Η Άγκυρα αξιοποιεί την ισραηλινή επιχείρηση κατά του στολίσκου για τη Γάζα, κατηγορώντας την Αθήνα για «αδράνεια» και επαναφέροντας ζητήματα θαλάσσιας δικαιοδοσίας.
Η Τουρκία επιχειρεί να αξιοποιήσει πολιτικά και νομικά την ισραηλινή επιχείρηση κατά του στολίσκου Global Sumud Flotilla, 80 ναυτικά μίλια δυτικά της Κρήτης, στρέφοντας τα πυρά της κατά της Ελλάδας. Πηγές του τουρκικού υπουργείου Άμυνας, όπως αναπαράγονται από τουρκικά μέσα ενημέρωσης, κάνουν λόγο για «αδράνεια» και «παθητική στάση» της ελληνικής κυβέρνησης απέναντι στις ενέργειες του Ισραήλ, αμφισβητώντας εμμέσως πλην σαφώς τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα και τη θαλάσσια δικαιοδοσία στην περιοχή.
Η θέση της Αθήνας και το νομικό πλαίσιο
Η Αθήνα, μέσω ανακοίνωσης του υπουργείου Εξωτερικών στις 30 Απριλίου, είχε καλέσει σε «αυτοσυγκράτηση και καθολικό σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου», συμπεριλαμβανομένου του Δικαίου της Θάλασσας και του Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου. Παράλληλα, προσφέρθηκε να υποδεχθεί τους επιβαίνοντες στην Ελλάδα και να διασφαλίσει την ασφαλή επιστροφή τους, ενώ κλιμάκιο του ΥΠΕΞ μετέβη στο σημείο άφιξης για τον συντονισμό με όλες τις συναρμόδιες αρχές και τις ξένες προξενικές αποστολές.
Παρά ταύτα, τουρκικές πηγές υποστηρίζουν ότι η Ελλάδα επέδειξε «σοβαρή αδιαφορία» για τις διεθνείς της υποχρεώσεις, υπονοώντας ότι δεν προστάτευσε επαρκώς την ελευθερία ναυσιπλοΐας και τα πολιτικά πλοία, σε ένα περιστατικό που –κατά την Άγκυρα– περιλάμβανε διακοπή επικοινωνιών, παρενόχληση από μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ρεσάλτο σε σκάφη του στολίσκου.
Επεκτάσεις στην ελληνοτουρκική αντιπαράθεση
Η τουρκική επιχειρηματολογία δεν περιορίζεται στο συγκεκριμένο επεισόδιο, αλλά το εντάσσει σε ένα ευρύτερο αφήγημα αμφισβήτησης της ελληνικής θαλάσσιας δικαιοδοσίας. Η Άγκυρα υποστηρίζει ότι η στάση της Ελλάδας «εντείνει τις αμφισβητήσεις» γύρω από τα κυριαρχικά της δικαιώματα, ενώ φτάνει στο σημείο να επικρίνει ευθέως την πολιτική ηγεσία, κατονομάζοντας τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και τον υπουργό Εθνικής Άμυνας Νίκο Δένδια.
Επικαλούμενη τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), την οποία η ίδια δεν έχει υπογράψει, η Τουρκία κατηγορεί το Ισραήλ για παραβίαση θεμελιωδών αρχών του διεθνούς δικαίου, αλλά ταυτόχρονα επιχειρεί να εμφανίσει την Ελλάδα ως χώρα που «αγνοεί τις διεθνείς της ευθύνες» και «αποδυναμώνει τη θέση της σε διεθνές επίπεδο». Στο πλαίσιο αυτό, εντάσσει ακόμη και τη διαδικασία επαναπροσανατολισμού πλοίου με κρατούμενο πλήρωμα σε ελληνικό λιμάνι, υποστηρίζοντας ότι η μη παρεμπόδισή της προκαλεί «έντονες επικρίσεις» στην ελληνική κοινή γνώμη.
Η ένταση εκδηλώνεται παρά το γεγονός ότι για το ζήτημα του στολίσκου υπήρξε απευθείας τηλεφωνική επικοινωνία των υπουργών Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη και Χακάν Φιντάν, στοιχείο που δείχνει ότι οι δύο πλευρές επιδιώκουν παράλληλα να διατηρήσουν ανοιχτούς διαύλους. Ωστόσο, η ρητορική της Άγκυρας επιβεβαιώνει ότι κάθε κρίση στην Ανατολική Μεσόγειο αξιοποιείται για να επανατεθούν στο τραπέζι οι πάγιες τουρκικές αμφισβητήσεις σε βάρος των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Σχόλιο
: Η Άγκυρα επιχειρεί να «χτίσει» νομικοπολιτικό αφήγημα που μετατρέπει ένα επεισόδιο ανθρωπιστικού χαρακτήρα σε εργαλείο αμφισβήτησης ελληνικών δικαιωμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο, δοκιμάζοντας τα όρια της ελληνικής διπλωματικής ψυχραιμίας.






