Το Δικαστήριο της ΕΕ έκρινε παράνομο τον ουγγρικό νόμο που απαγόρευε LGBTQ περιεχόμενο σε ανηλίκους και πορείες Pride. Η απόφαση πλήττει πολιτικά τον Βίκτορ Όρμπαν και ανοίγει δρόμο για οικονομικές κυρώσεις.
Σαφή καταδίκη της ουγγρικής νομοθεσίας κατά της LGBTQ+ κοινότητας εξέδωσε το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κρίνοντας ότι η Βουδαπέστη παραβίασε το ενωσιακό δίκαιο με τον περιορισμό πρόσβασης των παιδιών σε σχετικό περιεχόμενο και την απαγόρευση εκδηλώσεων Pride.
Η απόφαση αποτελεί βαρύ πλήγμα για την πολιτική κληρονομιά του απερχόμενου πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν, την ώρα που ο αντίπαλός του Πέτερ Μάγιαρ ετοιμάζεται να αναλάβει την εξουσία τον επόμενο μήνα.
«Ιδιαίτερα σοβαρή επέμβαση» στα θεμελιώδη δικαιώματα
Η υπόθεση αφορά τον νόμο του 2021, με τον οποίο η Ουγγαρία περιόριζε ή απαγόρευε την «προώθηση» της ομοφυλοφιλίας και της αλλαγής φύλου σε μέσα ενημέρωσης και περιεχόμενο προσβάσιμο σε ανηλίκους. Η κυβέρνηση Όρμπαν ενέταξε τις διατάξεις αυτές στο πλαίσιο εφαρμογής της ευρωπαϊκής οδηγίας για τις οπτικοακουστικές υπηρεσίες, που αποσκοπεί στην προστασία των παιδιών από επιβλαβές περιεχόμενο.
Το Δικαστήριο, ωστόσο, έκρινε ότι οι ουγγρικοί κανόνες παραβιάζουν σειρά διατάξεων του δικαίου της ΕΕ και «συνιστούν ιδιαιτέρως σοβαρή επέμβαση σε πολλά θεμελιώδη δικαιώματα». Η απόφαση ευθυγραμμίζεται με την προγενέστερη γνώμη του γενικού εισαγγελέα, ο οποίος είχε επισημάνει ότι η Βουδαπέστη «απομακρύνθηκε σημαντικά από το πρότυπο συνταγματικής δημοκρατίας», στηρίζοντας τον νόμο σε αξιακή κρίση ότι η ομοφυλοφιλική και μη-cis ζωή δεν έχει ίση αξία με την ετεροφυλοφιλική.
Η διαδικασία ξεκίνησε μετά από παράβαση που κίνησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με τη στήριξη 15 κρατών-μελών και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Ήδη από το 2021, η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν είχε χαρακτηρίσει τον ουγγρικό νόμο «ντροπή», δεσμευόμενη να χρησιμοποιήσει «όλες τις εξουσίες της Επιτροπής» για την προστασία των δικαιωμάτων όλων των πολιτών της ΕΕ.
Πολιτικές συνέπειες και επόμενα βήματα για Βουδαπέστη
Παρά την έντονη ευρωπαϊκή πίεση, η κυβέρνηση Όρμπαν κλιμάκωσε την αντιπαράθεση. Πέρα από τους περιορισμούς στο περιεχόμενο, προχώρησε πέρυσι σε απαγόρευση εκδηλώσεων Pride και έδωσε στην αστυνομία εξουσιοδότηση χρήσης βιομετρικών καμερών για την ταυτοποίηση διοργανωτών και συμμετεχόντων.
Η σημερινή απόφαση αλλάζει δραστικά το πλαίσιο. Η Ουγγαρία καλείται να καταργήσει τη νομοθεσία, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποκτά πλέον τη δυνατότητα να ζητήσει την επιβολή χρηματικών προστίμων σε περίπτωση μη συμμόρφωσης. Η εξέλιξη αυτή συμπίπτει με την πολιτική μετάβαση στην ουγγρική ηγεσία, καθώς ο Πέτερ Μάγιαρ έχει τοποθετηθεί ξεκάθαρα υπέρ των ατομικών ελευθεριών.
«Όλοι μπορούν να ζουν με όποιον αγαπούν, εφόσον δεν παραβιάζουν τους νόμους και δεν βλάπτουν άλλους», είχε δηλώσει μετά την εκλογική του νίκη, υπερασπιζόμενος και το δικαίωμα στη διεξαγωγή Pride στο όνομα της ελευθερίας του συνέρχεσθαι. «Η Ουγγαρία θέλει να είναι χώρα όπου κανείς δεν στιγματίζεται επειδή σκέφτεται, αγαπά ή πιστεύει διαφορετικά από την πλειοψηφία», πρόσθεσε.
Η απόφαση του Δικαστηρίου εντάσσεται σε μια ευρύτερη σύγκρουση ανάμεσα στα θεσμικά όργανα της ΕΕ και κυβερνήσεις που αμφισβητούν τον πυρήνα του κράτους δικαίου και των δικαιωμάτων μειονοτήτων. Το πώς θα διαχειριστεί η νέα ουγγρική ηγεσία την υποχρέωση συμμόρφωσης θα αποτελέσει κρίσιμο τεστ για τις σχέσεις Βουδαπέστης–Βρυξελλών.
Σχόλιο 
: Η απόφαση δεν είναι μόνο νομική ή συμβολική· λειτουργεί ως σαφές μήνυμα προς όλες τις κυβερνήσεις που επιχειρούν να εργαλειοποιήσουν τα δικαιώματα μειονοτήτων για εσωτερική πολιτική κατανάλωση. Αν η Επιτροπή επιμείνει με κυρώσεις σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, θα ενισχυθεί η αξιοπιστία του ευρωπαϊκού οικοδομήματος ως κοινότητας δικαίου – αν όμως υπάρξουν καθυστερήσεις ή υπαναχωρήσεις, ο κίνδυνος αποσάθρωσης των κοινών αξιών θα μεγαλώσει.
#ΕΕ #Ουγγαρία #LGBTQ #Ορμπαν #ΔικαστήριοΕΕ #ΚράτοςΔικαίου
