Ο Πέτερ Μάγκιαρ ορκίστηκε πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, κλείνοντας τον 16ετή κύκλο Όρμπαν. Οι Βρυξέλλες μιλούν για «νέο κεφάλαιο» και δοκιμάζουν άμεσα τη νέα κυβέρνηση.
Με μια τελετή υψηλού συμβολισμού στο Κοινοβούλιο της Βουδαπέστης, ο Πέτερ Μάγκιαρ ορκίστηκε νέος πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, βάζοντας τέλος στη 16ετή κυριαρχία του Βίκτορ Όρμπαν. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έσπευσε να χαιρετίσει την αλλαγή, μιλώντας για «νέο κεφάλαιο» στις σχέσεις με τη Βουδαπέστη, αλλά και αφήνοντας σαφές ότι η επαναπροσέγγιση θα κριθεί στην πράξη.
Συμβολική επαναφορά της ευρωπαϊκής σημαίας και πολιτικό μήνυμα
Η ορκωμοσία του Μάγκιαρ συνοδεύτηκε από μια κίνηση που προκάλεσε αίσθηση: η σημαία της Ευρωπαϊκής Ένωσης υψώθηκε ξανά στο κτίριο του ουγγρικού Κοινοβουλίου, για πρώτη φορά εδώ και μία δεκαετία. Η απόφαση ανήκε στον νέο πρόεδρο της Βουλής και αντιστρέφει συνειδητά την επιλογή της εποχής Όρμπαν να απομακρύνει το ευρωπαϊκό σύμβολο.
«Εύχομαι ό,τι καλύτερο στον Πέτερ Μάγκιαρ και στην Ουγγαρία. Είναι ένα νέο κεφάλαιο στην ουγγρική ιστορία και είμαστε έτοιμοι να συνεργαστούμε με τη νέα ουγγρική κυβέρνηση», δήλωσε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, στο περιθώριο των εκδηλώσεων για την Ημέρα της Ευρώπης στις Βρυξέλλες. Το μήνυμα ήταν θερμό, αλλά και διακριτικά προειδοποιητικό: η συνεργασία θα εξαρτηθεί από συγκεκριμένες μεταρρυθμίσεις.
Το στοίχημα των παγωμένων κονδυλίων και η επιστροφή στο κράτος δικαίου
Κεντρική προτεραιότητα της νέας κυβέρνησης είναι η αποδέσμευση περίπου 10 δισ. ευρώ σε ευρωπαϊκά κονδύλια, τα οποία παραμένουν παγωμένα λόγω ανησυχιών για οπισθοχώρηση στα ανθρώπινα δικαιώματα και το κράτος δικαίου υπό τον Όρμπαν. Ο Μάγκιαρ, κεντροδεξιός πολιτικός και πρώην στέλεχος του Fidesz, έχει δεσμευθεί για «επανεκκίνηση» με τις Βρυξέλλες.
Ήδη, ο νέος πρωθυπουργός ταξίδεψε στις Βρυξέλλες για συνομιλίες με την πρόεδρο της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, σε μια προσπάθεια να επιταχυνθούν οι διαπραγματεύσεις πριν από την κρίσιμη προθεσμία του Αυγούστου. Μέχρι τότε, η Ουγγαρία οφείλει να επιδείξει χειροπιαστή πρόοδο σε θεσμικές μεταρρυθμίσεις, διαφορετικά κινδυνεύει να χάσει οριστικά την πρόσβαση στα κονδύλια ανάκαμψης.
Το κόμμα Tisza, που ίδρυσε ο Μάγκιαρ το 2020 μετά την αποχώρησή του από το Fidesz, κατήγαγε σαρωτική νίκη στις εκλογές του Απριλίου, εξασφαλίζοντας 141 από τις 200 έδρες του Κοινοβουλίου. Η ενισχυμένη αυτή πλειοψηφία των δύο τρίτων επιτρέπει στην κυβέρνηση να προχωρήσει ακόμη και σε συνταγματικές αλλαγές, εφόσον το επιλέξει, γεγονός που αυξάνει τόσο τις προσδοκίες όσο και την ευθύνη της απέναντι στην ΕΕ.
Η κληρονομιά Όρμπαν, ο Φίτσο και η νέα ισορροπία στην Κεντρική Ευρώπη
Ο Βίκτορ Όρμπαν, ο οποίος για χρόνια αξιοποιούσε το δικαίωμα βέτο στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για να μπλοκάρει σκληρότερη στήριξη προς την Ουκρανία και νέες κυρώσεις κατά της Ρωσίας, αποχωρεί από την πρωθυπουργία αλλά δεν αποσύρεται από το προσκήνιο. Παρότι έχει δηλώσει ότι δεν θα καταλάβει έδρα στο νέο Κοινοβούλιο, εμφανίστηκε σε ουγγλόφωνο κανάλι στο YouTube για να διαβεβαιώσει ότι είναι έτοιμος να αντιμετωπίσει οποιαδήποτε έρευνα για τη διακυβέρνησή του και να υπερασπιστεί την «αθωότητά» του.
Η αποχώρησή του συμπίπτει, ωστόσο, με την ενίσχυση ενός άλλου φιλορωσικού πόλου εντός της ΕΕ: ο πρωθυπουργός της Σλοβακίας Ρόμπερτ Φίτσο ήταν ο μόνος ηγέτης κράτους-μέλους που μετέβη στη Μόσχα για τις εκδηλώσεις της Ημέρας της Νίκης. Η επιλογή του υπογραμμίζει ότι, ακόμη και χωρίς τον Όρμπαν στην εξουσία, η Κεντρική Ευρώπη παραμένει πεδίο έντονων γεωπολιτικών αντιθέσεων ως προς τη στάση απέναντι στο Κρεμλίνο.
Για τις Βρυξέλλες, η κυβέρνηση Μάγκιαρ συνιστά ευκαιρία να κλείσει ένα από τα πιο επώδυνα μέτωπα εσωτερικής σύγκρουσης των τελευταίων ετών. Όμως η ουσιαστική αποκατάσταση εμπιστοσύνης θα εξαρτηθεί από το αν η Βουδαπέστη θα προχωρήσει σε πραγματικές εγγυήσεις ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης, προστασίας των δικαιωμάτων και διαφάνειας στη χρήση των ευρωπαϊκών πόρων.
Σχόλιο 
: Η άνοδος Μάγκιαρ είναι μια σπάνια ευκαιρία για την ΕΕ να αποδείξει ότι η αιρεσιμότητα των κονδυλίων συνδέεται πράγματι με το κράτος δικαίου και όχι με πολιτικές συμπάθειες. Αν οι Βρυξέλλες κινηθούν με σαφή, διαφανή κριτήρια και η Βουδαπέστη προχωρήσει σε ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις, η Ουγγαρία μπορεί να επανενταχθεί στον ευρωπαϊκό κορμό, περιορίζοντας ταυτόχρονα τον χώρο επιρροής της Μόσχας στην περιοχή.
#Ουγγαρία #Μάγκιαρ #Όρμπαν #ΕΕ #Κονδύλια #ΚράτοςΔικαίου
