Τα συμβόλαια σιταριού επιστρέφουν σε υψηλά εννέα μηνών, καθώς ακραίες καιρικές συνθήκες και η κρίση στη Μέση Ανατολή απειλούν την παγκόσμια προσφορά. Οι αγορές προεξοφλούν νέο γύρο πληθωριστικών πιέσεων στα τρόφιμα.
Οι διεθνείς τιμές του σιταριού κινούνται εκ νέου σε τροχιά ανόδου, αγγίζοντας τα 6,0 δολάρια ανά μπούσελ και πλησιάζοντας το υψηλό εννέα μηνών των 6,16 δολαρίων που είχε καταγραφεί στις 31 Μαρτίου. Ο συνδυασμός επίμονης ξηρασίας σε βασικές αγροτικές ζώνες και της κλιμάκωσης της έντασης ΗΠΑ-Ιράν, που διαταράσσει την αγορά λιπασμάτων και τις θαλάσσιες μεταφορές μέσω του Στενού του Ορμούζ, πυροδοτεί έντονες ανησυχίες για την επάρκεια της παγκόσμιας παραγωγής.
Καιρικό σοκ σε ΗΠΑ, Ευρώπη, Μαύρη Θάλασσα και Αυστραλία
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι Μεγάλες Πεδιάδες –καρδιά της παραγωγής σκληρού σιταριού– αντιμετωπίζουν παρατεταμένες συνθήκες ξηρασίας. Οι μετεωρολογικές προβλέψεις δείχνουν μικρά περιθώρια βελτίωσης, με αποτέλεσμα οι traders να προεξοφλούν χαμηλότερες αποδόσεις ανά στρέμμα και πιθανές αναθεωρήσεις προς τα κάτω στις εκτιμήσεις παραγωγής.
Αντίστοιχη εικόνα διαμορφώνεται σε τμήματα της περιοχής της Μαύρης Θάλασσας και σε ευρωπαϊκές χώρες, όπου η έλλειψη επαρκών βροχοπτώσεων επιβαρύνει τις προοπτικές των καλλιεργειών. Η ζώνη της Μαύρης Θάλασσας αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους εξαγωγικούς κόμβους σιτηρών παγκοσμίως· συνεπώς, οποιαδήποτε μείωση παραγωγής έχει δυσανάλογα μεγάλη επίδραση στις διεθνείς τιμές.
Στην Αυστραλία, τέλος, οι συνεχιζόμενες ξηρές συνθήκες σε συνδυασμό με περιορισμένη πρόσβαση σε κρίσιμες εισροές –μεταξύ των οποίων και λιπάσματα– ωθούν τις καλλιεργούμενες εκτάσεις σε χαμηλά πολλών ετών. Για έναν τόσο μεγάλο εξαγωγέα σιταριού, η προοπτική μειωμένων αποθεμάτων ενισχύει την ανησυχία για τη συνολική ισορροπία προσφοράς-ζήτησης στην παγκόσμια αγορά.
Το Στενό του Ορμούζ, τα λιπάσματα και ο κίνδυνος επισιτιστικού σοκ
Πέρα από τον καιρό, καταλυτικό ρόλο παίζει η γεωπολιτική. Οι περιορισμοί στην προμήθεια λιπασμάτων, που συνδέονται με την ένταση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν και τις επανειλημμένες διακοπές στη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ, δημιουργούν ένα δεύτερο, εξίσου επικίνδυνο κανάλι πίεσης. Το Ορμούζ αποτελεί κρίσιμο πέρασμα όχι μόνο για το πετρέλαιο αλλά και για πρώτες ύλες και χημικά προϊόντα που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή λιπασμάτων.
Η άνοδος του κόστους ή και η έλλειψη λιπασμάτων μπορεί να οδηγήσει τους παραγωγούς σε μείωση των ποσοτήτων που χρησιμοποιούν, υπονομεύοντας τις αποδόσεις των καλλιεργειών σε επόμενες σεζόν. Έτσι, η σημερινή γεωπολιτική κρίση δεν επηρεάζει μόνο τις βραχυπρόθεσμες τιμές των συμβολαίων, αλλά ενδέχεται να έχει μεσοπρόθεσμες συνέπειες στην παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια.
Για τις εισαγωγικές χώρες –μεταξύ αυτών και την Ελλάδα– η άνοδος των τιμών σιταριού σημαίνει αυξημένο κόστος για αλευρόμυλους, βιομηχανία τροφίμων και, τελικά, για τον καταναλωτή. Σε ένα περιβάλλον όπου ο πληθωρισμός στα τρόφιμα παραμένει ευαίσθητος, κάθε νέο ανοδικό κύμα στα σιτηρά κινδυνεύει να αναζωπυρώσει τις πιέσεις στο καλάθι της νοικοκυράς και να δοκιμάσει τις αντοχές των πιο ευάλωτων κοινωνικών ομάδων.
Σχόλιο 
: Η ταυτόχρονη σύγκλιση κλιματικού ρίσκου και γεωπολιτικής αστάθειας δείχνει πόσο εύθραυστες είναι οι αλυσίδες τροφίμων. Οι κυβερνήσεις οφείλουν να θωρακίσουν την επισιτιστική ασφάλεια με στρατηγικά αποθέματα, διαφοροποίηση προμηθευτών και επενδύσεις στην εγχώρια παραγωγή, διαφορετικά κάθε κρίση στη Μέση Ανατολή θα μεταφράζεται αυτομάτως σε νέο κύμα ακρίβειας στο τραπέζι.
#σιτάρι #εμπορεύματα #επισιτιστική_κρίση #ΜέσηΑνατολή #Ορμούζ
