήματα της σκληρής βάσης του MAGA αντιτίθενται σε χερσαία εμπλοκή, ενώ ο Νετανιάχου, αν και συνέβαλε στην κλιμάκωση, δεν δείχνει διατεθειμένος να αναλάβει πολιτικό κόστος για αποκλιμάκωση.
Στο διαπραγματευτικό επίπεδο, το Ιράν σκληραίνει τη στάση του, ζητώντας μόνιμο τερματισμό της αμερικανοϊσραηλινής επιθετικότητας, αναγνώριση πλήρους κυριαρχίας στα Στενά του Ορμούζ, άρση κυρώσεων και αποζημιώσεις. Από την άλλη, Ουάσιγκτον και Τελ Αβίβ απαιτούν οριστικό τέλος στα πυρηνικά και βαλλιστικά προγράμματα της Τεχεράνης, διακοπή της στήριξης προς συμμάχους πολιτοφυλακές και εγγυημένη ελευθερία ναυσιπλοΐας στον Κόλπο.
Ο Τραμπ επιδιώκει μια συμφωνία που θα παρουσιάσει ως «καλύτερη» από αυτήν του 2015, ωστόσο η ιρανική ηγεσία, πληγωμένη αλλά ανθεκτική, δεν δείχνει διατεθειμένη να υποκύψει. Το δίλημμα για τον Λευκό Οίκο αποτυπώνεται ωμά: υποχώρηση ή κλιμάκωση, με το δεύτερο να εγκυμονεί τεράστιους κινδύνους για τη σταθερότητα της Μέσης Ανατολής και της παγκόσμιας οικονομίας.
Σχόλιο 
: Η πιθανότητα χερσαίας επέμβασης των ΗΠΑ στο Ιράν δεν είναι απλώς στρατιωτικό σενάριο, αλλά γεωπολιτική βόμβα με άμεσες συνέπειες για ενέργεια, αγορές και διεθνή ασφάλεια. Η Ουάσιγκτον δείχνει εγκλωβισμένη ανάμεσα στην ανάγκη διαφυγής από έναν αυτοπροκαλούμενο πόλεμο και στον πειρασμό μιας επικίνδυνης επίδειξης ισχύος. Για την Ευρώπη και χώρες εισαγωγείς ενέργειας όπως η Ελλάδα, η εξέλιξη της κρίσης στον Περσικό θα αποδειχθεί κρίσιμη για τιμές, εφοδιασμό και συνολική οικονομική σταθερότητα.
#ΗΠΑ #Τραμπ #Ιράν #ΜέσηΑνατολή #Γεωπολιτική
