Η Τεχεράνη φέρεται να απέστειλε στις ΗΠΑ δεκάλογο προτάσεων, απορρίπτοντας απλή κατάπαυση πυρός και ζητώντας μόνιμη λύση. Το πακέτο χαρακτηρίζεται «μαξιμαλιστικό», αλλά καταδεικνύει τις στρατηγικές επιδιώξεις του Ιράν στην περιοχή.
Το Ιράν φέρεται να έχει αποστείλει στην αμερικανική πλευρά ένα αναλυτικό, δεκάλογο πλαίσιο προτάσεων για τον τερματισμό του πολέμου, σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλούνται διεθνή μέσα ενημέρωσης και το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων IRNA. Η κίνηση αυτή εντάσσεται σε μια πυκνή διπλωματική κινητικότητα στη Μέση Ανατολή, με την Τεχεράνη να επιχειρεί να εμφανιστεί όχι ως τακτικός παίκτης, αλλά ως διαμορφωτής των όρων της ειρήνης.
Απόρριψη προσωρινής εκεχειρίας, απαίτηση για μόνιμη λύση
Κατά τις ίδιες πηγές, η ιρανική απάντηση απορρίπτει ρητά την ιδέα μιας περιορισμένης, χρονικά οριοθετημένης κατάπαυσης του πυρός, όπως αυτή που είχε τεθεί υπό συζήτηση σε προηγούμενες αμερικανο-μεσολαβητικές πρωτοβουλίες. Αντίθετα, η Τεχεράνη προκρίνει έναν «οριστικό τερματισμό του πολέμου», θέτοντας τον πήχη σαφώς υψηλότερα από τις έως τώρα διαπραγματευτικές γραμμές.
Στο πλαίσιο του δεκαλόγου, το Ιράν φέρεται να συνδέει την παύση των εχθροπραξιών με ένα ευρύτερο πακέτο ρυθμίσεων: τερματισμό των περιφερειακών συγκρούσεων, διασφάλιση ασφαλούς ναυσιπλοΐας στα στρατηγικής σημασίας στενά του Ορμούζ, πρόγραμμα ανοικοδόμησης των πληγεισών περιοχών και, κυρίως, σταδιακή ή πλήρη άρση των οικονομικών κυρώσεων σε βάρος της ιρανικής οικονομίας.
Διπλωματικές πηγές που συμμετέχουν στις διαβουλεύσεις χαρακτηρίζουν το ιρανικό πλαίσιο ως «μαξιμαλιστικό», υποδηλώνοντας ότι οι απαιτήσεις της Τεχεράνης υπερβαίνουν κατά πολύ τα μέχρι τώρα αποδεκτά όρια από την Ουάσινγκτον και τους συμμάχους της. Ωστόσο, η παρουσία ενός δομημένου δεκαλόγου εκλαμβάνεται και ως ένδειξη ότι το Ιράν επιδιώκει να μετατρέψει την πίεση του πεδίου σε διαπραγματευτικό κεφάλαιο.
Γεωπολιτικές στοχεύσεις και ρόλος της περιφερειακής διαμεσολάβησης
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η Τεχεράνη δήλωσε πως μετέφερε την απάντησή της στο Πακιστάν, έπειτα από δύο εβδομάδες εσωτερικών διαβουλεύσεων «στο υψηλότερο επίπεδο». Η επιλογή του Ισλαμαμπάντ ως διαύλου επικοινωνίας αναδεικνύει τον ρόλο τρίτων χωρών που διατηρούν λειτουργικές σχέσεις τόσο με το Ιράν όσο και με τις Ηνωμένες Πολιτείες, επιχειρώντας να γεφυρώσουν το χάσμα.
Η επιμονή του Ιράν στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα στενά του Ορμούζ έχει σαφές οικονομικό και στρατηγικό υπόβαθρο: από το σημείο αυτό διέρχεται κρίσιμο ποσοστό του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου, γεγονός που προσδίδει στην Τεχεράνη μοχλό πίεσης αλλά και ευθύνη για τη σταθερότητα της αγοράς ενέργειας. Η σύνδεση της ασφάλειας αυτής με την άρση των κυρώσεων δείχνει ότι η ιρανική ηγεσία επιχειρεί να μετατρέψει τα γεωγραφικά της πλεονεκτήματα σε διαπραγματευτικό αντάλλαγμα.
Παρά τον «μαξιμαλιστικό» χαρακτήρα του δεκαλόγου, η ίδια η ύπαρξη ενός συγκεκριμένου πλαισίου μπορεί να λειτουργήσει ως αφετηρία για σταδιακές προσαρμογές, εφόσον υπάρξει πολιτική βούληση και από τις δύο πλευρές. Το αν η Ουάσινγκτον θα αντιμετωπίσει την πρόταση ως βάση διαπραγμάτευσης ή ως κίνηση τακτικής μένει να φανεί στις επόμενες εβδομάδες.
Σχόλιο 
: Ο δεκάλογος του Ιράν δεν είναι απλώς λίστα αιτημάτων, αλλά χάρτης των στρατηγικών του φιλοδοξιών: τερματισμός πολέμου, αναβάθμιση ρόλου στη Μέση Ανατολή και οικονομική αποσυμπίεση μέσω άρσης κυρώσεων. Η Ουάσινγκτον καλείται να αποφασίσει αν θα τον αντιμετωπίσει ως υπερβολή προς απορρίψη ή ως αφετηρία ενός δύσκολου, αλλά αναγκαίου, γεωπολιτικού παζαριού.
#Ιράν #ΗΠΑ #ΜέσηΑνατολή #διπλωματία #κυρώσεις
