Ο πόλεμος στο Ιράν μπαίνει στην 47η ημέρα με ένα γνώριμο μοτίβο: πολιτικές δηλώσεις αισιοδοξίας και στρατιωτική πραγματικότητα που τις διαψεύδει. Ο Donald Trump δηλώνει ότι η σύγκρουση είναι «πολύ κοντά στο τέλος», αλλά τα δεδομένα δείχνουν κάτι πολύ πιο σύνθετο και επικίνδυνο.
Η βασική εξέλιξη είναι ότι ανοίγει παράθυρο για νέο γύρο διαπραγματεύσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, πιθανότατα ξανά στο Πακιστάν. Ωστόσο, τα βασικά αγκάθια όχι μόνο παραμένουν, αλλά σκληραίνουν. Το ζήτημα του εμπλουτισμού ουρανίου παραμένει κόκκινη γραμμή, με την Ουάσινγκτον να ζητά έως και 20ετή παύση και την Τεχεράνη να απαντά με πρόταση πενταετίας. Παράλληλα, το status του Στενό του Ορμούζ συνεχίζει να λειτουργεί ως μοχλός πίεσης και από τις δύο πλευρές.
Στο έδαφος, η εικόνα είναι ακόμη πιο αποκαλυπτική. Στην Τεχεράνη καταγράφονται μικρές εκρήξεις και διαρκής αστάθεια, ενώ η οικονομική ζημιά που εκτιμάται στα 270 δισ. δολάρια ανεβάζει δραματικά το διαπραγματευτικό βάρος του Ιράν. Η αποστολή ανθρωπιστικής βοήθειας από τον Ερυθρό Σταυρό είναι η πρώτη από την έναρξη του πολέμου, κάτι που από μόνο του δείχνει το μέγεθος της πίεσης στο εσωτερικό της χώρας.
Την ίδια στιγμή, οι ΗΠΑ σκληραίνουν τη στάση τους. Το Υπουργείο Οικονομικών ετοιμάζεται να τερματίσει τα προσωρινά «παράθυρα» για πωλήσεις ιρανικού πετρελαίου, ενώ το αμερικανικό ναυτικό δηλώνει ότι έχει ήδη εφαρμόσει πλήρως τον ναυτικό αποκλεισμό. Αυτό δεν είναι απλώς στρατιωτική κίνηση. Είναι οικονομικός στραγγαλισμός σε πραγματικό χρόνο.
Και εδώ αρχίζει το πρόβλημα για την ίδια την Ουάσινγκτον.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι το Ιράν έχει αρχίσει να «αντιστρέφει την πίεση». Αντί να λυγίζει, χρησιμοποιεί τον χρόνο και το κόστος της σύγκρουσης για να ενισχύσει τη θέση του στις διαπραγματεύσεις. Το αφήγημα ότι «δεν έχει χαρτιά» αρχίζει να καταρρέει, καθώς η πραγματικότητα δείχνει ότι έχει τον πιο κρίσιμο μοχλό: την αστάθεια της παγκόσμιας ενέργειας.
Στο μεταξύ, το μέτωπο του Λιβάνου λειτουργεί ως παράλληλη απειλή αποσταθεροποίησης. Το Benjamin Netanyahu επιμένει σε στρατιωτική κλιμάκωση, με επιχειρήσεις περικύκλωσης και συνεχείς αεροπορικές επιδρομές. Οι συνομιλίες ΗΠΑ–Ισραήλ–Λιβάνου στην Ουάσινγκτον είναι ιστορικές, αλλά επί της ουσίας υπονομεύονται από το γεγονός ότι η Hezbollah απορρίπτει πλήρως τη διαδικασία.
Αυτό δημιουργεί ένα στρατηγικό ρήγμα. Οι ΗΠΑ πιέζουν για αποκλιμάκωση ώστε να κλείσουν το μέτωπο με το Ιράν, ενώ το Ισραήλ συνεχίζει επιχειρήσεις που αυξάνουν τον κίνδυνο γενικευμένης σύγκρουσης. Το alignment που υπήρχε στην αρχή του πολέμου δείχνει πλέον ρωγμές.
Σε διεθνές επίπεδο, η προειδοποίηση του International Monetary Fund είναι ξεκάθαρη: αν η κρίση κλιμακωθεί, ο κίνδυνος παγκόσμιας ύφεσης είναι υπαρκτός. Ήδη οι προβλέψεις ανάπτυξης στη Μέση Ανατολή έχουν καταρρεύσει, ενώ η αστάθεια στις αγορές ενέργειας παραμένει ο βασικός παράγοντας ρίσκου.
Παρά τις δηλώσεις αισιοδοξίας, η αγορά «δεν αγοράζει» πλήρως το σενάριο ειρήνης. Οι μετοχές ανεβαίνουν προσωρινά με την προσδοκία συμφωνίας, αλλά το πετρέλαιο συνεχίζει να λειτουργεί σαν δείκτης φόβου.
Η πραγματικότητα είναι απλή: δεν υπάρχει ακόμη συμφωνία, δεν υπάρχει σαφές πλαίσιο και δεν υπάρχει εμπιστοσύνη.
SBC Analysis | Geopolitics & Energy
Η Ημέρα 47 δεν δείχνει τέλος πολέμου. Δείχνει μετάβαση σε πιο επικίνδυνη φάση: διαπραγματεύσεις υπό πίεση. Ο Donald Trump χρειάζεται μια γρήγορη νίκη για να κλείσει το μέτωπο. Το Ιράν χρειάζεται μια συμφωνία χωρίς στρατηγική ήττα. Το πρόβλημα; Και οι δύο πλευρές πιστεύουν ότι μπορούν να πάρουν περισσότερα αν περιμένουν. Αυτό είναι το πιο επικίνδυνο σημείο κάθε σύγκρουσης. Όχι όταν πολεμούν, αλλά όταν νομίζουν ότι δεν έχουν λόγο να σταματήσουν.
