Η μερική αποκλιμάκωση των δασμών από την κυβέρνηση Τραμπ αναζωπυρώνει τις ελπίδες για οριστική έγκριση της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ-ΗΠΑ. Ωστόσο, οι απαιτήσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τον χάλυβα παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ανικανοποίητες.
Ένα ακόμη βήμα προς μια εύθραυστη εμπορική εκεχειρία μεταξύ Βρυξελλών και Ουάσινγκτον επιχειρεί ο Ντόναλντ Τραμπ, με στοχευμένες αλλαγές στο αμφιλεγόμενο δασμολογικό πακέτο της κυβέρνησής του. Η κίνηση έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται στη διαδικασία κύρωσης της συμφωνίας που είχε συναφθεί πέρυσι στο Τέρνμπερι της Σκωτίας.
Από το «Liberation Day» στους αναθεωρημένους δασμούς
Συμπληρώνοντας έναν χρόνο από το πακέτο δασμών «Liberation Day» – όταν ο Λευκός Οίκος επέβαλε ανταποδοτικούς δασμούς σε χώρες με «άδικα» εμπορικά πλεονάσματα έναντι των ΗΠΑ – η κυβέρνηση Τραμπ ανακοίνωσε αλλαγές σε δασμούς χάλυβα και φαρμακευτικών προϊόντων. Η συμφωνία του Τέρνμπερι είχε προβλέψει μονομερείς δασμούς 15% στις εισαγωγές από την ΕΕ, με την υπόσχεση να τερματιστούν υψηλότεροι συντελεστές σε ευαίσθητους κλάδους.
Σύμφωνα με τον Γερμανό ευρωβουλευτή Μπερντ Λάνγκε, εισηγητή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη συμφωνία ΕΕ–ΗΠΑ, η Ουάσινγκτον κατήργησε πλέον δασμούς 50% σε πολλές κατηγορίες προϊόντων που σχετίζονται με τον χάλυβα, ευθυγραμμίζοντάς τες με το όριο του 15%. Σε άλλες περιπτώσεις, όμως, διατηρείται ειδικός συντελεστής 25%, γεγονός που αφήνει ανοιχτά μέτωπα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι τα μηχανοκίνητα δίκυκλα, τα οποία μεταφέρονται στο επίπεδο του 15%, όπως προέβλεπε η συμφωνία της Σκωτίας.
Παράλληλα, ο Λευκός Οίκος επιβεβαίωσε ότι οι φαρμακευτικές εισαγωγές από την ΕΕ υπόκεινται σε δασμό 15%, αντί για τον συντελεστή 100% που εφαρμόζεται σε άλλα τρίτα κράτη. Η διαφοροποίηση αυτή λειτουργεί ως κίνητρο για τις ευρωπαϊκές φαρμακοβιομηχανίες, αλλά και ως μοχλός πίεσης προς χώρες εκτός ΕΕ.
Ο ρόλος του Ευρωκοινοβουλίου και η στρατηγική πίεσης της Ουάσινγκτον
Η μερική αποκλιμάκωση έρχεται μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ τον Φεβρουάριο να ακυρώσει το αρχικό πακέτο δασμών της κυβέρνησης Τραμπ. Η απάντηση του Λευκού Οίκου ήταν η επαναφορά οριζόντιων δασμών σε όλες τις χώρες, προκαλώντας ανησυχία στις Βρυξέλλες για πιθανή υπαναχώρηση από τις δεσμεύσεις του Τέρνμπερι. Ως αντίδραση, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε πρόσφατα μια τροποποιημένη εκδοχή της συμφωνίας, καθιστώντας την ρητά εξαρτημένη από την άρση των επιπλέον δασμών στα παράγωγα χάλυβα.
Ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Όλοφ Γκιλ σημείωσε ότι η Κομισιόν αξιολογεί τις νέες ανακοινώσεις, επαναλαμβάνοντας πως προτεραιότητα παραμένει «η διατήρηση ενός σταθερού και προβλέψιμου διατλαντικού εμπορικού περιβάλλοντος, με πλήρη σεβασμό των συμφωνηθέντων». Η συμφωνία περνά τώρα σε τριμερείς διαπραγματεύσεις μεταξύ Κοινοβουλίου, Επιτροπής και Συμβουλίου, όπου θα κριθεί η τελική ισορροπία μεταξύ πολιτικής στήριξης και οικονομικών παραχωρήσεων.
Ο ειδικός εμπορικής πολιτικής Ντέιβιντ Κλάιμαν επισημαίνει ότι η «επικαιροποίηση των δασμών μειώνει ουσιαστικά το βάρος για σημαντικό όγκο ευρωπαϊκών εξαγωγών χάλυβα και αλουμινίου», αλλά υπογραμμίζει ότι δεν καλύπτει τις απαιτήσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Κατά την εκτίμησή του, το αμερικανικό υπουργείο Εμπορίου «αναζητά ξανά το ακριβές όριο αντοχής του συνομιλητή του», χρησιμοποιώντας στοχευμένες μειώσεις δασμών ως εργαλείο διαπραγματευτικής πίεσης.
Για την ΕΕ, το διακύβευμα υπερβαίνει τα επιμέρους ποσοστά: αφορά την αξιοπιστία των διατλαντικών δεσμεύσεων και την ικανότητά της να προστατεύει βιομηχανίες-κλειδιά, όπως ο χάλυβας και τα φάρμακα, σε ένα περιβάλλον αυξανόμενου προστατευτισμού.
Σχόλιο 
: Η κίνηση Τραμπ δεν είναι γενναιόδωρη παραχώρηση αλλά προσεκτικός τακτικός ελιγμός: μειώνει αρκετά το κόστος για ορισμένους ευρωπαϊκούς κλάδους ώστε να διευκολύνει την κύρωση της συμφωνίας, χωρίς όμως να εγκαταλείπει τον πυρήνα της δασμολογικής πίεσης. Το Ευρωκοινοβούλιο εμφανίζεται πιο επιθετικό από την Κομισιόν, εργαλειοποιώντας την κύρωση για να επιβάλει την πλήρη άρση των πρόσθετων δασμών στον χάλυβα. Η τελική συμφωνία θα αποτελέσει τεστ για το κατά πόσο η ΕΕ μπορεί να συνδυάσει θεσμική ενότητα, βιομηχανική προστασία και διατήρηση μιας στρατηγικής σχέσης με τις ΗΠΑ σε ένα κλίμα επιθετικού αμερικανικού προστατευτισμού.
#ΗΠΑ #ΕΕ #Τραμπ #δασμοί #χάλυβας #εμπόριο
