Ο ΟΠΕΚ+ επιχειρεί να εκπέμψει μήνυμα σταθερότητας με μια περιορισμένη, κυρίως συμβολική, αύξηση παραγωγής μετά την αποχώρηση των ΗΑΕ. Η κίνηση αναδεικνύει τις εσωτερικές εντάσεις και την υποχώρηση της ισχύος του καρτέλ στις διεθνείς αγορές.
Μια μικρή αλλά πολιτικά φορτισμένη αύξηση της παραγωγής πετρελαίου κατά 188.000 βαρέλια ημερησίως για τον Ιούνιο συμφώνησαν επτά χώρες του ΟΠΕΚ+, υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας και της Ρωσίας. Η απόφαση, που ελήφθη μέσω τηλεδιάσκεψης και δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί επισήμως, έρχεται ως άμεση απάντηση στην αιφνιδιαστική αποχώρηση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων από τη συμμαχία.
Συμβολική κίνηση σε συνθήκες περιορισμένης επιρροής
Η αύξηση θεωρούνταν σε μεγάλο βαθμό προεξοφλημένη από τις αγορές και εντάσσεται στην ευρύτερη διαδικασία σταδιακής επαναφοράς παραγωγής που ο ΟΠΕΚ+ είχε περικόψει τα προηγούμενα χρόνια. Ωστόσο, η πραγματική της επίδραση στην προσφορά εμφανίζεται περιορισμένη. Οι χώρες της Μέσης Ανατολής δυσκολεύονται να υλοποιήσουν τις νέες ποσοστώσεις όσο τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ουσιαστικά αποκλεισμένα λόγω της σύγκρουσης ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν και οι εξαγωγές από τον Περσικό Κόλπο δεν έχουν αποκατασταθεί.
Η αποδυνάμωση της ικανότητας του καρτέλ να επηρεάζει τις διεθνείς τιμές είναι ήδη εμφανής τα τελευταία χρόνια, καθώς η άνοδος της παραγωγής από ανταγωνιστές –ιδίως το σχιστολιθικό πετρέλαιο στις ΗΠΑ– έχει περιορίσει τον παραδοσιακό ρόλο του ΟΠΕΚ ως «ρυθμιστή» της αγοράς. Η σημερινή κίνηση περισσότερο στοχεύει στη διαχείριση προσδοκιών και στην επίδειξη ενότητας παρά σε ουσιαστική μεταβολή ισορροπιών.
Η στρατηγική αποχώρηση των ΗΑΕ και ο κίνδυνος μελλοντικού πολέμου τιμών
Η αποχώρηση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, που τέθηκε σε ισχύ την 1η Μαΐου, αποτελεί κορύφωση πολυετών εντάσεων με τη Σαουδική Αραβία, τον de facto ηγέτη του ΟΠΕΚ. Το Αμπού Ντάμπι διαφωνούσε εδώ και καιρό με τους περιορισμούς των ποσοστώσεων, επιδιώκοντας να αξιοποιήσει πιο επιθετικά τη δική του παραγωγική ικανότητα και να ενισχύσει την περιφερειακή του επιρροή.
Τα ΗΑΕ εκμεταλλεύθηκαν, όπως αναφέρουν, τον πόλεμο με το Ιράν ως «παράθυρο ευκαιρίας» για έξοδο χωρίς να προκληθεί άμεση αναστάτωση στις αγορές. Αν και η κίνηση δεν μειώνει άμεσα την παγκόσμια προσφορά, δημιουργεί μια κρίσιμη δυναμική για το μέλλον: μόλις αποκατασταθεί η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, τα Εμιράτα θα μπορούν να αυξήσουν την παραγωγή τους κατά βούληση, εκτός πλαισίου ποσοστώσεων.
Αυτό ανοίγει τον δρόμο για ενδεχόμενους μελλοντικούς πολέμους τιμών, ιδίως αν το Αμπού Ντάμπι επιλέξει στρατηγική ταχείας αύξησης μεριδίου αγοράς εις βάρος της Σαουδικής Αραβίας και των λοιπών μελών. Η σημερινή συμβολική αύξηση του ΟΠΕΚ+ λειτουργεί έτσι περισσότερο ως «συλλογικό μήνυμα επιβίωσης» παρά ως ένδειξη πραγματικής ισχύος.
Σχόλιο 
: Η αποχώρηση των ΗΑΕ αποκαλύπτει ότι το μοντέλο πειθαρχημένων ποσοστώσεων του ΟΠΕΚ+ τρίζει. Αν το Αμπού Ντάμπι κινηθεί επιθετικά όταν ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ, η αγορά πετρελαίου μπορεί να εισέλθει σε νέα φάση αστάθειας, με έντονες διακυμάνσεις τιμών και δυσκολότερο σχεδιασμό για κυβερνήσεις και επιχειρήσεις διεθνώς.
#OPEK #petrelaio #Energeia #HAE #SaudiArabia #Russia
