Η εκτίναξη τιμών σε άσφαλτο, ασφαλτόμιγμα και σκυρόδεμα δημιουργεί συνθήκες «τέλειας καταιγίδας» στα εργοτάξια. Υψηλός κίνδυνος για έργα Ταμείου Ανάκαμψης.
Το κόστος κατασκευών στη χώρα βρίσκεται εκ νέου σε τροχιά έντονης ανόδου, δημιουργώντας ένα ιδιαίτερα πιεστικό περιβάλλον για τεχνικές εταιρείες και εργοτάξια. Οι ανατιμήσεις σε καίρια υλικά, με αιχμή την άσφαλτο και το ασφαλτόμιγμα, έχουν ανατρέψει προϋπολογισμούς, προσφορές και επιχειρησιακά πλάνα, ενώ τα χρονοδιαγράμματα παραμένουν αμετάβλητα.
Ανατιμήσεις σε βασικά υλικά και ενεργειακή πίεση
Στελέχη μεγάλων κατασκευαστικών ομίλων, που «τρέχουν» έργα συνολικού ύψους περίπου 17 δισ. ευρώ, περιγράφουν την κατάσταση ως «τέλεια καταιγίδα». Η άνοδος της τιμής του πετρελαίου λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής κόστους σε όλο το φάσμα της κατασκευαστικής δραστηριότητας, από τα λατομεία και τη μεταφορά υλικών έως την παραγωγή σκυροδέματος και ασφαλτομίγματος.
Η τιμή της ασφάλτου, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, έχει ουσιαστικά διπλασιαστεί, ενώ το ασφαλτόμιγμα καταγράφει αυξήσεις άνω του 40%. Στο σκυρόδεμα, οι επιβαρύνσεις φθάνουν τα 8 ευρώ ανά κυβικό μέτρο, επιτείνοντας την πίεση σε έργα οδοποιίας, υποδομών και αστικών αναπλάσεων. Το ενεργειακό κόστος δεν περιορίζεται στη λειτουργία των εργοταξίων, αλλά διαπερνά ολόκληρη την παραγωγική αλυσίδα, μειώνοντας δραστικά τα περιθώρια κέρδους και αυξάνοντας τον κίνδυνο ζημιογόνων συμβάσεων.
Κίνδυνοι για έργα Ταμείου Ανάκαμψης και συμβάσεις ΣΔΙΤ
Το μεγαλύτερο άγχος της αγοράς εντοπίζεται στα έργα που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης, τα οποία οφείλουν να έχουν ολοκληρωθεί έως τον Αύγουστο. Οι ανατιμήσεις καθιστούν δυσχερή την τήρηση προϋπολογισμών που καταρτίστηκαν σε εντελώς διαφορετικές συνθήκες, ενώ τα αυστηρά ορόσημα δεν αφήνουν περιθώρια καθυστερήσεων ή επαναδιαπραγμάτευσης χωρίς θεσμικές παρεμβάσεις.
Παράλληλα, έργα ΣΔΙΤ και παραχωρήσεις δοκιμάζονται, καθώς οι ανάδοχοι καλούνται να απορροφήσουν μεγάλο μέρος του κόστους, με περιορισμένες ρήτρες αναπροσαρμογής. Σε έναν κλάδο όπου χρόνος και κόστος είναι απολύτως μετρήσιμα μεγέθη, η απώλεια προβλεψιμότητας αποτελεί τον καθοριστικό κίνδυνο: κάθε προσφορά έχει πλέον μικρή διάρκεια ισχύος και κάθε νέα παραγγελία υλικών συνοδεύεται από επιφύλαξη.
Σχόλιο 
: Η εκτίναξη του κόστους υλικών αναδεικνύει την ανάγκη για ευέλικτους μηχανισμούς αναθεώρησης συμβάσεων στα δημόσια έργα. Χωρίς θεσμικό πλαίσιο που να μοιράζει δίκαια τον κίνδυνο ανάμεσα σε Δημόσιο και αναδόχους, απειλείται είτε η βιωσιμότητα μεγάλων τεχνικών εταιρειών είτε η έγκαιρη ολοκλήρωση κρίσιμων έργων υποδομής, ιδίως όσων συνδέονται με το Ταμείο Ανάκαμψης.
#κατασκευές #οικονομία #ΤαμείοΑνάκαμψης #δημόσιαέργα
