Ο Ντόναλντ Τραμπ μεταβαίνει στο Πεκίνο σε θέση αδυναμίας, εξαρτώμενος από την Κίνα για διέξοδο από τον πόλεμο με το Ιράν. Ο Σι Τζινπίνγκ εμφανίζεται να κρατά όλα τα διαπραγματευτικά χαρτιά, με πιθανό αντάλλαγμα την αποδυνάμωση της στήριξης των ΗΠΑ προς την Ταϊβάν.
Η επικείμενη διήμερη σύνοδος του Ντόναλντ Τραμπ με τον Σι Τζινπίνγκ στο Πεκίνο εξελίσσεται σε κομβική στιγμή για την παγκόσμια τάξη. Ο Αμερικανός πρόεδρος φτάνει στην κινεζική πρωτεύουσα πολιτικά και στρατηγικά αποδυναμωμένος, αναζητώντας επειγόντως μια διέξοδο από τον πόλεμο με το Ιράν και ταυτόχρονα μια «νίκη» που θα μπορέσει να προβάλει στο εσωτερικό. Αντίθετα, ο Σι δείχνει να ελέγχει την ατζέντα, αξιοποιώντας την αμερικανική εμπλοκή στη Μέση Ανατολή για να ενισχύσει τη θέση της Κίνας στην Ασία και ειδικά στο ζήτημα της Ταϊβάν.
Η εξάρτηση Τραμπ από το Πεκίνο λόγω Ιράν και Ορμούζ
Ο πόλεμος ΗΠΑ–Ισραήλ εναντίον του Ιράν έχει προκαλέσει βαθιά φθορά στον Τραμπ: είναι εξαιρετικά αντιδημοφιλής στους Αμερικανούς ψηφοφόρους, έχει εκτοξεύσει τις τιμές ενέργειας, τροφίμων και φαρμάκων και επιβαρύνει δυσανάλογα τις φτωχότερες χώρες. Ταυτόχρονα, ωφελεί τη Ρωσία μέσω υψηλών τιμών πετρελαίου, ενώ οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι αρνούνται να «πληρώσουν τον λογαριασμό» της αμερικανικής στρατηγικής.
Η Ουάσινγκτον έχει ήδη μεταφέρει δύο ομάδες αεροπλανοφόρων στη Μέση Ανατολή, περιορίζοντας τις διαθέσιμες δυνάμεις της στον Ινδο-Ειρηνικό. Αυτό υπονομεύει την ικανότητά της να αποτρέψει την Κίνα από επιθετικές κινήσεις προς την Ταϊβάν και τους περιφερειακούς συμμάχους της, όπως η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και οι Φιλιππίνες.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Τραμπ χρειάζεται επειγόντως από τον Σι δύο πράγματα: δέσμευση ότι το Πεκίνο δεν θα εξοπλίσει το Ιράν αν αναζωπυρωθούν οι εχθροπραξίες, και βοήθεια ώστε να παραμείνει ανοικτό το Στενό του Ορμούζ, κρίσιμη αρτηρία για τις παγκόσμιες ροές πετρελαίου. Η αμερικανική ναυτική παρεμπόδιση των ιρανικών εξαγωγών πλήττει και την Κίνα, η οποία πέρυσι αγόρασε περίπου το 80% του ιρανικού πετρελαίου.
Το τίμημα για την Ταϊβάν και η κινεζική στρατηγική
Η αδυναμία του Τραμπ τροφοδοτεί εικασίες ότι ο Σι θα ζητήσει αντάλλαγμα την έμμεση ή άμεση μείωση της αμερικανικής στήριξης προς την Ταϊβάν. Για το Πεκίνο, η «ενοποίηση» με τη ντε φάκτο ανεξάρτητη, δημοκρατική Ταϊβάν αποτελεί κορυφαία εξωτερική προτεραιότητα και προσωπικό εγχείρημα του Σι, ο οποίος δεν διστάζει να απειλεί με χρήση βίας. Το Πεντάγωνο εκτιμά ότι ο διαρκώς ενισχυόμενος κινεζικός στρατός θα μπορούσε να επιχειρήσει εισβολή ακόμη και την επόμενη χρονιά, ενώ οι ταϊβανικές δυνάμεις υπολείπονται σημαντικά σε αριθμούς και μέσα.
Η Ουάσινγκτον επισήμως επιμένει στην πολιτική του «στάτους κβο» για την Ταϊβάν, αλλά ο ίδιος ο Τραμπ εμφανίζεται ασταθής και αντιφατικός, με δηλώσεις που αφήνουν περιθώριο ερμηνειών ότι η άμυνα της Ταϊβάν δεν αποτελεί αμετακίνητη κόκκινη γραμμή. Αυτό ανησυχεί ιδιαίτερα όχι μόνο την Ταϊπέι, αλλά και την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα, που βλέπουν την αμερικανική αξιοπιστία να διαβρώνεται.
Η Κίνα ως «σταθεροποιητής» και ο κίνδυνος για τη δυτική αρχιτεκτονική ασφάλειας
Ο Σι επιχειρεί να αξιοποιήσει την αμερικανική αδεξιότητα για να παρουσιάσει την Κίνα ως νέο «εγγυητή σταθερότητας». Η μεσολάβηση Πεκίνου στην επαναπροσέγγιση Σαουδικής Αραβίας–Ιράν το 2023 και οι πρόσφατες συνομιλίες με την Τεχεράνη, με τη στήριξη πακιστανικών διαύλων, ενισχύουν την εικόνα αυτή. Παράλληλα, δημοσιεύματα στη Δύση καταγγέλλουν ότι η Κίνα ήδη βοηθά το Ιράν με κρίσιμες τεχνολογίες, πληροφορίες και μηχανισμούς παράκαμψης κυρώσεων, αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο κλιμάκωσης της υποστήριξης αν ο Τραμπ επανεκκινήσει τους βομβαρδισμούς ή δεν ικανοποιήσει τις κινεζικές απαιτήσεις.
Το διακύβευμα της συνόδου στο Πεκίνο ξεπερνά κατά πολύ το ιρανικό μέτωπο. Το ερώτημα είναι αν ένας αποδυναμωμένος, απομονωμένος Τραμπ θα επιχειρήσει να εμφανίσει μια «θριαμβευτική» συμφωνία, θυσιάζοντας στην πράξη την ασφάλεια της Ταϊβάν και την εμπιστοσύνη των ασιατικών συμμάχων, ή αν θα υπάρξει ανάσχεση της διολίσθησης της αμερικανικής ισχύος. Προς το παρόν, η εικόνα που διαμορφώνεται είναι ότι, εξαιτίας των επιλογών του ίδιου του Τραμπ, η Κίνα έχει περάσει οριστικά στο κάθισμα του οδηγού στη διεθνή σκηνή.
Σχόλιο 
: Η συνάντηση Πεκίνου αποτυπώνει μια δομική μετατόπιση ισχύος: η Ουάσινγκτον, εγκλωβισμένη σε έναν δαπανηρό πόλεμο επιλογής, διαπραγματεύεται πλέον από θέση ανάγκης με το Πεκίνο, το οποίο αξιοποιεί μεθοδικά την κρίση για να προωθήσει τον στρατηγικό του στόχο στην Ταϊβάν και να ενισχύσει τον ρόλο του ως κεντρικού παίκτη στη διαχείριση παγκόσμιων κρίσεων.
#ΗΠΑ #Κίνα #Τραμπ #ΣιΤζινπίνγκ #Ταϊβάν #Ιράν #Γεωπολιτική
