Η κυβέρνηση Τραμπ ανανέωσε για έναν ακόμη μήνα την εξαίρεση από τις κυρώσεις που επιτρέπει αγορές ρωσικού πετρελαίου στη θάλασσα. Η κίνηση στοχεύει στη συγκράτηση των διεθνών τιμών ενέργειας, αλλά προκαλεί έντονες πολιτικές αντιδράσεις.
Η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών αποφάσισε την Παρασκευή να παρατείνει για περίπου έναν μήνα την εξαίρεση από τις κυρώσεις, η οποία επιτρέπει σε τρίτες χώρες να αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο και πετρελαϊκά προϊόντα που διακινούνται στη θάλασσα. Η νέα άδεια καλύπτει φορτία ρωσικού πετρελαίου που φορτώνονται από την Παρασκευή έως και τις 16 Μαΐου, ανανεώνοντας προηγούμενη εξαίρεση που είχε λήξει στις 11 Απριλίου.
Η απόφαση έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τις δηλώσεις του υπουργού Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ μόλις δύο ημέρες νωρίτερα, όταν διαβεβαίωνε ότι η Ουάσιγκτον δεν σκόπευε να επεκτείνει την εξαίρεση. Η άδεια συνοδεύεται από σημαντικούς περιορισμούς, καθώς εξαιρεί ρητά συναλλαγές που αφορούν το Ιράν, την Κούβα και τη Βόρεια Κορέα.
Ενεργειακή σταθερότητα έναντι γεωπολιτικής πίεσης
Η παράταση της εξαίρεσης εντάσσεται στις προσπάθειες της Ουάσιγκτον να αποτρέψει νέα άνοδο στις διεθνείς τιμές ενέργειας, σε μια περίοδο που η παγκόσμια αγορά παραμένει εξαιρετικά ευάλωτη. Οι τιμές του πετρελαίου είχαν εκτιναχθεί λόγω του πολέμου ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν, ενώ μόνο η προσωρινή εκεχειρία οδήγησε σε πρόσκαιρη αποκλιμάκωση.
Παρόμοια λογική είχε ακολουθηθεί και με την προηγούμενη εξαίρεση για το ιρανικό πετρέλαιο, που εκδόθηκε στις 20 Μαρτίου και επέτρεψε την είσοδο περίπου 140 εκατ. βαρελιών στις διεθνείς αγορές, συμβάλλοντας στη χαλάρωση των πιέσεων στην ενεργειακή προσφορά. Η Ουάσιγκτον επιχειρεί έτσι να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη ενεργειακής σταθερότητας και στη στρατηγική αποδυνάμωσης των αντιπάλων της μέσω κυρώσεων.
Ωστόσο, η πολιτική αυτή δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα αξιοπιστίας. Από τη μία πλευρά, οι ΗΠΑ επιδιώκουν να στερήσουν από τη Ρωσία έσοδα που χρηματοδοτούν τον πόλεμο στην Ουκρανία· από την άλλη, επιτρέπουν, έστω προσωρινά, τη συνέχιση των ροών ρωσικού πετρελαίου, ώστε να μην αποσταθεροποιηθεί η παγκόσμια οικονομία.
Έντονες αντιδράσεις στο Κογκρέσο και πίεση στους συμμάχους
Η απόφαση για τις εξαιρέσεις σε ρωσικό και ιρανικό πετρέλαιο έχει ήδη προκαλέσει σφοδρές αντιδράσεις στο εσωτερικό των ΗΠΑ. Βουλευτές και γερουσιαστές κατηγορούν τον Λευκό Οίκο ότι ενισχύει οικονομικά δύο χώρες που βρίσκονται σε πόλεμο ή σε ευθεία αντιπαράθεση με την Ουάσιγκτον. Όπως υποστηρίζουν, οι παρεκκλίσεις από το καθεστώς κυρώσεων υπονομεύουν την προσπάθεια οικονομικής απομόνωσης της Ρωσίας και του Ιράν.
Παράλληλα, η κίνηση περιπλέκει τις σχέσεις των ΗΠΑ με τους συμμάχους τους, ιδίως στην Ευρώπη, οι οποίοι έχουν υιοθετήσει αυστηρές γραμμές κατά της Μόσχας. Η χαλάρωση των περιορισμών στις θαλάσσιες ροές ρωσικού πετρελαίου καθιστά δυσκολότερη την προσπάθεια της Δύσης να παρουσιάσει ενιαίο μέτωπο ως προς τις κυρώσεις και στέλνει αντιφατικά μηνύματα στις αγορές.
Για τις εισαγωγικές οικονομίες, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, η απόφαση μεταφράζεται βραχυπρόθεσμα σε μικρότερο κίνδυνο νέου ενεργειακού σοκ, αλλά μακροπρόθεσμα συντηρεί ένα καθεστώς αβεβαιότητας, καθώς η πολιτική των εξαιρέσεων μπορεί να αναθεωρείται ανάλογα με τις γεωπολιτικές εξελίξεις.
Σχόλιο 
: Η Ουάσιγκτον επιβεβαιώνει ότι, όταν οι κυρώσεις συγκρούονται με τον κίνδυνο ενεργειακού σοκ, η πραγματιστική διαχείριση των τιμών υπερισχύει της σκληρής γραμμής. Οι αγορές λαμβάνουν το μήνυμα ότι οι περιορισμοί στο ρωσικό και ιρανικό πετρέλαιο είναι τελικά διαπραγματεύσιμοι, γεγονός που μειώνει την αποτρεπτική ισχύ των κυρώσεων και αυξάνει τη μεταβλητότητα στις προσδοκίες των επενδυτών.
#ΗΠΑ #Ρωσία #Πετρέλαιο #Κυρώσεις #Ενέργεια
