Η Palantir δημοσιοποίησε ένα 22σημείο πολιτικό μανιφέστο που ξεπερνά τα όρια της κλασικής εταιρικής επικοινωνίας. Οι επικριτές μιλούν για «τεχνοφασισμό» και κίνδυνο παγκόσμιας επιτήρησης.
Η αμερικανική εταιρεία λογισμικού Palantir, γνωστή για τα εργαλεία μαζικής ανάλυσης δεδομένων που προμηθεύει σε στρατούς, μυστικές υπηρεσίες και αστυνομικές αρχές, επέλεξε να εκτεθεί πολιτικά με έναν πρωτοφανή τρόπο. Μέσω του επίσημου λογαριασμού της στην πλατφόρμα X, δημοσίευσε μια σύνοψη 22 σημείων από το βιβλίο του διευθύνοντος συμβούλου της, Alex Karp, η οποία λειτουργεί ως de facto πολιτικό μανιφέστο για τον ρόλο της τεχνολογίας, της ισχύος και του κράτους.
Από την πυρηνική αποτροπή στα «όπλα τεχνητής νοημοσύνης»
Στον πυρήνα του κειμένου η Palantir τοποθετείται στην τομή τεχνολογίας και γεωπολιτικής ασφάλειας. Υποστηρίζει ότι «η ατομική εποχή τελειώνει» και ότι η μελλοντική αποτροπή δεν θα βασίζεται σε πυρηνικά όπλα αλλά σε συστήματα τεχνητής νοημοσύνης. «Το ερώτημα δεν είναι αν θα κατασκευαστούν όπλα ΤΝ, αλλά ποιος θα τα κατασκευάσει και για ποιον σκοπό», σημειώνει χαρακτηριστικά, προειδοποιώντας ότι οι αντίπαλοι της Δύσης δεν θα χαθούν σε «θεατρικές συζητήσεις» αλλά θα προχωρήσουν γρήγορα.
Το μανιφέστο απορρίπτει την αποκλειστική προσήλωση στη «μαλακή ισχύ» και τονίζει την ανάγκη για «σκληρή ισχύ με επίκεντρο το λογισμικό». Παράλληλα, υιοθετεί μια έντονα φιλοαμερικανική ανάγνωση της ιστορίας, σύμφωνα με την οποία η αμερικανική ισχύς έχει διασφαλίσει μια ασυνήθιστα μακρά περίοδο ειρήνης. Ιδιαίτερα αιχμηρή είναι η αναφορά ότι «η μεταπολεμική ευνουχιστική πολιτική για τη Γερμανία και την Ιαπωνία πρέπει να αναιρεθεί», καθώς – κατά την Palantir – η υποχρηματοδότηση της άμυνας στην Ευρώπη και ο ιαπωνικός πασιφισμός δημιουργούν στρατηγικά κενά σε Ευρώπη και Ασία.
Ιδεολογικές αιχμές για «πολιτισμούς», πλουραλισμό και ρόλο της Silicon Valley
Το κείμενο παρεμβαίνει και στη συζήτηση για την κοινωνία και την πολιτική στις ΗΠΑ, υποστηρίζοντας ότι σήμερα είναι «απαγορευμένο» να συζητά κανείς τις διαφορετικές επιδόσεις των «πολιτισμών» και ότι η Αμερική πρέπει να αντισταθεί στον «κενό και άδειο πλουραλισμό». Οι διατυπώσεις αυτές ηχούν κοντά στην ιδεολογία MAGA που περιβάλλει τον Ντόναλντ Τραμπ, χωρίς όμως η Palantir να ταυτίζεται ρητά με αυτήν.
Ταυτόχρονα, το μανιφέστο ασκεί κριτική στην «ψυχολογικοποίηση της πολιτικής», υποστηρίζοντας ότι όσοι αναζητούν υπαρξιακή πληρότητα μέσα από τον πολιτικό αγώνα είναι καταδικασμένοι σε απογοήτευση. Στο πεδίο της τεχνολογίας, η Palantir υποστηρίζει ότι η Silicon Valley οφείλει ένα «ηθικό χρέος» στις ΗΠΑ που επέτρεψαν την άνοδό της, και καλεί τον κλάδο να ξεφύγει από την «τυραννία των apps» προς μια τεχνοοικονομία που παράγει ανάπτυξη και ασφάλεια. Χαρακτηριστική είναι η θέση ότι «η Silicon Valley πρέπει να παίξει ρόλο στην αντιμετώπιση του βίαιου εγκλήματος», τη στιγμή που η ίδια η Palantir προμηθεύει λογισμικό σε αστυνομικές αρχές παγκοσμίως.
