Αν οι Ηνωμένες Πολιτείες περάσουν από αεροπορικό πόλεμο σε χερσαία εισβολή στο Ιράν, η Ευρώπη δεν θα πληρώσει απλώς τον λογαριασμό. Θα τον απορροφήσει.
Η ανάλυση του Euractiv είναι ξεκάθαρη: το σενάριο οδηγεί σε ένα νέο κύκλο stagflation. Δηλαδή χαμηλή ανάπτυξη με υψηλό πληθωρισμό. Με απλά λόγια, το χειρότερο δυνατό macro environment.
Το trigger είναι ένα: ενέργεια.
Το Στενό του Ορμούζ δεν είναι απλώς ένα πέρασμα. Είναι ο βασικός κόμβος για περίπου το 20% της παγκόσμιας ροής πετρελαίου και LNG. Αν μείνει κλειστό ή γίνει battlefield, η Ευρώπη χάνει τον έλεγχο του ενεργειακού κόστους.
Και εδώ αρχίζει η αλυσιδωτή αντίδραση.
Πρώτον, εκτίναξη τιμών ενέργειας. Αυτό περνά κατευθείαν στη βιομηχανία. Από χημικά μέχρι τρόφιμα, όλα ανεβαίνουν.
Δεύτερον, συμπίεση παραγωγής. Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, ήδη πιεσμένες από προηγούμενες κρίσεις, δεν μπορούν να απορροφήσουν νέο ενεργειακό σοκ. Άρα κόβουν output.
Τρίτον, πληθωρισμός χωρίς ανάπτυξη. Αυτό είναι το definition της stagflation. Και είναι το πιο δύσκολο σενάριο για πολιτική διαχείριση.
Η Ευρώπη δεν έχει την ενεργειακή αυτονομία των ΗΠΑ. Είναι structural weakness.
Και εδώ έρχεται το geopolitical mismatch.
Οι ΗΠΑ μπορούν να χρηματοδοτήσουν έναν πόλεμο. Η Ευρώπη καλείται να χρηματοδοτήσει τις συνέπειες.
Το κόστος δεν είναι μόνο ενεργειακό. Είναι και δημοσιονομικό. Κυβερνήσεις θα χρειαστεί να επιδοτήσουν καύσιμα, επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Αυτό σημαίνει μεγαλύτερα ελλείμματα και πίεση στα ομόλογα.
Το risk μεταφέρεται και στο τραπεζικό σύστημα. Υψηλότερα επιτόκια για να ελεγχθεί ο πληθωρισμός σημαίνουν πίεση σε δάνεια και επενδύσεις.
Το τελικό αποτέλεσμα είναι ένα macro trap.
Χαμηλή ανάπτυξη, υψηλό κόστος ζωής, πολιτική αστάθεια.
Και υπάρχει και το worst-case scenario. Αν η σύγκρουση επεκταθεί, η Ευρώπη μπορεί να βρεθεί μπροστά σε ένα νέο ενεργειακό σοκ τύπου 2022, αλλά πιο έντονο και πιο παρατεταμένο.
SBC Analysis
Η Ευρώπη βρίσκεται σε θέση “price taker” σε αυτή την κρίση. Δεν καθορίζει την εξέλιξη του πολέμου, αλλά απορροφά το κόστος. Αν υπάρξει χερσαία εισβολή, το βασικό ερώτημα δεν είναι αν θα υπάρξει ύφεση. Είναι πόσο βαθιά και πόσο διαρκής θα είναι.
