Ο επικεφαλής του Ρωσικού Ταμείου Άμεσων Επενδύσεων Κιρίλ Ντμίτριεφ επιτίθεται στην ενεργειακή στρατηγική της ΕΕ. Συνδέει την τρωτότητα της Ευρώπης με «ρωσοφοβική ιδεολογία».
Σφοδρή επίθεση στην ενεργειακή στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξαπέλυσε ο διευθύνων σύμβουλος του Ρωσικού Ταμείου Άμεσων Επενδύσεων και διπλωμάτης Κιρίλ Ντμίτριεφ, υποστηρίζοντας ότι οι Βρυξέλλες απέτυχαν να διαφοροποιήσουν εγκαίρως τις πηγές ενέργειας λόγω «ρωσοφοβικής ιδεολογίας». Οι δηλώσεις του, που μεταδόθηκαν από ρωσικά μέσα, επαναφέρουν στο προσκήνιο τη συζήτηση για τις δομικές αδυναμίες της ευρωπαϊκής ενεργειακής αρχιτεκτονικής.
Κατηγορία για ιδεολογική τύφλωση και καθυστερημένες κινήσεις
Ο Ντμίτριεφ επισήμανε ότι «η ΕΕ, με 15 χρόνια καθυστέρηση, προειδοποιεί πως δεν είναι προετοιμασμένη για ένα παρατεταμένο ενεργειακό σοκ». Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ένωση «απέτυχε να διαφοροποιήσει τις ροές ενέργειας, καθοδηγούμενη από τη ρωσοφοβική ιδεολογία των “πράσινων” και των “woke”». Με αυτή τη διατύπωση επιχειρεί να συνδέσει τις πολιτικές για το κλίμα και την κριτική απέναντι στη Μόσχα με την τρέχουσα ενεργειακή ευαλωτότητα της Ευρώπης.
Ο Ρώσος αξιωματούχος κατηγόρησε ακόμη την ΕΕ ότι δεν προσφέρει «πραγματικές λύσεις» αλλά περιορίζεται σε ιδέες και προειδοποιήσεις. Η κριτική αυτή στοχεύει στην αίσθηση που υπάρχει σε μέρος των αγορών ότι, παρά τις παρεμβάσεις σε αέριο, ηλεκτρισμό και αποθήκευση, η ήπειρος παραμένει εκτεθειμένη σε εξωγενείς κραδασμούς και γεωπολιτικά ρίσκα.
Σύνδεση με τη Μέση Ανατολή και τους φόβους νέου σοκ
Οι δηλώσεις του Ντμίτριεφ έγιναν λίγο μετά τις προειδοποιήσεις του Ευρωπαίου Επιτρόπου Ενέργειας και Στέγασης Νταν Γιόργκενσεν, ο οποίος ανέφερε ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή μπορεί να οδηγήσει σε παρατεταμένο ενεργειακό σοκ. Η αναφορά αυτή υπογραμμίζει ότι, ακόμη και μετά τη μείωση της εξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο, η ΕΕ δεν έχει αποκτήσει πλήρη στρατηγική αυτονομία, καθώς βασίζεται σε εισαγωγές LNG και αγωγούς από άλλες, επίσης ασταθείς, περιοχές.
Για τη Μόσχα, η συγκυρία αποτελεί ευκαιρία να παρουσιάσει την ΕΕ ως χαμένη της σύγκρουσης, υποστηρίζοντας ότι η σταδιακή απεξάρτηση από τα ρωσικά καύσιμα υπαγορεύτηκε από πολιτική αντιπαλότητα και όχι από ψυχρή οικονομική αξιολόγηση. Αντίστροφα, η ευρωπαϊκή πλευρά επιχειρεί να αποδείξει πως η διαφοροποίηση πηγών, η επιτάχυνση των ΑΠΕ και οι επενδύσεις σε αποθήκευση μπορούν να δημιουργήσουν ένα πιο ανθεκτικό σύστημα, έστω και με βραχυπρόθεσμο κόστος.
Επιπτώσεις για αγορές, επιχειρήσεις και καταναλωτές
Η αντιπαράθεση αναδεικνύει ότι το ενεργειακό παραμένει κομβικό ρίσκο για τις ευρωπαϊκές οικονομίες. Οι επιχειρήσεις ενέργειας οφείλουν να σχεδιάζουν με σενάρια υψηλής μεταβλητότητας σε τιμές φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ οι βιομηχανίες εντάσεως ενέργειας εξακολουθούν να πιέζονται από το κόστος. Για τα νοικοκυριά, ιδιαίτερα στις πιο ευάλωτες οικονομίες, οποιοδήποτε νέο σοκ μεταφράζεται σε δημοσιονομική πίεση, μέσω επιδοτήσεων, και σε πολιτικό κόστος για τις κυβερνήσεις.
Παράλληλα, οι ενεργειακές αγορές αξιολογούν κατά πόσο η ΕΕ θα μπορέσει να εξασφαλίσει μακροχρόνια συμβόλαια προμήθειας σε ανταγωνιστικές τιμές, χωρίς να εγκλωβιστεί σε νέες εξαρτήσεις. Σε αυτό το πλαίσιο, η ρητορική από τη ρωσική πλευρά επιδιώκει να ενισχύσει την αμφιβολία για την αποτελεσματικότητα της ευρωπαϊκής στρατηγικής και να διατηρήσει στο τραπέζι, πολιτικά έστω, το ενδεχόμενο μελλοντικής επαναπροσέγγισης στον ενεργειακό τομέα.
Σχόλιο 
: Η τοποθέτηση Ντμίτριεφ είναι σαφώς πολιτικοποιημένη, ωστόσο φωτίζει ένα πραγματικό κενό: η ΕΕ, παρά τις κινήσεις απεξάρτησης, δεν έχει ακόμη χτίσει μια πλήρως θωρακισμένη ενεργειακή ασπίδα. Όσο οι επιλογές της κρίνονται στο πεδίο των γεωπολιτικών εντάσεων, η ενεργειακή ασφάλεια θα παραμένει ευάλωτη σε κρίσεις και οι αγορές σε νέους γύρους αστάθειας.
#ΕΕ #Ρωσία #Ενέργεια #ΕνεργειακήΚρίση #Γεωπολιτική
