Η Κομισιόν μελετά τη μετατροπή του εθελοντικού συντονισμού αποθεμάτων καυσίμων αεροσκαφών σε υποχρεωτικό, στο πλαίσιο σχεδίου θωράκισης της ευρωπαϊκής αερομεταφοράς. Η εκτίναξη των τιμών μετά τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή επιταχύνει τις πρωτοβουλίες.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση κινείται προς μια πιο κεντρικά συντονισμένη πολιτική ασφάλειας εφοδιασμού σε καύσιμα αεροσκαφών, καθώς η γεωπολιτική αστάθεια και η εκρηκτική άνοδος των τιμών πιέζουν τον κλάδο των αερομεταφορών. Ο Επίτροπος Μεταφορών Απόστολος Τζιτζικώστας δήλωσε ότι η μέχρι σήμερα εθελοντική συνεργασία μεταξύ κρατών-μελών για την ανταλλαγή αποθεμάτων θα μπορούσε να λάβει υποχρεωτικό χαρακτήρα σε συνθήκες κρίσης.
Προς ελάχιστες υποχρεωτικές δεξαμενές και διαφάνεια
Σύμφωνα με τον Επίτροπο, η ΕΕ διαθέτει ήδη «αποθέματα έκτακτης ανάγκης» καυσίμων αεροσκαφών, τα οποία «μπορούν και θα διατεθούν μόνο εφόσον κριθεί απαραίτητο». Το νέο υπό εξέταση πλαίσιο θα προβλέπει ελάχιστη υποχρέωση στρατηγικών αποθεμάτων για κάθε κράτος-μέλος, ώστε να διασφαλίζεται ένα κοινό επίπεδο ανθεκτικότητας του ευρωπαϊκού δικτύου αερομεταφορών.
Ο Τζιτζικώστας τόνισε ότι οποιαδήποτε εθνική απόφαση αποδέσμευσης αποθεμάτων πρέπει να γίνεται με πλήρη διαφάνεια, ώστε να αποφεύγονται στρεβλώσεις στην αγορά και φαινόμενα κερδοσκοπίας. Παράλληλα, επιχείρησε να κατευνάσει τις ανησυχίες, επισημαίνοντας ότι «δεν υπάρχει λόγος πανικού» για τη διαθεσιμότητα καυσίμων στην παρούσα φάση, αν και η προληπτική θωράκιση θεωρείται επιβεβλημένη.
Το AccelerateEU, το παρατηρητήριο καυσίμων και οι αμερικανικές εισαγωγές
Κεντρικό εργαλείο της νέας στρατηγικής θα είναι το σχέδιο AccelerateEU, που παρουσιάζεται ως απάντηση στους πρόσφατους κραδασμούς στις αγορές ενέργειας. Στο πλαίσιο αυτό, δημιουργείται νέο ευρωπαϊκό παρατηρητήριο καυσίμων, με αρχική εστίαση στα καύσιμα αεροσκαφών, το οποίο θα παρακολουθεί τιμές, ροές και τυχόν κινδύνους εφοδιασμού σε πραγματικό χρόνο.
Το σχέδιο προβλέπει επίσης δράσεις για εξασφάλιση εναλλακτικών προμηθειών, μεταξύ άλλων καυσίμου τύπου Jet A από τις ΗΠΑ. Ωστόσο, η τεχνική απόκλιση από το διεθνές πρότυπο Jet A1 δημιουργεί εμπόδια: απαιτούνται προσαρμογές στις υποδομές και αυστηρός διαχωρισμός των δύο τύπων καυσίμων, όπως επισημαίνει ο αναλυτής πετρελαίου Τζορτζ Σο της Kpler.
Η πίεση είναι ήδη ορατή: οι τιμές καυσίμων αεροσκαφών στην Ευρώπη έχουν υπερδιπλασιαστεί από την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή, οδηγώντας αεροπορικές εταιρείες σε ακυρώσεις μη βιώσιμων δρομολογίων και σε απόσυρση παλαιότερων, ενεργοβόρων αεροσκαφών. Η Γερμανία μάλιστα συγκαλεί το Εθνικό Συμβούλιο Ασφαλείας για αποτίμηση της κατάστασης, εξέλιξη που υπογραμμίζει τη μετατροπή του ζητήματος των καυσίμων σε θέμα εθνικής και ευρωπαϊκής ασφάλειας.
Σχόλιο
: Η ΕΕ επιχειρεί να περάσει από τον αποσπασματικό χειρισμό κρίσεων σε μια ημι-κοινοτική ενεργειακή πολιτική για τις αερομεταφορές. Η συζήτηση για υποχρεωτικά στρατηγικά αποθέματα και κοινή χρήση τους αποτελεί de facto βήμα προς βαθύτερη ενοποίηση, αλλά θα ανοίξει σκληρή διαπραγμάτευση μεταξύ χωρών με ισχυρή διυλιστική βάση και εκείνων που εξαρτώνται από εισαγωγές. Για τις ευρωπαϊκές αεροπορικές, η σταθερότητα εφοδιασμού είναι κρίσιμη, αλλά χωρίς συγκράτηση του κόστους κινδυνεύουν με περαιτέρω περικοπές δρομολογίων και επιβάρυνση των ναύλων.






