Ο Ντόναλντ Τραμπ υποβάθμισε τον επιχειρησιακό αντίκτυπο των ιρανικών επιθέσεων στα ΗΑΕ, αλλά έστειλε σαφές μήνυμα προς τη Σεούλ. Οι δηλώσεις του φωτίζουν τη νέα ισορροπία ισχύος στον Περσικό Κόλπο και τις απαιτήσεις των ΗΠΑ από τους συμμάχους.
Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι μόνο ένα ιρανικό βλήμα κατάφερε να διαπεράσει την αντιαεροπορική άμυνα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, έπειτα από πολλαπλούς γύρους επιθέσεων στην περιοχή. Σύμφωνα με τον ίδιο, η συγκεκριμένη βολή δεν προκάλεσε σοβαρές υλικές ζημιές.
Μιλώντας σε συνέντευξη στο τηλεοπτικό δίκτυο ABC News, το οποίο στο παρελθόν είχε χαρακτηρίσει «fake news», ο Τραμπ επιχείρησε να αναδείξει την αποτελεσματικότητα των αμυντικών συστημάτων των ΗΑΕ, αλλά και την ικανότητα των αμερικανικών και περιφερειακών δυνάμεων να περιορίζουν τον αντίκτυπο των ιρανικών επιθέσεων.
Τι σημαίνει η αναφορά σε «μόνο ένα» ιρανικό βλήμα
Η έμφαση του Τραμπ στο ότι «μόνο ένα» ιρανικό βλήμα πέρασε την άμυνα των ΗΑΕ λειτουργεί σε δύο επίπεδα. Πρώτον, ως μήνυμα αποτροπής προς την Τεχεράνη ότι οι δυνατότητες πλήγματος σε κρίσιμες υποδομές του Κόλπου παραμένουν περιορισμένες. Δεύτερον, ως σήμα καθησυχασμού προς τις αγορές ενέργειας ότι οι επιθέσεις δεν έχουν μέχρι στιγμής προκαλέσει συστημική διαταραχή στις ροές πετρελαίου.
Για τα ΗΑΕ, η επιχειρησιακή δοκιμασία των αντιαεροπορικών τους συστημάτων –σε μεγάλο βαθμό δυτικής προέλευσης– αποτελεί και πολιτικό ζήτημα αξιοπιστίας. Ο περιορισμός των ζημιών επιτρέπει στο Άμπου Ντάμπι να προβάλει εικόνα ανθεκτικότητας, κρίσιμη για τη διατήρηση της εμπιστοσύνης επενδυτών και ενεργειακών εταίρων.
Επίθεση σε νοτιοκορεατικό πλοίο και μήνυμα προς τη Σεούλ
Ο Τραμπ αναφέρθηκε επίσης σε επίθεση εναντίον νοτιοκορεατικού πλοίου στα Στενά του Χορμούζ, διευκρινίζοντας ότι το πλοίο δεν συνοδευόταν από ναυτική δύναμη. «Αυτό ήταν ένα νοτιοκορεατικό πλοίο που ταξίδευε μόνο του», σημείωσε, προσθέτοντας ότι η Σεούλ «θα πρέπει να λάβει κάποια μέτρα».
Η τοποθέτηση εντάσσεται στη σταθερή γραμμή της Ουάσιγκτον, σύμφωνα με την οποία οι σύμμαχοι που επωφελούνται από την ασφάλεια των θαλάσσιων οδών οφείλουν να συνεισφέρουν πιο ενεργά σε αποστολές συνοδείας και επιτήρησης. Ο Τραμπ είχε ήδη καλέσει τη Νότια Κορέα να συμμετάσχει πιο ουσιαστικά στην αμερικανική αποστολή για την προστασία της ναυσιπλοΐας στον Περσικό Κόλπο.
