Τρεις χώρες της ΕΕ ζητούν να τεθεί επί τάπητος η αναστολή της συμφωνίας σύνδεσης με το Ισραήλ, επικαλούμενες παραβίαση διεθνούς δικαίου. Η κίνηση οξύνει τις ενδοευρωπαϊκές διαφωνίες για τη στάση απέναντι στο Τελ Αβίβ.
Η Ισπανία, η Σλοβενία και η Ιρλανδία ζήτησαν από την Ευρωπαϊκή Ένωση να εξετάσει την αναστολή της συμφωνίας σύνδεσης με το Ισραήλ, κλιμακώνοντας την πίεση προς το Τελ Αβίβ αλλά και προς τους εταίρους τους στην ΕΕ. Ο Ισπανός υπουργός Εξωτερικών Χοσέ Μανουέλ Αλμπάρες δήλωσε πριν από τη συνεδρίαση των υπουργών Εξωτερικών στο Λουξεμβούργο ότι οι τρεις χώρες έθεσαν επισήμως το θέμα στην ημερήσια διάταξη.
Το νομικό πλαίσιο και η πολιτική στόχευση
Η συμφωνία σύνδεσης ΕΕ–Ισραήλ αποτελεί τον βασικό θεσμικό μηχανισμό που ρυθμίζει τις εμπορικές, πολιτικές και τεχνικές σχέσεις των δύο πλευρών. Μέσω αυτής, το Ισραήλ απολαμβάνει προνομιακή πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά και σε πληθώρα κοινοτικών προγραμμάτων. Η πρόταση για αναστολή δεν είναι απλός συμβολισμός: αν υιοθετηθεί, θα αποτελούσε τη σοβαρότερη ως τώρα θεσμική κύρωση της ΕΕ απέναντι στην ισραηλινή κυβέρνηση.
Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ είχε ήδη καλέσει το προηγούμενο 48ωρο για πλήρη διακοπή της συμφωνίας, κατηγορώντας το Ισραήλ ότι παραβιάζει το διεθνές δίκαιο και, συνεπώς, τους ίδιους τους όρους του συμφώνου. Με αυτόν τον τρόπο επιχειρεί να συνδέσει ευθέως τις υποχρεώσεις σεβασμού ανθρωπίνων δικαιωμάτων με τα εμπορικά και πολιτικά οφέλη που απολαμβάνει το Ισραήλ από τη σχέση με την ΕΕ.
Η απαίτηση ομοφωνίας και τα ρήγματα στην ΕΕ
Η επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, Κάγια Κάλας, υπενθύμισε ότι για την πλήρη αναστολή της συμφωνίας απαιτείται «ενιαία θέση» των κρατών-μελών. Στην πράξη αυτό σημαίνει ομοφωνία, γεγονός που καθιστά την προοπτική άμεσης υιοθέτησης της πρότασης εξαιρετικά δύσκολη. Αρκετές πρωτεύουσες διατηρούν στενές στρατηγικές, αμυντικές και τεχνολογικές σχέσεις με το Ισραήλ και εμφανίζονται απρόθυμες να προχωρήσουν σε σκληρές θεσμικές κυρώσεις.
Παρά τα θεσμικά εμπόδια, η πρωτοβουλία Ισπανίας, Σλοβενίας και Ιρλανδίας αλλάζει τους όρους της εσωτερικής συζήτησης στην ΕΕ. Εντείνει τη διάκριση ανάμεσα σε κράτη-μέλη που επιθυμούν πιο ενεργητική, κυρωτική πολιτική με σημαία το διεθνές δίκαιο, και σε εκείνα που προτάσσουν τη διατήρηση της στρατηγικής σχέσης με το Ισραήλ και τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή.
Ακόμη και αν η πλήρης αναστολή της συμφωνίας δεν συγκεντρώσει άμεσα την απαιτούμενη ομοφωνία, η συζήτηση μπορεί να οδηγήσει σε ενδιάμεσες λύσεις: αυστηρότερους ελέγχους συμμόρφωσης, περιορισμό ορισμένων πτυχών της συνεργασίας ή πολιτικές δηλώσεις που θα αυξάνουν το διπλωματικό κόστος για το Ισραήλ.
Σχόλιο 
: Η κίνηση των τριών χωρών αναδεικνύει το στρατηγικό δίλημμα της ΕΕ: είτε θα χρησιμοποιήσει τα ισχυρά οικονομικά της εργαλεία για να στηρίξει στην πράξη το διεθνές δίκαιο, είτε θα συνεχίσει να ισορροπεί σε μια γραμμή δηλώσεων χωρίς ουσιαστικό κόστος για το Ισραήλ. Η έκβαση της συζήτησης γύρω από τη συμφωνία σύνδεσης θα λειτουργήσει ως τεστ αξιοπιστίας της ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής.
#ΕΕ #Ισραήλ #Διπλωματία #ΔιεθνέςΔίκαιο
