Ο πρόεδρος Πεζεσκιαν και ο πρόεδρος της Βουλής Γκαλιμπάφ φέρονται να επιδιώκουν την απομάκρυνση του ΥΠΕΞ Αραγτσί. Στο επίκεντρο βρίσκονται μυστικές, κατά πληροφορίες, πυρηνικές διαπραγματεύσεις χωρίς προηγούμενη ενημέρωση της προεδρίας.
Σύμφωνα με πληροφορίες ιρανικών μέσων που επικαλούνται πηγές με γνώση των διεργασιών στην Τεχεράνη, ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιαν και ο πρόεδρος του Κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ εξετάζουν την απομάκρυνση του υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί. Η κίνηση αποδίδεται σε φερόμενες πυρηνικές διαπραγματεύσεις που ο Αραγτσί θα είχε διεξαγάγει χωρίς πλήρη ενημέρωση της προεδρίας.
Τι σημαίνει η αμφισβήτηση του Αραγτσί για την ιρανική διπλωματία;
Ο Αμπάς Αραγτσί ανήκει στον στενό πυρήνα των Ιρανών διπλωματών με πολυετή εμπλοκή στο πυρηνικό ζήτημα και στις συνομιλίες με τις μεγάλες δυνάμεις. Τυχόν απομάκρυνσή του θα σηματοδοτούσε αναδιάταξη ισορροπιών στο εσωτερικό της ιρανικής εξουσίας, ειδικά στο πεδίο της χάραξης γραμμής για το πυρηνικό πρόγραμμα και τις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η εμπλοκή τόσο του προέδρου όσο και του προέδρου της Βουλής υποδηλώνει ότι το θέμα δεν περιορίζεται σε υπηρεσιακή διαφωνία, αλλά αγγίζει τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνονται οι αποφάσεις για στρατηγικά ζητήματα. Στο ιρανικό σύστημα, όπου τον τελικό λόγο έχει ο ανώτατος ηγέτης, οι δημόσιες ή υπόγειες τριβές μεταξύ εκτελεστικής και νομοθετικής εξουσίας λειτουργούν ως ένδειξη ευρύτερων ανακατατάξεων στο εσωτερικό του καθεστώτος.
Πυρηνικές συνομιλίες και εσωτερική νομιμοποίηση
Οι πληροφορίες ότι ο Αραγτσί συμμετείχε σε πυρηνικές συνομιλίες χωρίς προηγούμενη πλήρη ενημέρωση της προεδρίας θίγουν το ζήτημα της θεσμικής νομιμοποίησης της εξωτερικής πολιτικής. Η ιρανική ηγεσία έχει ιστορικό παράλληλων διαύλων επικοινωνίας με ξένους παίκτες, ωστόσο κάθε απόκλιση από την εσωτερική ιεραρχία μπορεί να αξιοποιηθεί από αντίπαλες φατρίες ως επιχείρημα για αλλαγές προσώπων.
Σε μια περίοδο κατά την οποία η Τεχεράνη επιδιώκει να διαχειριστεί ταυτόχρονα τις κυρώσεις, τις περιφερειακές εντάσεις και τις εσωτερικές κοινωνικές πιέσεις, ο έλεγχος της διαπραγμάτευσης για το πυρηνικό πρόγραμμα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Η όποια αναδιάρθρωση στο υπουργείο Εξωτερικών θα επηρεάσει την αξιοπιστία και τη συνέχεια των ιρανικών θέσεων στο τραπέζι των συνομιλιών.
Επιπτώσεις στις περιφερειακές ισορροπίες και στις αγορές ενέργειας
Οποιαδήποτε ένδειξη εσωτερικής αστάθειας στην ιρανική εξωτερική πολιτική παρακολουθείται στενά από τις περιφερειακές δυνάμεις και τις διεθνείς αγορές ενέργειας. Το Ιράν αποτελεί βασικό παραγωγό πετρελαίου και φυσικού αερίου, με τις εξαγωγές του να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το καθεστώς κυρώσεων και το επίπεδο έντασης με τη Δύση.
Εάν η υπόθεση Αραγτσί οδηγήσει σε πιο σκληρή γραμμή στο πυρηνικό ζήτημα, οι αγορές μπορεί να προεξοφλήσουν αυξημένο κίνδυνο για νέες κυρώσεις ή γεωπολιτικές εντάσεις, με πιθανές επιδράσεις στις τιμές πετρελαίου. Αντιστρόφως, μια αναδιάταξη που θα στόχευε σε πιο συντονισμένη και προβλέψιμη διαπραγματευτική στάση θα μπορούσε να μειώσει μέρος της αβεβαιότητας, χωρίς όμως να αίρει τους υφιστάμενους κινδύνους.
Σχόλιο 
: Για την ελληνική οικονομία, η υπόθεση έχει έμμεση αλλά υπαρκτή σημασία. Η Ελλάδα, ως εισαγωγέας ενέργειας και ναυτιλιακό κέντρο μεταφοράς υδρογονανθράκων, επηρεάζεται από κάθε μεταβολή στο ρίσκο που αποτιμούν οι αγορές για το ιρανικό πετρέλαιο. Τυχόν κλιμάκωση της έντασης γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα μπορεί να οδηγήσει σε υψηλότερη μεταβλητότητα τιμών, αυξάνοντας το ενεργειακό κόστος για βιομηχανία και νοικοκυριά, αλλά και επηρεάζοντας τα ναύλα και τη ζήτηση για ελληνόκτητα δεξαμενόπλοια. Οι Έλληνες επιχειρηματικοί όμιλοι με έκθεση στην ενέργεια και τη ναυτιλία οφείλουν να ενσωματώσουν στα σενάρια κινδύνου την πιθανότητα παρατεταμένης αστάθειας στην ιρανική εξωτερική πολιτική.
#Ιράν #ΠυρηνικόΠρόγραμμα #Ενέργεια
