Ο Ντόναλντ Τραμπ στέλνει υψηλόβαθμη αποστολή στο Ισλαμαμπάντ για να μετατρέψει την εύθραυστη εκεχειρία με το Ιράν σε μόνιμη συμφωνία. Το Πακιστάν αναδεικνύεται σε κομβικό διαμεσολαβητή, ενώ η ένταση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ παραμένει υψηλή.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αποστέλλει τον αντιπρόεδρο JD Vance, τον ειδικό απεσταλμένο Steve Witkoff και τον Τζάρεντ Κούσνερ στο Πακιστάν για συνομιλίες με το Ιράν με στόχο την εδραίωση μόνιμης εκεχειρίας, όπως ανακοίνωσε ο Λευκός Οίκος. Οι διαπραγματεύσεις θα πραγματοποιηθούν στο Ισλαμαμπάντ το Σάββατο, σε μία κρίσιμη στιγμή όπου η ήδη συμφωνημένη, εύθραυστη, διεβδομαδιαία εκεχειρία δοκιμάζεται από νέες εντάσεις.
Ο ρόλος του Πακιστάν και η αμερικανική διαπραγματευτική ομάδα
Η επιλογή του Πακιστάν ως τόπου διεξαγωγής των συνομιλιών υπογραμμίζει τον ρόλο της χώρας ως διαμεσολαβητή ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη. Το Ισλαμαμπάντ διατηρεί επαφές και με τις δύο πλευρές, κάτι που του επιτρέπει να λειτουργεί ως ουδέτερη γέφυρα σε μια ιδιαίτερα τεταμένη συγκυρία για τη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με την εκπρόσωπο του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ, ο αντιπρόεδρος Vance θα ηγηθεί της αμερικανικής αποστολής, πλαισιωμένος από τον ειδικό απεσταλμένο Steve Witkoff και τον στενό σύμβουλο του προέδρου και γαμπρό του, Τζάρεντ Κούσνερ. Η σύνθεση της ομάδας παραπέμπει σε ένα μείγμα θεσμικού βάρους και «προεδρικής οικειότητας», με τον Κούσνερ να έχει ήδη εμπειρία από προηγούμενες, αμφιλεγόμενες μεν αλλά καθοριστικές πρωτοβουλίες στη Μέση Ανατολή.
Η διαμάχη για τα Στενά του Ορμούζ και ο παράγοντας Λίβανος
Η Λέβιτ διέψευσε δημοσιεύματα από το Ιράν ότι η Τεχεράνη έχει εκ νέου κλείσει τα Στενά του Ορμούζ σε απάντηση στην εντατικοποίηση των ισραηλινών βομβαρδισμών στον Λίβανο, τονίζοντας ότι μια τέτοια κίνηση θα ήταν «εντελώς απαράδεκτη». Όπως σημείωσε, ο Τραμπ «θέλει να δει τα στενά να επαναλειτουργούν άμεσα και χωρίς περιορισμούς» και αυτό αποτελεί σαφή αμερικανική απαίτηση προς την ιρανική πλευρά.
Η εκπρόσωπος ξεκαθάρισε επίσης ότι ο Λίβανος δεν περιλαμβάνεται στην προσωρινή συμφωνία εκεχειρίας, γεγονός που φαίνεται να αποτελεί σημείο τριβής με την Τεχεράνη. Η μη ένταξη του λιβανικού μετώπου στην εκεχειρία δημιουργεί κίνδυνο κλιμάκωσης μέσω έμμεσων συγκρούσεων, ιδίως αν συνεχιστούν οι επιχειρήσεις κατά στόχων που η Τεχεράνη θεωρεί στρατηγικής σημασίας.
Εύθραυστη εκεχειρία και αναζήτηση εξόδου από την κρίση
Η Λέβιτ δήλωσε ότι η σχεδόν εξαβδομαδιαία στρατιωτική επιχείρηση έχει «επιτύχει και υπερβεί τους βασικούς στρατιωτικούς της στόχους», αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι οι εκεχειρίες «είναι εκ φύσεως εύθραυστες» και ότι μια μακροπρόθεσμη συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου θα απαιτήσει χρόνο. Η αποστολή Vance, Witkoff και Κούσνερ στο Ισλαμαμπάντ αποτελεί, έτσι, προσπάθεια να μετατραπεί μια τακτική παύση πυρός σε στρατηγικό πλαίσιο αποκλιμάκωσης.
Για την ευρύτερη διεθνή κοινότητα, η τύχη των συνομιλιών έχει άμεσες γεωοικονομικές προεκτάσεις. Τυχόν επαναλαμβανόμενες απειλές ή κινήσεις για κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ θα μπορούσαν να αναζωπυρώσουν τις πιέσεις στις αγορές ενέργειας, με επιπτώσεις και για την Ευρώπη και την Ελλάδα, που παραμένουν εκτεθειμένες σε διακυμάνσεις των διεθνών τιμών πετρελαίου.
Σχόλιο
: Η Ουάσιγκτον επιχειρεί να μετατρέψει μια οριακή εκεχειρία σε πολιτική συμφωνία, χρησιμοποιώντας μια άτυπη «τρόικα» διαπραγματευτών με θεσμικό και προσωπικό βάρος. Το αν η επιλογή Πακιστάν και η παράκαμψη πιο κλασικών πολυμερών πλαισίων θα οδηγήσουν σε βιώσιμη αποκλιμάκωση ή σε μια ακόμη εύθραυστη, προσωρινή παύση πυρός θα κριθεί από την ικανότητα ΗΠΑ και Ιράν να συμφωνήσουν σε σαφείς όρους για τα Στενά του Ορμούζ και τον ρόλο των περιφερειακών παικτών, ιδίως στον Λίβανο.






