Αν υπάρχει ένα αφήγημα που η Ευρώπη συνεχίζει να υποτιμά, είναι ότι ο κινηματογράφος δεν είναι απλώς πολιτισμός. Είναι γεωπολιτική.
Η τοποθέτηση της παραγωγού Maria Ekerhovd δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών: η επιτυχία μιας ταινίας δεν είναι αποτέλεσμα μόνο ταλέντου ή αγοράς. Είναι αποτέλεσμα πολιτικής απόφασης. Και στην Ευρώπη, αυτό παραμένει το βασικό έλλειμμα.
Η ίδια, μιλώντας στο Euractiv, εξηγεί κάτι που στις Βρυξέλλες γνωρίζουν αλλά αποφεύγουν να πουν ευθέως: αν η Ευρώπη θέλει ισχυρή κινηματογραφική βιομηχανία, πρέπει να τη χρηματοδοτήσει συστηματικά και στρατηγικά. Όχι αποσπασματικά, όχι με grants βιτρίνας, αλλά με δομές.
Το παράδειγμα της Νορβηγίας είναι αποκαλυπτικό. Στις αρχές των 2000s, η κυβέρνηση πήρε μια ξεκάθαρη απόφαση: δημιουργία ταμείου κινηματογράφου, επαγγελματοποίηση του κλάδου, ενίσχυση του ρόλου του παραγωγού. Δεν ήταν καλλιτεχνική επιλογή. Ήταν βιομηχανική στρατηγική.
Από εκεί και μετά, το αποτέλεσμα ήρθε μόνο του.
Και εδώ είναι το σημείο που η Ευρώπη «χάνει το παιχνίδι». Αντιμετωπίζει τον κινηματογράφο ως πολιτιστικό project, ενώ οι ΗΠΑ τον αντιμετωπίζουν ως εξαγώγιμο προϊόν επιρροής. Το European Parliament μπορεί να απονέμει βραβεία όπως το LUX, αλλά αυτό δεν δημιουργεί βιομηχανία. Δημιουργεί visibility — και αυτό από μόνο του δεν φτάνει.
Το πραγματικό πρόβλημα είναι πιο βαθύ. Η ευρωπαϊκή κινηματογραφική αγορά παραμένει κατακερματισμένη, μικρή σε scale και εξαρτημένη από δημόσια κονδύλια χωρίς ενιαία στρατηγική. Με απλά λόγια: πολλά ταλέντα, λίγα «συστήματα».
Την ίδια στιγμή, το περιεχόμενο γίνεται το πιο ισχυρό soft power εργαλείο του 21ου αιώνα. Οι πλατφόρμες streaming, τα διεθνή box office και οι πολιτιστικές αφηγήσεις διαμορφώνουν αντιλήψεις για χώρες, κοινωνίες και αξίες. Και εκεί, η Ευρώπη δεν έχει την επιρροή που θα μπορούσε.
Το αφήγημα «η αγορά θα ρυθμίσει τα πάντα» δεν ισχύει. Δεν ίσχυσε ποτέ στον κινηματογράφο. Το Hollywood χτίστηκε πάνω σε κεφάλαιο, δίκτυα και κρατική ανοχή. Η Ασία επενδύει επιθετικά. Η Ευρώπη ακόμη συζητά.
Και αυτό κοστίζει.
Γιατί χωρίς ισχυρή κινηματογραφική παραγωγή, η Ευρώπη δεν εξάγει ιστορίες. Και χωρίς ιστορίες, δεν εξάγει επιρροή.
SBC Analysis | Media & Strategy
Η συζήτηση δεν είναι καλλιτεχνική. Είναι στρατηγική. Αν η Ευρώπη δεν δει τον κινηματογράφο ως βιομηχανία soft power, θα συνεχίσει να παίζει άμυνα σε έναν κόσμο που λειτουργεί επιθετικά μέσω περιεχομένου. Τα λεφτά που δεν επενδύονται σήμερα σε παραγωγή, θα πληρωθούν αύριο σε απώλεια επιρροής.
