Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε διαβεβαιώνει ότι οι ΗΠΑ δεν πρόκειται να εγκαταλείψουν τη Συμμαχία, παρά τις σκληρές δηλώσεις Τραμπ. Την ίδια ώρα καλεί την Ευρώπη να ενισχύσει άμεσα τη δική της αμυντική βιομηχανία.
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε έσπευσε να βάλει φρένο στα σενάρια περί ενδεχόμενης αποχώρησης των Ηνωμένων Πολιτειών από τη Βορειοατλαντική Συμμαχία, μετά το νέο κύμα επικρίσεων του Ντόναλντ Τραμπ. Σε συνέντευξή του στην κυριακάτικη έκδοση της γερμανικής εφημερίδας «Die Welt», ο Ρούτε ήταν κατηγορηματικός: «Δεν βλέπω τις ΗΠΑ να αποχωρούν από το ΝΑΤΟ».
Η αμερικανική «πυρηνική ομπρέλα» και οι απειλές Τραμπ
Ο Ρούτε υπογράμμισε ότι δεν τίθεται υπό αμφισβήτηση ούτε η συνέχεια της αμερικανικής πυρηνικής αποτροπής στην Ευρώπη. «Η αμερικανική πυρηνική ομπρέλα είναι ο ύστατος εγγυητής της ασφάλειας στην Ευρώπη. Και είμαι πεπεισμένος ότι θα παραμείνει έτσι», σημείωσε, επιχειρώντας να καθησυχάσει τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες που ανησυχούν για τη σταθερότητα των αμερικανικών δεσμεύσεων.
Οι δηλώσεις του έρχονται ως απάντηση στις πρόσφατες τοποθετήσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος, σε συνέντευξή του στη βρετανική εφημερίδα «The Telegraph», άφησε να εννοηθεί ότι η παραμονή των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ βρίσκεται «πέρα από επανεξέταση» μετά τον πόλεμο με το Ιράν, χαρακτηρίζοντας τη Συμμαχία «χάρτινη τίγρη». Υπενθύμισε μάλιστα ότι, κατά την άποψή του, ο Βλαντίμιρ Πούτιν γνωρίζει αυτή την αδυναμία.
Παρά τη ρητορική ένταση, η θεσμική πραγματικότητα στις ΗΠΑ λειτουργεί ως ισχυρό ανάχωμα: για τυχόν αποχώρηση από το ΝΑΤΟ απαιτείται πλειοψηφία δύο τρίτων στη Γερουσία, σενάριο που θεωρείται εξαιρετικά απίθανο. Ωστόσο, η επιθετική στάση του Τραμπ τροφοδοτεί πολιτική αβεβαιότητα και ενισχύει τις πιέσεις προς τους Ευρωπαίους συμμάχους.
«Κατανοώ την απογοήτευση Τραμπ» και η πίεση προς την Ευρώπη
Ενδιαφέρον παρουσιάζει ότι ο Ρούτε δεν απορρίπτει συλλήβδην την κριτική του Λευκού Οίκου. «Ο πρόεδρος Τραμπ είναι σαφώς απογοητευμένος με ορισμένα μέλη του ΝΑΤΟ» είπε, προσθέτοντας: «Κατανοώ την απογοήτευσή του». Επανέλαβε μάλιστα ότι μετά τη συνάντησή του με τον Τραμπ στον Λευκό Οίκο, στις 8 Απριλίου, η συζήτηση ήταν «ειλικρινής και ανοιχτή, αλλά μεταξύ δύο καλών φίλων».
Στην ανάρτησή του στο Truth Social μετά τη συνάντηση, ο Τραμπ κατηγόρησε εκ νέου τη Συμμαχία ότι «δεν ήταν εκεί όταν τη χρειαστήκαμε και δεν θα είναι εκεί αν τη χρειαστούμε ξανά», επιβεβαιώνοντας το βαθύ ρήγμα εμπιστοσύνης μεταξύ Ουάσιγκτον και ορισμένων ευρωπαϊκών πρωτευουσών ως προς την επιμερισμένη ανάληψη βαρών.
Από «ανθυγιεινή εξάρτηση» σε πραγματική εταιρική σχέση
Ο Ρούτε χρησιμοποίησε την ευκαιρία για να στείλει σαφές μήνυμα στην Ευρώπη: ήρθε η ώρα να μεταβεί από μια «ανθυγιεινή εξάρτηση» από τις ΗΠΑ σε μια διατλαντική σχέση «πραγματικής εταιρικής συνεργασίας». Όπως ανέφερε, η Ευρώπη επιδιώκει να αναλάβει μεγαλύτερο ρόλο στο ΝΑΤΟ, εξέλιξη που, κατά τον ίδιο, αποτελεί «καλό νέο» τόσο για την ήπειρο όσο και για την Ουάσιγκτον.
Ο γενικός γραμματέας τόνισε ότι Ευρωπαίοι και Καναδοί αυξάνουν ήδη αισθητά τις αμυντικές τους δαπάνες και τις επενδύσεις σε βιομηχανικές δυνατότητες, επισημαίνοντας μάλιστα ότι η Γερμανία λειτουργεί πλέον ως «παράδειγμα» για πολλούς συμμάχους. Εάν αυτή η τάση συνεχιστεί, εκτιμά ότι η Συμμαχία θα εξέλθει ενισχυμένη: «Ένα ισχυρότερο ΝΑΤΟ σημαίνει έναν ασφαλέστερο κόσμο για όλους μας».
Για την Ελλάδα, αλλά και για χώρες της Ανατολικής Πτέρυγας, η συζήτηση αυτή δεν είναι θεωρητική: η αξιοπιστία της αμερικανικής αποτροπής και η ικανότητα της Ευρώπης να σταθεί στρατηγικά πιο αυτόνομη, χωρίς να υπονομεύει το ΝΑΤΟ, θα καθορίσουν το πλαίσιο ασφάλειας της επόμενης δεκαετίας.
Σχόλιο
: Η παρέμβαση Ρούτε λειτουργεί ως διπλό μήνυμα: προς τον Τραμπ ότι η θεσμική αρχιτεκτονική του ΝΑΤΟ δεν ανατρέπεται με δηλώσεις, και προς την Ευρώπη ότι το «δωρεάν αμερικανικό δίχτυ ασφαλείας» τελειώνει. Η πραγματική πρόκληση για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις είναι να μεταφράσουν τις δεσμεύσεις για αύξηση δαπανών σε βιώσιμη, ανταγωνιστική αμυντική βιομηχανία, ικανή να στηρίξει επιχειρησιακά τη Συμμαχία χωρίς να διαρραγεί ο διατλαντικός δεσμός.






