Οι τιμές του πετρελαίου κατέρρευσαν μετά την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και την αποκλιμάκωση της έντασης ΗΠΑ–Ιράν. Οι αγορές αποτιμούν πλέον μικρότερο γεωπολιτικό ρίσκο και πιθανή συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Εντυπωσιακή διόρθωση κατέγραψαν την Παρασκευή οι διεθνείς τιμές πετρελαίου, καθώς η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και τα σημάδια προόδου στις συνομιλίες ΗΠΑ–Ιράν οδήγησαν σε απότομη αποσυμπίεση του γεωπολιτικού risk premium που είχε ενσωματωθεί τις προηγούμενες εβδομάδες.
Κατάρρευση Brent και WTI με φόντο το άνοιγμα των Στενών
Το Brent υποχώρησε κατά 9,01 δολάρια ή 9,07%, κλείνοντας στα 90,38 δολάρια το βαρέλι, έχοντας προηγουμένως βρεθεί ενδοσυνεδριακά έως τα 86,09 δολάρια. Ακόμη πιο βίαιη ήταν η κίνηση στο αμερικανικό West Texas Intermediate (WTI), που κατέγραψε πτώση 10,48 δολαρίων ή 11,45%, τερματίζοντας τη συνεδρίαση στα 83,85 δολάρια, με χαμηλό ημέρας τα 80,56 δολάρια. Και τα δύο συμβόλαια σημείωσαν τη μεγαλύτερη ημερήσια πτώση από τις 8 Απριλίου.
Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν ανακοίνωσε ότι όλα τα εμπορικά πλοία μπορούν να διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ για το υπόλοιπο της εκεχειρίας, υπό τον όρο συντονισμού με τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης. Ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος συνέδεσε μάλιστα τη ρύθμιση αυτή με την αποδέσμευση ιρανικών κεφαλαίων στο πλαίσιο μιας ευρύτερης συμφωνίας. Σύμφωνα με δεδομένα παρακολούθησης ναυτιλίας, περίπου 20 δεξαμενόπλοια κατευθύνονταν ήδη προς την έξοδο του Περσικού Κόλπου μέσω των Στενών.
«Καθώς η αγορά αποτινάσσει γρήγορα το υπερβολικό risk premium των τελευταίων δύο εβδομάδων, το αργό επιστρέφει σε αποτίμηση που αντικατοπτρίζει την κανονικοποίηση των ροών και όχι τον κίνδυνο διαταραχής», σχολίασαν αναλυτές της Gelber & Associates, αποτυπώνοντας τη στροφή του επενδυτικού κλίματος.
Διπλωματική κινητικότητα ΗΠΑ–Ιράν και εκεχειρία Ισραήλ–Λιβάνου
Παράλληλα με τις εξελίξεις στη ναυσιπλοΐα, εντείνεται η διπλωματική δραστηριότητα. Πληροφορίες αναφέρουν ότι Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν συζητούν τρισέλιδο μνημόνιο κατανόησης με στόχο τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι η Τεχεράνη έχει συμφωνήσει να μην κλείσει εκ νέου τα Στενά, ενώ αποκάλυψε πως οι ΗΠΑ σκοπεύουν να εισέλθουν στο Ιράν «με χαλαρό ρυθμό» για να ανακτήσουν εμπλουτισμένο ουράνιο και να το μεταφέρουν στις ΗΠΑ.
Στο μέτωπο της σύγκρουσης Ισραήλ–Λιβάνου, οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε 10ήμερη εκεχειρία, η οποία τέθηκε σε ισχύ την Πέμπτη, διευκολύνοντας έμμεσα και τις αμερικανοϊρανικές διαπραγματεύσεις, δεδομένων των στενών δεσμών της Χεζμπολάχ με την Τεχεράνη. Ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου και ο πρόεδρος του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν θα κληθούν στον Λευκό Οίκο για συνομιλίες, τις οποίες χαρακτήρισε ως τις πρώτες ουσιαστικές μεταξύ των δύο χωρών από το 1983.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ κάνει λόγο για προσπάθεια διαμόρφωσης συνθηκών διαρκούς ειρήνης, με αμοιβαία αναγνώριση κυριαρχίας, ενίσχυση της ασφάλειας στα σύνορα και επιβεβαίωση του δικαιώματος του Ισραήλ στην αυτοάμυνα. Κατά τον Τραμπ, η Τεχεράνη έχει προτείνει να μην κατέχει πυρηνικά όπλα για διάστημα άνω των 20 ετών, στοιχείο που αν επιβεβαιωθεί θα αποτελέσει κομβικό σημείο σε οποιαδήποτε συμφωνία.
Επιπτώσεις για τις αγορές και την ενεργειακή ασφάλεια
Η αγορά προεξοφλεί πλέον ότι ο κίνδυνος διακοπής ροών από την κρίσιμη δίοδο του Ορμούζ υποχωρεί αισθητά, με άμεση αντανάκλαση στα συμβόλαια πετρελαίου. Η εβδομαδιαία πτώση της τάξης του 10%–12% σηματοδοτεί ανακούφιση για εισαγωγικές οικονομίες και ενεργοβόρες βιομηχανίες, αλλά και αυξημένη μεταβλητότητα για παραγωγούς και πετρελαϊκές εταιρείες που είχαν ωφεληθεί από το προηγούμενο ράλι τιμών.
Για την Ευρώπη και την Ελλάδα, η αποκλιμάκωση των τιμών δημιουργεί προοπτικές περιορισμού πληθωριστικών πιέσεων στο ενεργειακό σκέλος, αλλά η συγκυρία παραμένει εύθραυστη: η εξάρτηση από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και η πολιτική αβεβαιότητα γύρω από μια ενδεχόμενη συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν διατηρούν το ρίσκο απότομων αντιστροφών.
Σχόλιο 
: Η σημερινή βουτιά στο πετρέλαιο δείχνει πόσο γρήγορα το γεωπολιτικό ασφάλιστρο εξαϋλώνεται όταν εμφανίζονται αξιόπιστα σήματα αποκλιμάκωσης. Για τους επενδυτές, η Μέση Ανατολή παραμένει πηγή οξείας μεταβλητότητας, ενώ για τις κυβερνήσεις είναι υπενθύμιση ότι η ενεργειακή ασφάλεια δεν μπορεί να στηρίζεται σε μία μόνο κρίσιμη θαλάσσια αρτηρία.
#πετρέλαιο #Ορμούζ #ΗΠΑ #Ιράν #αγορές
