Οι ευρωπαϊκές αεροπορικές αξιοποιούν την εκτίναξη του κόστους καυσίμων για να ζητήσουν χαλάρωση κανονισμών από ΕΕ και Ηνωμένο Βασίλειο. Στο στόχαστρο μπαίνουν οι δωρεάν χειραποσκευές, οι αποζημιώσεις επιβατών και τα περιβαλλοντικά τέλη.
Η νέα εκτόξευση των τιμών καυσίμων αεροσκαφών λειτουργεί ως μοχλός πίεσης των ευρωπαϊκών αεροπορικών εταιρειών προς τις ρυθμιστικές αρχές σε Βρυξέλλες και Λονδίνο. Ο κλάδος επιχειρεί να εκμεταλλευθεί τη συγκυρία για να μπλοκάρει ή να αποδυναμώσει δέσμες κανονισμών που θεωρεί επιβαρυντικούς για την κερδοφορία και την ανταγωνιστικότητά του.
Στο επίκεντρο οι δωρεάν χειραποσκευές και οι αποζημιώσεις
Κεντρικό σημείο τριβής αποτελεί η πρωτοβουλία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να διασφαλίσει ότι οι επιβάτες θα μπορούν να μεταφέρουν δωρεάν, πέρα από τη μικρή προσωπική τσάντα, και μία δεύτερη, μεγαλύτερη χειραποσκευή στην καμπίνα. Ενώ παραδοσιακοί αερομεταφορείς, όπως η British Airways, ήδη προσφέρουν αντίστοιχη πολιτική, οι εταιρείες χαμηλού κόστους προειδοποιούν ότι ένα τέτοιο μέτρο θα ανέτρεπε το επιχειρηματικό τους μοντέλο.
Οι low-cost αεροπορικές υποστηρίζουν ότι η υποχρεωτική δεύτερη δωρεάν χειραποσκευή θα επιβάλει αυξήσεις στα εισιτήρια και θα επιβραδύνει τον χρόνο αναστροφής των αεροσκαφών, πλήττοντας την αποτελεσματικότητα που στηρίζει τη χαμηλή τιμολόγηση. Παράλληλα, ομάδες πίεσης του κλάδου ζητούν αναθεώρηση ή και κατάργηση των ισχυόντων και επικείμενων κανόνων για τα όρια αποσκευών, τα καθεστώτα αποζημίωσης επιβατών και τις πρόσθετες περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις.
Ιδιαίτερα στο στόχαστρο βρίσκονται οι κανόνες που υποχρεώνουν τις εταιρείες να αποζημιώνουν επιβάτες σε περιπτώσεις ακυρώσεων ή μεγάλων καθυστερήσεων, ακόμη κι όταν αυτές συνδέονται με ελλείψεις καυσίμων. Ο διευθύνων σύμβουλος της Wizz Air, József Váradi, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Δεν ξεκίνησα εγώ έναν πόλεμο στο Ιράν. Γιατί λοιπόν πρέπει να επωμιστώ τις συνέπειές του;», κατηγορώντας πολλές ρυθμίσεις ως «πολιτικά υποκινούμενες».
Κερδοφορία υπό πίεση και επιχείρημα ανταγωνιστικότητας
Η επιχειρηματολογία των αεροπορικών βασίζεται στο ότι ο διπλασιασμός των τιμών καυσίμων τις τελευταίες εβδομάδες απειλεί άμεσα την κερδοφορία τους. Η EasyJet έχει ήδη προειδοποιήσει για ζημίες μεγαλύτερες του αναμενομένου την άνοιξη, η Lufthansa έχει ακυρώσει περίπου 20.000 πτήσεις κρίνοντας ότι δεν θα ήταν κερδοφόρες υπό το τρέχον κόστος καυσίμων, ενώ η Virgin Atlantic εμφανίζεται αβέβαιη για την επίτευξη κερδοφορίας μέσα στο έτος.
Στελέχη του κλάδου επικαλούνται και το επιχείρημα της διεθνούς ανταγωνιστικότητας. Υποστηρίζουν ότι οι αερομεταφορείς της ΕΕ και του Ηνωμένου Βασιλείου βρίσκονται σε μειονεκτική θέση έναντι ανταγωνιστών από ΗΠΑ και Καναδά, όπου δεν ισχύουν αντίστοιχοι κανόνες για αποζημιώσεις και αποσκευές. «Ανταγωνιζόμαστε σε διεθνές επίπεδο», ανέφερε στέλεχος αεροπορικής εταιρείας, σημειώνοντας ότι θα αποδεχόταν αυστηρότερους κανόνες μόνο εφόσον υιοθετούνταν συμμετρικά και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.
Για τις ρυθμιστικές αρχές, ωστόσο, το διακύβευμα είναι διττό: αφενός η προστασία των δικαιωμάτων των επιβατών και η διαφάνεια στην τιμολόγηση, αφετέρου η ανάγκη επιτάχυνσης της πράσινης μετάβασης στις μεταφορές μέσω περιβαλλοντικών επιβαρύνσεων. Η σύγκρουση με τις αεροπορικές, που ζητούν ανάσα ρευστότητας και ευελιξία σε περίοδο ενεργειακής αναταραχής, αναμένεται να οξυνθεί τους επόμενους μήνες, καθώς οι νομοθετικές πρωτοβουλίες στις Βρυξέλλες προχωρούν.
Σχόλιο 
: Η επίκληση της κρίσης καυσίμων από τις αεροπορικές λειτουργεί ως εργαλείο αναθεώρησης του ρυθμιστικού πλαισίου προς όφελος του κλάδου. Η ουσία της σύγκρουσης δεν αφορά μόνο τις δωρεάν βαλίτσες αλλά το ποιος θα επωμιστεί το κόστος της ενεργειακής και κλιματικής μετάβασης: οι επιχειρήσεις, οι επιβάτες ή οι φορολογούμενοι. Η ΕΕ καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην προστασία καταναλωτή, την πράσινη ατζέντα και τη διατήρηση μιας ανταγωνιστικής ευρωπαϊκής αεροπορικής βιομηχανίας.
#αεροπορικές #ΕΕ #αποσκευές #καύσιμα #επιβάτες