Κατηγορίες για «τεχνοφασισμό» και ευρωπαϊκός προβληματισμός
Οι αντιδράσεις ήταν άμεσες και έντονες. Ο οικονομολόγος και πρώην υπουργός Οικονομικών Γιάνης Βαρουφάκης κοινοποίησε την ανάρτηση σχολιάζοντας: «Αν το Κακό μπορούσε να κάνει tweet, αυτό θα ήταν!». Ο Ολλανδός ερευνητής λαϊκισμού Cas Mudde χαρακτήρισε το νήμα κάλεσμα σε έναν κόσμο όπου μια αυταρχική Αμερική κυριαρχεί με εργαλεία επιτήρησης τεχνολογικών εταιρειών, μιλώντας για «καθαρό τεχνοφασισμό». Προχώρησε μάλιστα στο επιχείρημα ότι η Ευρώπη πρέπει όχι μόνο να παγώσει κάθε νέα συνεργασία με την Palantir, αλλά και να απεμπλακεί από υφιστάμενες συμβάσεις.
Η συζήτηση δεν είναι θεωρητική: τα προϊόντα της Palantir – από την πλατφόρμα Foundry μέχρι το σύστημα Gotham – χρησιμοποιούνται ήδη από αμερικανικές και ευρωπαϊκές υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων προγραμμάτων ιχνηλάτησης της πανδημίας και εργαλείων για «συντόμευση της αλυσίδας θανάτου» σε στρατιωτικές επιχειρήσεις. Στη Γερμανία, κρατιδιακές αστυνομίες έχουν υιοθετήσει προσαρμοσμένες εκδόσεις του λογισμικού, ενώ η ομοσπονδιακή κυβέρνηση σχεδιάζει πλαίσιο που θα επιτρέπει μαζική σάρωση δημόσιων δεδομένων – κάτι που οι επικριτές βλέπουν ως βήμα προς ένα κράτος επιτήρησης.
Η ίδια η Palantir, της οποίας συνιδρυτής και βασικός επενδυτής είναι ο Peter Thiel – στενά συνδεδεμένος με την πολιτική άνοδο του Ντόναλντ Τραμπ – αντλεί το όνομά της από τις «βλέπουσες πέτρες» του Τόλκιν, εργαλεία επικοινωνίας που στους «Άρχοντες των Δαχτυλιδιών» καταλήγουν στα χέρια των δυνάμεων του κακού. Η επιλογή αυτή, σε συνδυασμό με το σημερινό μανιφέστο, ενισχύει τους φόβους ότι μια ιδιωτική εταιρεία λογισμικού φιλοδοξεί να ορίσει όχι μόνο την τεχνολογική αλλά και την πολιτική αρχιτεκτονική της ασφάλειας στη Δύση.
Σχόλιο 
: Το μανιφέστο της Palantir αποκαλύπτει μια νέα φάση σύμφυσης Big Tech, στρατιωτικο‑βιομηχανικού συμπλέγματος και πολιτικής ιδεολογίας. Για την Ευρώπη –και χώρες όπως η Ελλάδα που ήδη χρησιμοποιούν εργαλεία της εταιρείας– το διακύβευμα δεν είναι μόνο τεχνικό ή επιχειρησιακό, αλλά βαθιά θεσμικό: ποιος ορίζει τα όρια της επιτήρησης, ποιος λογοδοτεί για την αλγοριθμική ισχύ και πώς διασφαλίζεται ότι η ασφάλεια δεν μετατρέπεται σε ιδιωτικοποιημένο, ιδεολογικά φορτισμένο εμπόρευμα.
#Palantir #BigTech #τεχνητή_νοημοσύνη #επιτήρηση #ΗΠΑ
