Η ζήτηση για μετοχές της Anthropic στη δευτερογενή αγορά ιδιωτικών εταιρειών έχει εκτοξευθεί, ενώ η επικείμενη IPO της SpaceX απειλεί να αναδιαμορφώσει όλο το τοπίο χρηματοδότησης. Η OpenAI βλέπει το ενδιαφέρον να υποχωρεί και διαπραγματεύεται πλέον με έκπτωση έναντι της τελευταίας αποτίμησής της.
Μια σπάνιας έντασης ανακατανομή κεφαλαίων βρίσκεται σε εξέλιξη στη δευτερογενή αγορά ιδιωτικών μετοχών, με τρεις πρωταγωνιστές: την Anthropic, την OpenAI και τη SpaceX. Ο Glen Anderson, πρόεδρος της επενδυτικής τράπεζας Rainmaker Securities, που μεσολαβεί σε συναλλαγές περίπου 1.000 ιδιωτικών τίτλων, περιγράφει τη σημερινή συγκυρία ως μία από τις πιο «τεντωμένες» στιγμές στην ιστορία της αγοράς αυτής.
Anthropic: από το ρίσκο εφοδιαστικής αλυσίδας σε «ήρωα» της αγοράς
Σύμφωνα με τον Anderson, η Anthropic είναι αυτή τη στιγμή η πιο δυσεύρετη μετοχή στο χαρτοφυλάκιο της Rainmaker: «Δεν υπάρχουν πωλητές», σημειώνει χαρακτηριστικά. Η εικόνα επιβεβαιώνει ρεπορτάζ που αναφέρουν ότι επενδυτές έχουν δεσμεύσει έως και 2 δισ. δολάρια για αγορά μετοχών Anthropic, την ώρα που περίπου 600 εκατ. δολάρια μετοχών OpenAI δεν βρίσκουν εύκολα αγοραστές.
Παράδοξος καταλύτης για αυτή την εκρηκτική ζήτηση υπήρξε η δημόσια αντιπαράθεση της Anthropic με το αμερικανικό Υπουργείο Άμυνας, όταν χαρακτηρίστηκε «κίνδυνος για την εφοδιαστική αλυσίδα». Αυτό που αρχικά φαινόταν ως σοβαρό ρυθμιστικό πλήγμα, μετατράπηκε σε επικοινωνιακό πλεονέκτημα: η εφαρμογή της εταιρείας έγινε πιο δημοφιλής και η επενδυτική κοινότητα άρχισε να τη βλέπει ως «αντισυστημικό» παίκτη που «στέκεται απέναντι στη μεγάλη κυβέρνηση». Το αφήγημα διαφοροποίησης έναντι της OpenAI ενισχύθηκε θεαματικά.
OpenAI: αποτίμηση-γίγαντας, διάθεση-νάνος
Η OpenAI δεν έχει καταρρεύσει, αλλά η δυναμική της έχει ξεθωριάσει. Στη δευτερογενή αγορά, οι μετοχές της διαπραγματεύονται με βάση αποτίμηση γύρω στα 765 δισ. δολάρια, σημαντικά χαμηλότερα από την πρόσφατη πρωτογενή αποτίμηση των περίπου 852 δισ. δολαρίων. Η εταιρεία επιχειρεί να περιορίσει το άτυπο δίκτυο μεσιτών, προειδοποιώντας ότι μόνο μέσω εξουσιοδοτημένων τραπεζών μπορούν οι επενδυτές να αποκτήσουν μετοχές χωρίς υψηλές προμήθειες.
Ενδεικτικό της μεταστροφής είναι ότι τράπεζες όπως η Morgan Stanley και η Goldman Sachs προσφέρουν μετοχές OpenAI σε πελάτες υψηλής καθαρής θέσης χωρίς carry fees, ενώ για την Anthropic η Goldman χρεώνει το κλασικό carry 15%-20% επί των κερδών, αποτυπώνοντας την τεράστια ζήτηση.
