Η Τεχεράνη ανακοινώνει ότι το 10-σημείο σχέδιό της γίνεται η βάση διαπραγμάτευσης με τις ΗΠΑ. Το Ιράν ζητά εγγυήσεις ασφάλειας και αποτροπή επανεξοπλισμού του «εχθρού».
Το Ιράν αναβαθμίζει τον ρόλο του στις διαπραγματεύσεις για την αποκλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή, καθώς ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Ματζίντ Ταχτ-Ραβαντσί ανακοίνωσε ότι το 10-σημείο σχέδιο της Τεχεράνης για κατάπαυση του πυρός έγινε δεκτό ως βάση για περαιτέρω συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι διαβουλεύσεις αναμένεται να ξεκινήσουν σήμερα στο Ισλαμαμπάντ, στο Πακιστάν, υπογραμμίζοντας τον διαμεσολαβητικό ρόλο της χώρας στην περιφερειακή ασφάλεια.
Η ιρανική γραμμή: εκεχειρία χωρίς επανεξοπλισμό του αντιπάλου
Σύμφωνα με τις δηλώσεις του Ταχτ-Ραβαντσί, η Τεχεράνη δεν αποδέχεται μια εκεχειρία που θα επιτρέψει στον «εχθρό» να ανασυνταχθεί, να επανεξοπλιστεί και στη συνέχεια να επαναλάβει τις επιθέσεις εναντίον του Ιράν. Η διατύπωση αυτή φωτίζει τον βασικό φόβο της ιρανικής ηγεσίας: ότι μια προσωρινή παύση των εχθροπραξιών μπορεί να αξιοποιηθεί τακτικά από την άλλη πλευρά, χωρίς να αντιμετωπίζονται οι βαθύτερες αιτίες της έντασης.
Παράλληλα, ο Ιρανός διπλωμάτης τόνισε ότι η Τεχεράνη έχει καταστήσει «ρητά» σαφές στους εταίρους της πως απαιτεί συγκεκριμένες εγγυήσεις ασφάλειας έναντι μελλοντικών επιθέσεων. Σε κάθε διαπραγμάτευση εκεχειρίας, το ζήτημα των εγγυήσεων –είτε μέσω διεθνών μηχανισμών είτε μέσω διμερών δεσμεύσεων– αποτελεί κρίσιμο πεδίο σύγκρουσης, καθώς συνδέεται άμεσα με την αξιοπιστία και τη βιωσιμότητα οποιασδήποτε συμφωνίας.
Ισλαμαμπάντ ως κόμβος και τα διλήμματα της Δύσης
Η επιλογή του Ισλαμαμπάντ για την έναρξη των συνομιλιών επισημαίνει τον ρόλο του Πακιστάν ως γέφυρας ανάμεσα σε ανταγωνιζόμενα κέντρα ισχύος της Μέσης Ανατολής. Για την Ουάσινγκτον, η αποδοχή του ιρανικού σχεδίου ως διαπραγματευτικής βάσης δεν σημαίνει αυτόματη συμφωνία, αλλά δείχνει μια ελεγχόμενη αναγνώριση του Ιράν ως αναπόφευκτου συνομιλητή στη διαχείριση της περιφερειακής κρίσης.
Η πρόκληση για τις δυτικές χώρες θα είναι να βρουν ισορροπία ανάμεσα στην ανάγκη αποκλιμάκωσης και στη διατήρηση πίεσης προς την Τεχεράνη σε ζητήματα ασφάλειας και επιρροής στη Μέση Ανατολή. Εάν το 10-σημείο σχέδιο του Ιράν οδηγήσει σε μια αρχική συμφωνία, αυτή θα πρέπει να συμπεριλαμβάνει μηχανισμούς επιτήρησης, σαφείς όρους για τον τερματισμό των επιθέσεων και ρυθμίσεις που θα περιορίζουν τον κίνδυνο επανεξοπλισμού και αναζωπύρωσης της βίας.
Σε κάθε περίπτωση, η αποδοχή του ιρανικού σχεδίου ως «βάσης» ενδέχεται να αποτελέσει ένα πρώτο βήμα προς μια πιο δομημένη διαδικασία διαλόγου, χωρίς ωστόσο να διασφαλίζει εκ των προτέρων την επιτυχή κατάληξή της.
Σχόλιο
: Η κίνηση της Τεχεράνης να επιβάλει το δικό της σχέδιο ως διαπραγματευτική βάση δείχνει αυτοπεποίθηση αλλά και επίγνωση ότι, χωρίς δεσμευτικές εγγυήσεις ασφάλειας, οποιαδήποτε εκεχειρία κινδυνεύει να μετατραπεί σε σύντομη ανάπαυλα πριν από έναν νέο γύρο συγκρούσεων.






