Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε συναντά τον Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, εν μέσω ανοιχτής αμφισβήτησης της Συμμαχίας από τον Αμερικανό πρόεδρο. Το διακύβευμα είναι η ίδια η συνοχή του ΝΑΤΟ, ενώ μαίνεται ο πόλεμος στο Ιράν.
Σε μια ιδιαίτερα τεταμένη συγκυρία για τη διατλαντική ασφάλεια, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε θα επισκεφθεί την Ουάσινγκτον για συνάντηση με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ την επόμενη Τετάρτη. Η επίσκεψη έρχεται λίγες ημέρες μετά τις πιο σκληρές μέχρι σήμερα δημόσιες επιθέσεις του Τραμπ κατά της Συμμαχίας και την ανοιχτή απειλή αποχώρησης των ΗΠΑ.
Απειλές αποχώρησης και πόλεμος στο Ιράν
Ο Τραμπ, σε πρόσφατη συνέντευξή του, χαρακτήρισε την προοπτική αποχώρησης των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ «πέρα από επανεξέταση», αφήνοντας να εννοηθεί ότι η ιδέα δεν είναι πλέον απλώς διαπραγματευτικό χαρτί αλλά πραγματικό ενδεχόμενο. Παράλληλα, υποβάθμισε τη χρησιμότητα της Συμμαχίας, λέγοντας ότι «ποτέ δεν πείστηκε» για την αξία της και ότι τη θεωρούσε «χάρτινο τίγρη».
Η κλιμάκωση αυτή συνδέεται άμεσα με τον πόλεμο στο Ιράν και τη στενή στρατιωτική συνεργασία ΗΠΑ – Ισραήλ. Ο Τραμπ κατηγορεί ευρωπαϊκές χώρες ότι αρνούνται να στηρίξουν επαρκώς την επιχείρηση, ιδίως στην κρίσιμη ζώνη των Στενών του Ορμούζ, τα οποία η Τεχεράνη έχει ουσιαστικά κλείσει, επηρεάζοντας σοβαρά τις ροές πετρελαίου. Η δυσφορία του Λευκού Οίκου αφορά τόσο την έλλειψη στρατιωτικής συνδρομής όσο και τις επιφυλάξεις πολλών ευρωπαϊκών κυβερνήσεων για τη στρατηγική κλιμάκωσης στην περιοχή.
Ο ρόλος Ρούτε και οι ανησυχίες των συμμάχων
Παρά τις συνεχείς επιθέσεις του Τραμπ στο ΝΑΤΟ, ο Ρούτε έχει διατηρήσει μια γραμμή ανοιχτού διαύλου με τον Αμερικανό πρόεδρο. Σε προηγούμενες δημόσιες παρεμβάσεις του έχει επαινέσει τις προσπάθειες της Ουάσινγκτον να «κάνει τον κόσμο ασφαλέστερο» και έχει εκφράσει την πεποίθηση ότι η Ευρώπη τελικά θα συσπειρωθεί γύρω από τη στρατηγική των ΗΠΑ στο Ιράν.
Αυτή η στάση, ωστόσο, έχει προκαλέσει αντιδράσεις εντός της Συμμαχίας. Ορισμένες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες τον κατηγορούν ότι εμφανίζεται υπερβολικά διαλλακτικός απέναντι στον Τραμπ, τόσο όταν εκείνος είχε απειλήσει με προσάρτηση της Γροιλανδίας όσο και όταν είχε δείξει προθυμία να διαπραγματευθεί τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία με όρους ευνοϊκούς για τη Μόσχα. Το δίλημμα για τον Ρούτε είναι πώς θα διασώσει τον θεσμικό ρόλο του ΝΑΤΟ χωρίς να διαρρήξει τις γέφυρες με τον Λευκό Οίκο.
Σήματα προς τους Ευρωπαίους και την παγκόσμια αγορά ενέργειας
Η συνάντηση στον Λευκό Οίκο δεν θα έχει μόνο συμβολικό χαρακτήρα. Οι αγορές ενέργειας παρακολουθούν στενά, καθώς η αβεβαιότητα γύρω από τα Στενά του Ορμούζ και οι απειλές αποχώρησης των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ τροφοδοτούν γεωπολιτικό ρίσκο και μεταβλητότητα στις τιμές του πετρελαίου. Για την Ευρώπη, η οποία παραμένει εξαρτημένη από εισαγωγές ενέργειας, η σταθερότητα της περιοχής είναι ζωτικής σημασίας.
Παρά τις διαβεβαιώσεις αξιωματούχων και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού ότι δεν υπάρχουν τυπικές προετοιμασίες για αποχώρηση των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ, η ρητορική Τραμπ έχει ήδη προκαλέσει νευρικότητα. Ενδεικτικό είναι ότι ο πρόεδρος της Φινλανδίας Αλεξάντερ Σταμπ επικοινώνησε άμεσα με τον Τραμπ μετά τις τελευταίες δηλώσεις του, σε μια προσπάθεια εκτόνωσης των εντάσεων.
Το αν ο Ρούτε θα καταφέρει να μετατρέψει τη συνάντηση σε ευκαιρία επαναβεβαίωσης της δέσμευσης των ΗΠΑ στη Συμμαχία ή αν θα επιβεβαιωθεί η εικόνα ενός ΝΑΤΟ σε ιστορική κρίση, θα έχει άμεσες συνέπειες για την ευρωπαϊκή ασφάλεια και την ευρύτερη γεωπολιτική αρχιτεκτονική.
Σχόλιο 
: Η συνάντηση Ρούτε – Τραμπ λειτουργεί ως stress test για τη διατλαντική σχέση: αν δεν υπάρξει σαφής πολιτική δέσμευση του Λευκού Οίκου, οι Ευρωπαίοι θα επιταχύνουν την αναζήτηση αυτόνομων δομών άμυνας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ισορροπία ισχύος και την ενεργειακή ασφάλεια στην ευρύτερη περιοχή.
#ΗΠΑ #ΝΑΤΟ #Trump #Rutte #Ιράν
