Ο Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ διαμηνύει ότι η Κούβα θα αμυνθεί σε κάθε στρατιωτική ενέργεια των ΗΠΑ, την ώρα που η Ουάσινγκτον κλιμακώνει πιέσεις. Η ιστορική μνήμη του Κόλπου των Χοίρων και ο ενεργειακός αποκλεισμός τροφοδοτούν ένα εκρηκτικό σκηνικό στην Καραϊβική.
Με ιδιαίτερα σκληρή ρητορική, ο πρόεδρος της Κούβας Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ διακήρυξε ότι η χώρα του είναι έτοιμη να υπερασπιστεί «μέχρι τέλους» την εδαφική της ακεραιότητα, εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες προχωρήσουν σε στρατιωτική εισβολή. Μιλώντας στη Χαβάνα, σε εκδήλωση για την 65η επέτειο της αποτυχημένης εισβολής στον Κόλπο των Χοίρων το 1961, ο Κουβανός ηγέτης εμφανίστηκε με στρατιωτική στολή, κρατώντας τη σημαία της χώρας, σε μια εικόνα με έντονο συμβολισμό.
Ιστορική μνήμη και κλιμάκωση από την Ουάσινγκτον
Ο Ντίας-Κανέλ υπενθύμισε ότι η Κούβα απέκρουσε στο παρελθόν την επιχείρηση αποβίβασης της CIA, μετά την εθνικοποίηση αμερικανικών περιουσιακών στοιχείων από το καθεστώς του Φιντέλ Κάστρο. «Δεν θέλουμε την αντιπαράθεση, αλλά είναι καθήκον μας να είμαστε έτοιμοι για να την αποτρέψουμε και, αν είναι αναπόφευκτη, να την κερδίσουμε», τόνισε.
Η ομιλία έρχεται σε μια στιγμή που ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα απειλήσει ότι «η Κούβα είναι η επόμενη», μετά τη σύλληψη και έκδοση στις ΗΠΑ του Νικολάς Μαδούρο και την κλιμάκωση της πίεσης κατά της Αβάνας. Η Ουάσινγκτον έχει ήδη διατάξει ανάπτυξη πολεμικών πλοίων στην Καραϊβική με πρόσχημα την καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών, ενώ έχει επιβάλει αυστηρό μπλόκο στις προμήθειες πετρελαίου και φυσικού αερίου προς την Κούβα.
Ο ενεργειακός αποκλεισμός έχει οδηγήσει σε εκτεταμένες διακοπές ρεύματος σε όλη τη χώρα, πλήττοντας την ήδη εύθραυστη οικονομία και τον τουρισμό. Η Ουάσινγκτον εξακολουθεί παράλληλα να διατηρεί σε ισχύ το εμπάργκο που επιβλήθηκε μετά την επανάσταση του 1959, παρά τις κατά καιρούς απόπειρες εξομάλυνσης των σχέσεων.
«Πολιορκημένο κράτος» και διαπραγματεύσεις υπό πίεση
Ο Κουβανός πρόεδρος απέρριψε τις κατηγορίες Τραμπ ότι η Κούβα είναι «αποτυχημένο κράτος», αντιτείνοντας ότι πρόκειται για «πολιορκημένο κράτος» που υφίσταται «πολυδιάστατη επίθεση: οικονομικό πόλεμο, εντατικοποιημένο εμπάργκο και ενεργειακό αποκλεισμό». Κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι αναζητούν προσχήματα για περαιτέρω κλιμάκωση, παρουσιάζοντας την Αβάνα ως αποσταθεροποιητικό παράγοντα στην περιοχή.
Παρά τη σκληρή ρητορική, ο Ντίας-Κανέλ αναφέρθηκε σε εν εξελίξει συνομιλίες μεταξύ Ουάσινγκτον και Αβάνας με στόχο την αποκλιμάκωση, χωρίς όμως να δώσει λεπτομέρειες. Οι διαπραγματεύσεις αυτές διεξάγονται στη σκιά της γενικότερης αναδιάταξης της αμερικανικής στρατηγικής στη Λατινική Αμερική, με την κυβέρνηση Τραμπ να επαναφέρει στο προσκήνιο το Δόγμα Μονρόε, δηλαδή την αξίωση αποκλειστικής σφαίρας επιρροής των ΗΠΑ στο δυτικό ημισφαίριο.
Η προοπτική παράλληλων συγκρούσεων – με τον πόλεμο των ΗΠΑ κατά του Ιράν ήδη σε εξέλιξη – εγείρει ερωτήματα για το κατά πόσο η Ουάσινγκτον μπορεί να ανοίξει και νέο μέτωπο στην Καραϊβική. Ωστόσο, οι συνεχείς απειλές, ο οικονομικός στραγγαλισμός και η ιστορική εχθρότητα μεταξύ των δύο χωρών δημιουργούν ένα εξαιρετικά ρευστό και επικίνδυνο περιβάλλον.
Σχόλιο
: Η αντιπαράθεση ΗΠΑ–Κούβας ξεπερνά κατά πολύ το διμερές επίπεδο: είναι μήνυμα της Ουάσινγκτον προς όλη τη Λατινική Αμερική ότι οποιαδήποτε απόπειρα αυτόνομης πορείας, ιδίως με σοσιαλιστικό πρόσημο, θα συναντά οικονομική και, ενδεχομένως, στρατιωτική πίεση. Για την Κούβα, η επίκληση της επανάστασης και του Κόλπου των Χοίρων λειτουργεί ως εργαλείο εσωτερικής συσπείρωσης απέναντι σε μια πραγματικά ασφυκτική οικονομική κατάσταση. Το ερώτημα είναι αν οι μυστικές συνομιλίες μπορούν να παράξουν έστω μια μερική χαλάρωση του αποκλεισμού ή αν βαδίζουμε προς νέα, επικίνδυνη κλιμάκωση στην αυλή των ΗΠΑ.