SpaceX: η «σταθερά» που ετοιμάζεται να μονοπωλήσει τις εισαγωγές
Σε αντίθεση με πολλές ιδιωτικές εταιρείες που είδαν τις αποτιμήσεις τους να υποχωρούν 60%-70% την περίοδο 2022-2024, η SpaceX κινήθηκε «σταθερά προς τα πάνω». Ο Anderson αποδίδει αυτό στην πειθαρχημένη τιμολόγηση των γύρων χρηματοδότησης και στην αποφυγή του πειρασμού να «στύψει» κάθε γύρο στο μέγιστο δυνατό valuation. Έτσι άφησε περιθώριο κέρδους για τους παλαιότερους επενδυτές, οι οποίοι σήμερα κάθονται πάνω σε αποδόσεις άνω του 100x σε σχέση με αποτίμηση περίπου 12 δισ. δολαρίων το 2015.
Πλέον η εταιρεία, με αποτίμηση άνω του 1 τρισ. δολαρίων, έχει καταθέσει εμπιστευτικά αίτηση για IPO, με στόχο άντληση 50-75 δισ. δολαρίων. Αν προχωρήσει, θα είναι μία από τις μεγαλύτερες εισαγωγές στην ιστορία, πίσω μόνο από τη Saudi Aramco. Ήδη, η προοπτική IPO έχει αλλάξει τη δευτερογενή αγορά: η ζήτηση για μετοχές SpaceX έχει εκτοξευθεί, ενώ η προσφορά στερεύει, καθώς οι υφιστάμενοι μέτοχοι προτιμούν να περιμένουν τη ρευστοποίηση στο ταμπλό.
Κίνδυνος «στεγνώματος» ρευστότητας για τις AI IPOs
Το κρίσιμο ερώτημα είναι τι σημαίνει η κίνηση της SpaceX για τις πιθανές δημόσιες εγγραφές της Anthropic και της OpenAI, που επίσης φέρονται να εξετάζουν IPO εντός του έτους. Ο Anderson είναι ωμός: «Η SpaceX θα απορροφήσει πολλή ρευστότητα. Υπάρχει μόνο συγκεκριμένο ποσό κεφαλαίων που έχει δεσμευθεί για IPOs».
Σε κάθε κλάδο, ο πρώτος μεγάλος εκδότης «δοκιμάζει» την όρεξη της αγοράς και παίρνει τα μεγαλύτερα ποσά. Όσοι ακολουθούν, αντιμετωπίζουν αυστηρότερη αξιολόγηση και συχνά λιγότερο διαθέσιμο κεφάλαιο. Οι AI εταιρείες, όσο κι αν βρίσκονται στο επίκεντρο της δημοσιότητας, δεν είναι άτρωτες σε αυτόν τον κύκλο. Αν βιαστούν, μπορεί να χτυπήσουν σε «τοίχο» ζήτησης· αν καθυστερήσουν υπερβολικά, ίσως βρουν την αγορά ήδη κορεσμένη από άλλες κολοσσιαίες εισαγωγές.
Σχόλιο 
: Η σημερινή εικόνα στη δευτερογενή αγορά ιδιωτικών μετοχών δείχνει ξεκάθαρα ότι το αφήγημα και ο σωστός χρονισμός αξίζουν όσο η τεχνολογία: η Anthropic κερδίζει από τη δημόσια αντιπαράθεση με το κράτος, η OpenAI πληρώνει το βάρος της υπερ-αποτίμησης, ενώ η SpaceX κινείται ψύχραιμα για να κλειδώσει πρώτη τη διαθέσιμη ρευστότητα, δημιουργώντας ένα πολύ πιο απαιτητικό περιβάλλον για όσους ακολουθήσουν.
#Anthropic #OpenAI #SpaceX #IPO #AI #Markets
