Η αμερικανική δεξιά περνά από τον ηθικό πανικό στην επιχειρηματική αξιοποίηση των ψυχεδελικών. Στο επίκεντρο βρίσκονται βετεράνοι, Silicon Valley και ο Λευκός Οίκος.
Μια πολιτική και πολιτισμική μετατόπιση ιστορικών διαστάσεων συντελείται στις ΗΠΑ γύρω από τα ψυχεδελικά. Ούτε μισό αιώνα μετά τις ακροάσεις του γερουσιαστή Τεντ Κένεντι, που αντιμετώπιζε το LSD ως υπαρξιακή απειλή για την αμερικανική κοινωνία, ο ανιψιός του Ρόμπερτ Φ. Κένεντι τζούνιορ στέκεται σήμερα πίσω από τον Ντόναλντ Τραμπ, την ώρα που ο πρόεδρος υπογράφει εκτελεστικό διάταγμα για την επιτάχυνση της πρόσβασης σε θεραπείες βασισμένες σε ψυχεδελικά.
Από την αντικουλτούρα στην ιατρική κανονικότητα
Τη δεκαετία του 1960, οι ψυχεδελικές ουσίες ταυτίστηκαν με τους χίπις, το αντιπολεμικό κίνημα και μια γενικότερη εξέγερση κατά της καθεστηκυίας τάξης. Ο Τίμοθι Λίρι, ο «πιο επικίνδυνος άνθρωπος στην Αμερική» για το κατεστημένο, διαβεβαίωνε τη Γερουσία πως το LSD δεν είναι επικίνδυνο, απέναντι σε ένα κλίμα πανικού. Σήμερα, η εικόνα έχει ανατραπεί: κλινικές μελέτες αναδεικνύουν τις ψυχεδελικές ουσίες ως πιθανές θεραπείες για κατάθλιψη, PTSD και αυτοκτονικό ιδεασμό, προσφέροντας στην πολιτική δεξιά ένα νέο αφήγημα: όχι ηδονισμός, αλλά «καινοτόμα ιατρική».
Καθοριστικό ρόλο παίζουν οι βετεράνοι των ενόπλων δυνάμεων. Οργανώσεις τους πιέζουν εδώ και χρόνια για νομιμοποίηση ψυχεδελικών θεραπειών, υποστηρίζοντας ότι τα συμβατικά φάρμακα αποτυγχάνουν να αντιμετωπίσουν το μετατραυματικό στρες. Ακόμη και αστυνομικοί αρχίζουν να ζητούν αντίστοιχη πρόσβαση. Η συντηρητική βάση, παραδοσιακά εχθρική προς τα «ναρκωτικά», ακούει πλέον τις εκκλήσεις ανθρώπων με υψηλό κύρος στο δικό της αξιακό σύστημα.
Η Silicon Valley, τα δισ. δολάρια και η νέα αγορά
Πίσω από την πολιτική στροφή αναδύεται και μια τεράστια οικονομική ευκαιρία. Αναλύσεις της αγοράς προβλέπουν ότι μόνο ο κλάδος των ψυχεδελικών μανιταριών μπορεί να ξεπεράσει τα 3,3 δισ. δολάρια έως το 2031, καθώς περισσότερες δικαιοδοσίες χαλαρώνουν τη νομοθεσία. Σε έναν κόσμο όπου πάνω από 1 δισ. άνθρωποι ζουν με κάποια ψυχική διαταραχή, οι θεραπείες για την ψυχική υγεία προβάλλουν ως η «νέα χρυσή φλέβα», ανάλογη με την έκρηξη φαρμάκων όπως το Ozempic στον χώρο της παχυσαρκίας.
Δεν είναι τυχαίο ότι στην πρώτη γραμμή της «ψυχεδελικής αναγέννησης» βρίσκονται γνωστοί επενδυτές της τεχνολογίας. Ο Πίτερ Τιλ συμμετείχε σε γύρο χρηματοδότησης ύψους 125 εκατ. δολαρίων σε startup που αναπτύσσει ψυχεδελικά φάρμακα για την ψυχική υγεία. Ο συνιδρυτής της Google, Σεργκέι Μπριν, επένδυσε 15 εκατ. δολάρια σε εταιρεία που εργάζεται πάνω στην ιβογαΐνη, ουσία από αφρικανικό θάμνο με υποσχόμενες ενδείξεις για τραυματικές εγκεφαλικές κακώσεις και εθισμούς.