Ναυτιλιακή ασφάλεια στα Στενά του Χορμούζ
Η επίθεση στο νοτιοκορεατικό πλοίο υπενθυμίζει ότι τα Στενά του Χορμούζ παραμένουν ένα από τα πιο ευαίσθητα γεωπολιτικά σημεία παγκοσμίως. Η συγκέντρωση στρατιωτικών δυνάμεων, οι εντάσεις με το Ιράν και η εξάρτηση της παγκόσμιας αγοράς ενέργειας από τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό δημιουργούν ένα μίγμα υψηλού κινδύνου.
Για κράτη με ισχυρή ναυτιλία ή υψηλή ενεργειακή εξάρτηση από τη Μέση Ανατολή, η σταθερότητα στα Στενά του Χορμούζ μεταφράζεται άμεσα σε κόστος ασφάλισης, ναύλων και τιμών καυσίμων. Οι δηλώσεις Τραμπ επιχειρούν να δείξουν ότι οι ΗΠΑ παραμένουν ο κεντρικός πάροχος ασφάλειας, αλλά ταυτόχρονα επιδιώκουν επιμερισμό του βάρους με περιφερειακούς και διεθνείς εταίρους.
Πολιτική ρητορική και εσωτερικό ακροατήριο στις ΗΠΑ
Η επιλογή του Τραμπ να παραχωρήσει συνέντευξη σε μέσο που έχει χαρακτηρίσει ως «fake news» δείχνει την προσπάθεια να απευθυνθεί σε ευρύτερο ακροατήριο στο εσωτερικό των ΗΠΑ, πέραν της παραδοσιακής βάσης του. Παράλληλα, η υποβάθμιση των ζημιών από τις ιρανικές επιθέσεις συμβάλλει στη διαμόρφωση εικόνας ελέγχου της κατάστασης και αποφυγής κλιμάκωσης σε ανοιχτή σύρραξη.
Για την αμερικανική διοίκηση, η διαχείριση της κρίσης με το Ιράν ισορροπεί ανάμεσα σε δύο στόχους: την αποτροπή περαιτέρω επιθέσεων σε συμμάχους και ναυτιλία και την αποφυγή ενός παρατεταμένου πολέμου στη Μέση Ανατολή με υψηλό πολιτικό και οικονομικό κόστος.
Σχόλιο 
: Για την ελληνική οικονομία και ναυτιλία, οι εξελίξεις στα ΗΑΕ και στα Στενά του Χορμούζ έχουν άμεση σημασία. Πρώτον, η κλιμάκωση των επιθέσεων αυξάνει το ασφάλιστρο κινδύνου για πλοία που διέρχονται από την περιοχή, επηρεάζοντας τα λειτουργικά κόστη των ελληνόκτητων στόλων, οι οποίοι έχουν ισχυρή παρουσία σε μεταφορά πετρελαίου και προϊόντων ενέργειας από τον Περσικό Κόλπο. Δεύτερον, κάθε ένδειξη αποσταθεροποίησης στα ΗΑΕ, σημαντικό επενδυτικό και χρηματοδοτικό κέντρο για ελληνικές επιχειρήσεις, μπορεί να οδηγήσει σε αναθεώρηση επενδυτικών σχεδίων, όρων χρηματοδότησης και συνεργασιών. Τρίτον, η επιμονή των ΗΠΑ στον επιμερισμό του κόστους ασφάλειας ανοίγει εκ νέου τη συζήτηση για τη συμβολή των ευρωπαϊκών χωρών –συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας– σε αποστολές ναυτικής προστασίας, με πιθανές επιχειρησιακές και δημοσιονομικές συνέπειες. Οι ελληνικές ναυτιλιακές και ενεργειακές επιχειρήσεις θα πρέπει να ενσωματώσουν στα σενάρια κινδύνου τους την πιθανότητα παρατεταμένης αστάθειας στον Περσικό Κόλπο, τόσο σε επίπεδο ναύλων όσο και σε επίπεδο ασφάλισης και κανονιστικών απαιτήσεων.
#Trump #Iran #ΗΑΕ #StraitOfHormuz #Ναυτιλία #Γεωπολιτική
