Το σχέδιο αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ από τις ΗΠΑ απειλεί να κόψει ζωτική οικονομική αρτηρία του Ιράν και να αποσταθεροποιήσει την παγκόσμια αγορά πετρελαίου. Η ναυσιπλοΐα παραμένει υποτονική, με ελάχιστες και συχνά αδιαφανείς διελεύσεις.
Το σχέδιο του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για ουσιαστικό μπλόκο στα Στενά του Ορμούζ στοχεύει στην αποκοπή σχεδόν 2 εκατ. βαρελιών ιρανικού πετρελαίου ημερησίως από την παγκόσμια αγορά. Πρόκειται για μια κίνηση που αφενός στερεί από την Τεχεράνη μια κρίσιμη πηγή εσόδων, αφετέρου αυξάνει τον κίνδυνο νέας αναταραχής στις διεθνείς τιμές ενέργειας.
Γεωοικονομικό σοκ και περιορισμένη ναυσιπλοΐα
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν το σημαντικότερο ενεργειακό πέρασμα του πλανήτη. Ωστόσο, από την έναρξη της σύγκρουσης στα τέλη Φεβρουαρίου, ο αριθμός των διελεύσεων έχει καταρρεύσει από περίπου 135 πλοία ημερησίως σε μονοψήφια νούμερα. Ακόμη και όταν καταγράφεται πρόσκαιρη βελτίωση – όπως η πρόσφατη διέλευση τριών μη ιρανικών υπερδεξαμενόπλοιων – η εικόνα παραμένει εύθραυστη και ασταθής.
Την Κυριακή, η ροή αντιστοιχούσε σε περίπου 6 εκατ. βαρέλια ημερησίως, επίπεδο που δεν επαρκεί για να αντισταθμίσει τις συνολικές απώλειες προσφοράς. Όπως σημειώνει ο Χόρχε Λεόν της Rystad Energy, «ο Τραμπ επιχειρεί να πιέσει το Ιράν περιορίζοντας τη δυνατότητά του να ελέγχει το πέρασμα», προειδοποιώντας όμως ότι «ο κίνδυνος κλιμάκωσης είναι πλέον ιδιαίτερα υψηλός».
Σκιώδης στόλος, διπλωματικές άδειες και ελληνικό αποτύπωμα
Παρά τις κυρώσεις, το Ιράν εξακολουθεί να εξάγει περί τα 1,7 εκατ. βαρέλια ημερησίως, με την Κίνα ως κύριο αγοραστή. Η εικόνα στην περιοχή καταγράφει ένα μωσαϊκό από πλοία συνδεδεμένα άμεσα ή έμμεσα με την Τεχεράνη, συχνά υπό καθεστώς κυρώσεων, συγκροτώντας έναν «σκιώδη στόλο» που κρατά ζωντανές τις ροές.
Παράλληλα, ορισμένα κράτη επιλέγουν διαπραγμάτευση με την Τεχεράνη για να εξασφαλίσουν διπλωματικές άδειες διέλευσης. Το Πακιστάν εξασφάλισε άδεια για 20 πλοία, η Ινδία κατάφερε να περάσει οκτώ δεξαμενόπλοια υγραερίου, ενώ πλοία με προορισμό την Ταϊλάνδη έλαβαν άδεια εξόδου. Το Ιράκ, που χαρακτηρίζεται από το Ιράν ως «αδελφό κράτος», έλαβε εξαίρεση, αν και οι διελεύσεις ιρακινού πετρελαίου παραμένουν περιορισμένες.
Στο παρασκήνιο, ελληνικά δεξαμενόπλοια συνεχίζουν να διασχίζουν τα Στενά απενεργοποιώντας τα συστήματα εντοπισμού τους. Η Dynacom Tankers Management Ltd. φέρεται να έχει περάσει τουλάχιστον πέντε πλοία με αυτή τη μέθοδο, γεγονός που αναδεικνύει τόσο τον ρόλο της ελληνικής ναυτιλίας όσο και το αυξανόμενο ρίσκο. Ο συνδυασμός απενεργοποίησης πομπών και παρεμβολών καθιστά εξαιρετικά δύσκολη την πραγματική αποτύπωση της κίνησης, εντείνοντας την αβεβαιότητα για την επόμενη ημέρα στην αγορά πετρελαίου.
Σχόλιο 
: Ο σχεδιαζόμενος αποκλεισμός στα Στενά του Ορμούζ λειτουργεί ως εργαλείο μέγιστης πίεσης προς την Τεχεράνη, αλλά ταυτόχρονα αυξάνει τον γεωπολιτικό κίνδυνο για όλη την παγκόσμια οικονομία. Η επιβίωση ενός «σκιώδους» ναυτιλιακού δικτύου, όπου συμμετέχουν και ελληνικά συμφέροντα, δείχνει ότι η αγορά βρίσκει τρόπους προσαρμογής, όμως με υψηλότερο ρίσκο, αδιαφάνεια και δυνητικά μεγαλύτερη μεταβλητότητα στις τιμές ενέργειας.
#Ιράν #ΗΠΑ #ΣτενάΟρμούζ #πετρέλαιο #ναυτιλία #γεωπολιτική
