Ο Ντόναλντ Τραμπ κλιμακώνει τη σύγκρουση με το Βατικανό, απαντώντας στις επανειλημμένες καταδίκες του πολέμου στο Ιράν από τον Πάπα Λέοντα. Η αντιπαράθεση αποκτά πλέον ανοιχτά γεωπολιτικές και εσωπολιτικές διαστάσεις, με εμπλοκή και της Ιταλίας.
Σε νέα μετωπική σύγκρουση με τον Πάπα Λέοντα ΙΔ΄ προχώρησε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, υπερασπιζόμενος τον αμερικανοϊσραηλινό πόλεμο στο Ιράν και επιτιθέμενος εκ νέου στη στάση του Βατικανού. Η αντιπαράθεση Ουάσιγκτον – Αγίας Έδρας, που κλιμακώνεται τις τελευταίες ημέρες, φωτίζει το βάθος των διαιρέσεων γύρω από τη νομιμοποίηση της στρατιωτικής εκστρατείας και τον ρόλο της θρησκείας στη διεθνή πολιτική.
Η ρητορική Τραμπ και το αφήγημα περί Ιράν
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Τραμπ ζήτησε «κάποιος να πει στον Πάπα Λέοντα» ότι «το Ιράν έχει σκοτώσει τουλάχιστον 42.000 αθώους, εντελώς άοπλους διαδηλωτές τους τελευταίους δύο μήνες» και ότι «είναι απολύτως απαράδεκτο» η Τεχεράνη να αποκτήσει πυρηνική βόμβα. Με αυτόν τον τρόπο επιχείρησε να μετατοπίσει τη συζήτηση από την κριτική για την ένταση και την κλίμακα των στρατιωτικών επιχειρήσεων, στην καταγγελία του ιρανικού καθεστώτος και των εσωτερικών καταστολών.
Ο Πάπας Λέων, ως ανώτατος ηγέτης της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, έχει επανειλημμένως καταδικάσει τον πόλεμο στο Ιράν και έχει καλέσει σε ειρήνη, ασκώντας ηθική πίεση στη διεθνή κοινότητα. Την προηγούμενη εβδομάδα επέκρινε σκληρά και την πολεμοχαρή ρητορική του Τραμπ, όταν ο Αμερικανός πρόεδρος μίλησε για πιθανή «εξάλειψη ολόκληρου του ιρανικού πολιτισμού».
Η νέα ανάρτηση έρχεται μετά την αρχική επίθεση του Τραμπ τη Δευτέρα, όταν χαρακτήρισε τον Πάπα «αδύναμο στο έγκλημα, αδύναμο στα πυρηνικά όπλα» και «καταστροφικό για την εξωτερική πολιτική». Παράλληλα, μοιράστηκε μια εικόνα παραγόμενη από τεχνητή νοημοσύνη, όπου εμφανιζόταν σε χριστολογική στάση, προκαλώντας αντιδράσεις ακόμη και από ευαγγελικούς συμμάχους του. Αργότερα αναγκάστηκε να αποσύρει την εικόνα, ισχυριζόμενος ότι υποτίθεται πως τον απεικόνιζε ως… γιατρό.
Το Βατικανό, η Ιταλία και οι ευρύτερες πολιτικές προεκτάσεις
Ο Πάπας, από την πλευρά του, διαμήνυσε ότι «δεν φοβάται» τον Λευκό Οίκο και ότι δεν πρόκειται να σιωπήσει, παρά τις πιέσεις. Η στάση αυτή ενισχύει το προφίλ της Αγίας Έδρας ως ηθικού αντιβάρου στον πόλεμο, αλλά ταυτόχρονα οξύνει τη σύγκρουση με την Ουάσιγκτον σε μια περίοδο που οι σχέσεις ΗΠΑ – Ευρώπης δοκιμάζονται από την ιρανική κρίση.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η θέση της Ιταλίδας πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι, η οποία στο παρελθόν είχε εμφανιστεί πολιτικά κοντά στον Τραμπ, αλλά ταυτόχρονα στηρίζεται έντονα στη ρωμαιοκαθολική εκλογική βάση. Η Μελόνι τάχθηκε ανοιχτά υπέρ του Πάπα, δηλώνοντας ότι έχει δικαίωμα «να καλεί σε ειρήνη και να καταδικάζει κάθε μορφή πολέμου». Η τοποθέτηση αυτή προκάλεσε την οργή του Τραμπ, ο οποίος την επόμενη ημέρα την κατηγόρησε ότι είναι «απαράδεκτη» και «όχι πια το ίδιο πρόσωπο».
Η τριγωνική αυτή αντιπαράθεση Ουάσιγκτον – Βατικανό – Ρώμη αποτυπώνει πώς ο πόλεμος στο Ιράν διαπερνά τα σύνορα της κλασικής γεωπολιτικής και εισέρχεται στο πεδίο της θρησκείας, της ταυτότητας και των εσωτερικών πολιτικών ισορροπιών στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ. Για την Ευρώπη, η στάση του Πάπα και της ιταλικής κυβέρνησης λειτουργεί ως δείκτης της αυξανόμενης δυσφορίας έναντι μιας σύγκρουσης που απειλεί να αποσταθεροποιήσει περαιτέρω τη Μέση Ανατολή και να επιβαρύνει την ήπειρο με νέες προσφυγικές και ενεργειακές πιέσεις.
Σχόλιο 
: Η κλιμάκωση της σύγκρουσης Τραμπ – Πάπα δεν είναι απλώς προσωπική διαμάχη, αλλά σύμπτωμα βαθύτερης ρήξης ανάμεσα στον εθνικιστικό, μονομερή λόγο της Ουάσιγκτον και στο καθολικό, ηθικολογικό αφήγημα του Βατικανού. Για την Ευρώπη, όπου η κοινή γνώμη εμφανίζεται επιφυλακτική απέναντι στον πόλεμο στο Ιράν, η φωνή του Πάπα μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης πολιτικών πιέσεων προς κυβερνήσεις που μέχρι σήμερα αποφεύγουν την ανοιχτή ρήξη με τις ΗΠΑ.
#ΗΠΑ #Trump #Βατικανό #Ιράν #Πάπας #Μελόνι