Η Silicon Valley έχει βαθιές ιστορικές ρίζες σε αυτή την κουλτούρα: από τα χρόνια μετά το ’60, προγραμματιστές και επιχειρηματίες έβλεπαν τα ψυχεδελικά ως εργαλείο διεύρυνσης της αντίληψης και πηγή δημιουργικότητας. Εμβληματικές φιγούρες όπως ο Στιβ Τζομπς, ο Μπιλ Γκέιτς και νεότεροι τεχνο-ηγέτες έχουν μιλήσει ανοιχτά για τις δικές τους εμπειρίες, κανονικοποιώντας σταδιακά αυτό που κάποτε θεωρούνταν περιθωριακό.
Τραμπ, ΜΑGA και ο κίνδυνος μιας ολιγοπωλιακής «θεραπείας»
Το νέο εκτελεστικό διάταγμα του Τραμπ, με την υπογραφή να συνοδεύεται από τον Ρόμπερτ Κένεντι τζούνιορ και τον podcaster Τζο Ρόγκαν στο Οβάλ Γραφείο, συμβολίζει τη σύζευξη του κινήματος ΜΑGA με την τεχνολογική ολιγαρχία. Ο ίδιος ο πρόεδρος αστειεύτηκε ζητώντας «λίγη ιβογαΐνη» για τον εαυτό του, σε μια σκηνή που θα φάνταζε αδιανόητη για τους Ρεπουμπλικανούς της εποχής Νίξον.
Ενώ οι μεταρρυθμίσεις στην πολιτική για τα ναρκωτικά προωθούνται και από Δημοκρατικούς –με πολιτείες όπως το Κολοράντο και το Όρεγκον να προηγούνται στη νομιμοποίηση θεραπευτικών χρήσεων–, η σημερινή επιτάχυνση οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη συμμαχία του Τραμπ 2.0 με τα μεγάλα κεφάλαια της βιοτεχνολογίας και της τεχνολογίας. Η παλιά υπόσχεση του Λίρι, ότι τα ψυχεδελικά θα βοηθούσαν τους ανθρώπους να «αποσυνδεθούν» από την καταναλωτική κοινωνία, έχει αντικατασταθεί από πάνελ στο Νταβός για το «brain capital» και την «ανθρώπινη άνθηση».
Η αντιστροφή είναι εντυπωσιακή: από την αντικουλτούρα στο χρηματιστήριο, από τα λουλούδια στο χρηματοοικονομικό κεφάλαιο. Το ερώτημα είναι αν η νέα αυτή αγορά θα διευρύνει πραγματικά την πρόσβαση σε σωτήριες θεραπείες ή αν, σε μια «ψυχεδελική» δεύτερη θητεία Τραμπ, η ψυχική υγεία θα μετατραπεί σε ακόμη ένα ολιγοπωλιακό πεδίο κερδοφορίας για τους λίγους.
Σχόλιο 
: Η στροφή της αμερικανικής δεξιάς στα ψυχεδελικά δείχνει πώς η αγορά απορροφά ακόμη και τα πιο ριζοσπαστικά σύμβολα, μετατρέποντάς τα σε επενδυτικά προϊόντα. Για την Ευρώπη και την Ελλάδα, το διακύβευμα δεν είναι μόνο ρυθμιστικό αλλά βαθιά πολιτικό: ποιος θα ορίζει το μέλλον της ψυχικής υγείας, τα δημόσια συστήματα ή οι βιοτεχνολογικοί γίγαντες που ήδη τοποθετούνται επιθετικά στο νέο αυτό πεδίο.
#ΗΠΑ #Τραμπ #ψυχεδελικά #SiliconValley #ΨυχικήΥγεία #Πολιτική
