Ο Ντόναλντ Τραμπ κλιμακώνει τη ρητορική κατά του ΝΑΤΟ μετά από δίωρη συνάντηση με τον γενικό γραμματέα Μαρκ Ρούτε. Η αμερικανική δυσαρέσκεια για τη στάση της Συμμαχίας στον πόλεμο με το Ιράν επαναφέρει στο τραπέζι ακόμη και το ενδεχόμενο αποχώρησης.
Η νέα επίθεση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ κατά του ΝΑΤΟ, αμέσως μετά από περίπου δίωρη κλειστή συνάντηση με τον γενικό γραμματέα της Συμμαχίας Μαρκ Ρούτε στην Ουάσιγκτον, επιβεβαιώνει το βάθος της διατλαντικής ρήξης γύρω από τον πόλεμο με το Ιράν και τον ρόλο της Ευρώπης στην περιφερειακή ασφάλεια.
Η σύγκρουση για το Ιράν και η απειλή αποχώρησης από το ΝΑΤΟ
Ο Τραμπ προσήλθε στη συνάντηση έχοντας ήδη δημοσίως αφήσει ανοικτό το ενδεχόμενο αμερικανικής αποχώρησης από το ΝΑΤΟ, μετά την άρνηση των Ευρωπαίων συμμάχων να συμμετάσχουν στρατιωτικά στον πόλεμο ΗΠΑ–Ισραήλ κατά του Ιράν. Είχε δηλώσει ότι η παραμονή των ΗΠΑ στη Συμμαχία βρίσκεται «πέρα από επανεξέταση», σηματοδοτώντας ότι δεν πρόκειται απλώς για διαπραγματευτικό τακτικισμό.
Η συνάντηση με τον Ρούτε, που ο ίδιος ο γενικός γραμματέας περιέγραψε ως «ειλικρινή και ανοιχτή ανταλλαγή απόψεων», δεν φαίνεται να άμβλυνε τις εντάσεις. Το ίδιο βράδυ, ο Τραμπ επανήλθε στην πλατφόρμα Truth Social με οξύ μήνυμα: «ΤΟ ΝΑΤΟ ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΕΚΕΙ ΟΤΑΝ ΤΟΥΣ ΧΡΕΙΑΣΤΗΚΑΜΕ, ΚΑΙ ΔΕΝ ΘΑ ΕΙΝΑΙ ΕΚΕΙ ΑΝ ΤΟΥΣ ΧΡΕΙΑΣΤΟΥΜΕ ΞΑΝΑ».
Η ρητορική αυτή υπονομεύει θεμελιώδη αρχή της Συμμαχίας, το Άρθρο 5 περί συλλογικής άμυνας, και δημιουργεί κλίμα στρατηγικής αβεβαιότητας τόσο στην Ευρώπη όσο και στις αγορές ενέργειας και άμυνας, που προεξοφλούν αυξημένο γεωπολιτικό ρίσκο.
Ο Ρούτε υπερασπίζεται τη συμβολή της Ευρώπης
Σε δηλώσεις του στο CNN λίγο μετά την έξοδό του από τον Λευκό Οίκο, ο Ρούτε παραδέχθηκε ότι ο Τραμπ εξέφρασε «απογοήτευση», αλλά επιχείρησε να αποδραματοποιήσει την εικόνα, υπογραμμίζοντας τη στήριξη των ευρωπαϊκών χωρών. Όπως είπε, «η μεγάλη πλειονότητα των ευρωπαϊκών εθνών ήταν βοηθητική, με βάσεις, με λογιστική υποστήριξη, με υπερπτήσεις», επιμένοντας ότι στην Ευρώπη υπάρχει ευρεία συναίνεση πως η αποδυνάμωση της πυρηνικής και βαλλιστικής ικανότητας του Ιράν ήταν κρίσιμη και ότι μόνο οι ΗΠΑ μπορούσαν αυτή τη στιγμή να το επιτύχουν στρατιωτικά.
Η τοποθέτηση Ρούτε αναδεικνύει τη διαφορά οπτικής: η Ουάσιγκτον ζητά άμεση στρατιωτική συμπαράταξη, ενώ οι Ευρωπαίοι προτιμούν έμμεση υποστήριξη μέσω υποδομών και πολιτικής κάλυψης, επιχειρώντας να περιορίσουν την εμπλοκή τους σε έναν πόλεμο με υψηλό ρίσκο κλιμάκωσης.
Η εμμονή με τη Γροιλανδία και το μήνυμα προς την Ευρώπη
Στο ίδιο ξέσπασμα, ο Τραμπ επανέφερε και την παλαιά του εμμονή με τη Γροιλανδία, την αυτόνομη δανική περιοχή στην Αρκτική, γράφοντας: «ΝΑ ΘΥΜΑΣΤΕ ΤΗ ΓΡΟΙΛΑΝΔΙΑ, ΑΥΤΟ ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ, ΚΑΚΟΔΙΟΙΚΟΥΜΕΝΟ, ΚΟΜΜΑ ΠΑΓΟΥ!!!». Η αναφορά αυτή λειτουργεί ως υπενθύμιση της βαθύτερης δυσπιστίας του απέναντι σε ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, τις οποίες θεωρεί ότι εμποδίζουν αμερικανικά στρατηγικά σχέδια, από την Αρκτική μέχρι τη Μέση Ανατολή.
Για την Ευρώπη –και ειδικά για χώρες όπως η Ελλάδα, που στηρίζουν την αποτρεπτική τους ισχύ στη Συμμαχία– η κλιμάκωση της αμερικανικής ρητορικής σημαίνει ανάγκη επιτάχυνσης της στρατηγικής αυτονομίας, αλλά και ταυτόχρονης διατήρησης διαύλων με την Ουάσιγκτον. Η στάση του Τραμπ στέλνει σαφές μήνυμα ότι η αμερικανική ομπρέλα ασφάλειας δεν μπορεί πλέον να θεωρείται δεδομένη.
Σχόλιο 
: Η δημόσια αμφισβήτηση του ΝΑΤΟ από τον πρόεδρο των ΗΠΑ μετατρέπει μια μέχρι πρότινος θεωρητική συζήτηση περί «στρατηγικής αυτονομίας» της Ευρώπης σε άμεση ανάγκη. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στην αποφυγή ρήξης με την Ουάσιγκτον και στην ενίσχυση των δικών τους αμυντικών δυνατοτήτων, γνωρίζοντας ότι η γεωπολιτική αστάθεια στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή καθιστά κάθε ρωγμή στη διατλαντική συνοχή πολλαπλά επικίνδυνη.
#Τραμπ #NATO #ΗΠΑ #Ευρώπη #Ιράν
