Η κυβέρνηση Σάντσεθ εγκρίνει βασιλικό διάταγμα για τη νομιμοποίηση άνω των 500.000 «αόρατων» μεταναστών. Η αντιπολίτευση μιλά για εξαγωγή μεταναστευτικού προβλήματος στην ΕΕ.
Η Ισπανία προχωρά σε μία από τις μεγαλύτερες μαζικές τακτοποιήσεις μεταναστών στην πρόσφατη ευρωπαϊκή ιστορία, με το υπουργικό συμβούλιο να εγκρίνει βασιλικό διάταγμα που δίνει καθεστώς νομιμότητας σε περισσότερους από 500.000 ανθρώπους που ζουν χωρίς έγγραφα στη χώρα.
Η κίνηση της αριστερής κυβερνητικής συμμαχίας του Πέδρο Σάντσεθ ανοίγει νέο μέτωπο με το κεντροδεξιό Λαϊκό Κόμμα (PP) και την ακροδεξιά Vox, αλλά ταυτόχρονα επιχειρεί να απαντήσει στο δημογραφικό αδιέξοδο και τις ανάγκες της ισπανικής οικονομίας.
Δημογραφικό, αγορά εργασίας και δημόσιες υπηρεσίες
Σε ανοικτή επιστολή του στην πλατφόρμα X, ο Πέδρο Σάντσεθ υπογράμμισε ότι το μέτρο αναγνωρίζει την πραγματικότητα ανθρώπων «που ήδη παίζουν τον ρόλο τους στην καθημερινότητά μας», φροντίζοντας ηλικιωμένους, δουλεύοντας στη γεωργία ή δημιουργώντας επιχειρήσεις. Κατά τον ίδιο, αυτοί είναι «οι άνθρωποι που χτίζουν την πλούσια, ανοικτή και πολυπολιτισμική Ισπανία του σήμερα και του αύριο».
Ο Σάντσεθ συνδέει τη ρύθμιση με το γηρασμένο προφίλ της ισπανικής κοινωνίας. Όπως σημειώνει, χωρίς νέους εργαζόμενους που θα συνεισφέρουν στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης, η ανάπτυξη θα επιβραδυνθεί, η ικανότητα καινοτομίας θα υποχωρήσει και οι δημόσιες υπηρεσίες – υγεία, συντάξεις, εκπαίδευση – θα πιεστούν. Υπενθυμίζει μάλιστα ότι η ισχυρή οικονομική επίδοση της χώρας τα τελευταία χρόνια συνδέεται και με την εισροή ξένων εργαζομένων.
Το διάταγμα καλύπτει κάθε μετανάστη χωρίς χαρτιά που μπορεί να αποδείξει ότι ζούσε στην Ισπανία τουλάχιστον πέντε μήνες πριν από την 1η Ιανουαρίου 2026. Προϋπόθεση είναι η απόδειξη εργασίας ή οικογενειακού δεσμού με τη χώρα, ενώ αποκλείονται όσοι έχουν ποινικό μητρώο. Η ρύθμιση δεν αποτελεί «λευκή επιταγή» αλλά στοχευμένη τακτοποίηση ενός ήδη εγκατεστημένου πληθυσμού.
Πολιτική σύγκρουση και ευρωπαϊκή διάσταση
Η απόφαση προκαλεί έντονες αντιδράσεις. Το Λαϊκό Κόμμα, που το 2024 είχε στηρίξει κοινοβουλευτική πρωτοβουλία για νομιμοποίηση μεταναστών αλλά έκτοτε έχει σκληρύνει τη στάση του, καταγγέλλει ότι η Ισπανία «εξάγει μεταναστευτικό πρόβλημα σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση», δεδομένης της ελεύθερης μετακίνησης εντός Σένγκεν. Ο ηγέτης του PP, Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχό, κάνει λόγο για κίνηση «ενάντια στη κοινή ευρωπαϊκή συναίνεση» και προαναγγέλλει προσφυγή στη δικαιοσύνη για ακύρωση του διατάγματος.
Ακόμη πιο επιθετική είναι η Vox, με τον Σαντιάγο Αμπασκάλ να υπόσχεται ότι θα κάνει τον Σάντσεθ «να πληρώσει» για τη νομιμοποίηση μεταναστών, υποστηρίζοντας ότι «ο λαός δεν θα το συγχωρήσει». Για την ακροδεξιά, η ρύθμιση συνιστά «μαγνήτη» νέων ροών και απειλή για την κοινωνική συνοχή.
Στον αντίποδα, η Καθολική Εκκλησία – παραδοσιακά κριτικός συνομιλητής της αριστερής κυβέρνησης – στηρίζει ανοικτά το μέτρο. Δεν είναι τυχαίο ότι η προθεσμία υποβολής αιτήσεων ορίζεται έως τις 30 Ιουνίου, ημέρα άφιξης του Πάπα Λέοντα για επίσκεψη μίας εβδομάδας στην Ισπανία, κατά την οποία αναμένεται να αναδείξει το ζήτημα των μεταναστών.
Η μαζική τακτοποίηση στην Ισπανία ενδέχεται να επηρεάσει τη συνολική ευρωπαϊκή συζήτηση για τη μετανάστευση, καθώς δείχνει ένα μοντέλο που συνδυάζει ηθικό επιχείρημα – η ιστορική εμπειρία των Ισπανών μεταναστών στο εξωτερικό – με ωμή οικονομική ανάγκη για εργατικά χέρια. Την ίδια στιγμή, οξύνει τις αντιθέσεις ανάμεσα σε κυβερνήσεις που βλέπουν τους μετανάστες ως αναπτυξιακό πόρο και σε δυνάμεις που επενδύουν στον φόβο και την ανασφάλεια.
Σχόλιο 
: Η Ισπανία επιχειρεί μια θεσμική «αμνηστία» για την παραοικονομία της μετανάστευσης, μετατρέποντας εκατοντάδες χιλιάδες «αόρατους» σε φορολογούμενους και ασφαλισμένους. Το διακύβευμα δεν είναι μόνο ανθρωπιστικό αλλά βαθιά οικονομικό: ποια Ευρώπη θα αντέξει γήρανση και έλλειψη εργατικών χεριών χωρίς ελεγχόμενη ενσωμάτωση μεταναστών; Η σύγκρουση Μαδρίτης – συντηρητικών δυνάμεων προαναγγέλλει ότι το μεταναστευτικό θα παραμείνει κεντρικό πεδίο ιδεολογικής αντιπαράθεσης στην ΕΕ τα επόμενα χρόνια.
#Ισπανία #Μετανάστευση #Σάντσεθ #ΕΕ
