Η Κομισιόν εξετάζει βαθιά αναδιάρθρωση της DG REGIO, σηματοδοτώντας αλλαγή προτεραιοτήτων στην ευρωπαϊκή πολιτική συνοχής. Παράλληλα, η γερμανική πολιτική σκηνή και η ευρωπαϊκή σιδηροδρομική αγορά βρίσκονται σε αναβρασμό.
Μία από τις παλαιότερες και ισχυρότερες γενικές διευθύνσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η DG REGIO, φαίνεται να βρίσκεται μπροστά σε μια ριζική αναδιάρθρωση – ακόμη και στο ενδεχόμενο κατάργησης με τη μορφή που τη γνωρίζουμε σήμερα. Η συζήτηση που έχει ανοίξει στις Βρυξέλλες δεν αφορά απλώς οργανωτικά σχήματα, αλλά τον ίδιο τον προσανατολισμό της ΕΕ ως προς την πολιτική συνοχής και την περιφερειακή ανάπτυξη.
Τι σημαίνει η αναδιάρθρωση της DG REGIO
Η DG REGIO διαχειρίζεται εκατοντάδες δισ. ευρώ διαρθρωτικών και επενδυτικών πόρων, οι οποίοι κατευθύνονται σε περιφέρειες και πόλεις για κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη, υποδομές, πράσινη μετάβαση και καινοτομία. Οποιαδήποτε αναδιάρθρωση, όπως εξετάζεται από την πρόεδρο της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, αποτελεί σαφές σήμα ότι οι στρατηγικές προτεραιότητες της Ένωσης μετακινούνται.
Στο τραπέζι βρίσκεται η ενοποίηση ή μεταφορά αρμοδιοτήτων προς άλλες γενικές διευθύνσεις, με στόχο έναν πιο «οριζόντιο» σχεδιασμό επενδύσεων που θα συνδέει πιο στενά την πολιτική συνοχής με την πράσινη και ψηφιακή ατζέντα, τη βιομηχανική πολιτική και τον έλεγχο του προϋπολογισμού. Αυτό όμως εγείρει ανησυχίες για το κατά πόσο θα διατηρηθεί ο πυρήνας της συνοχής, δηλαδή η στήριξη των λιγότερο ανεπτυγμένων περιφερειών και η μείωση των ανισοτήτων.
Για χώρες όπως η Ελλάδα, που στηρίζονται διαχρονικά σε κοινοτικούς πόρους για επενδύσεις σε υποδομές και απασχόληση, μια τέτοια μεταβολή μπορεί να σημαίνει αυστηρότερους όρους, διαφορετικά κριτήρια κατανομής πόρων και ισχυρότερη σύνδεση με ευρωπαϊκές προτεραιότητες όπως η ενεργειακή μετάβαση και η στρατηγική αυτονομία.
Γερμανική πολιτική αστάθεια και ευρωπαϊκές ισορροπίες
Παράλληλα, η εσωτερική πολιτική δυναμική στη Γερμανία προσθέτει αβεβαιότητα. Μετά από μόλις έναν χρόνο στην καγκελαρία, η δημοτικότητα του Φρίντριχ Μερτς καταγράφει σημαντική πτώση, ενώ η πρόσφατη περιοδεία του ανά τη χώρα, που στόχευε στην αναζωογόνηση της στήριξης προς το συντηρητικό στρατόπεδο, φαίνεται να γύρισε μπούμερανγκ.
Η δυσκολία του να συνδεθεί με τους ψηφοφόρους αντανακλά βαθύτερες τάσεις: κόπωση από τη λιτότητα, ανησυχίες για την ανταγωνιστικότητα της γερμανικής οικονομίας και άνοδο των άκρων. Η Γερμανία, ως βασικός «αρχιτέκτονας» του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού και κύριος καθαρός συνεισφέρων, επηρεάζει άμεσα τις αποφάσεις για το μέλλον της πολιτικής συνοχής. Ένας αποδυναμωμένος καγκελάριος περιορίζει τον πολιτικό χώρο για συμβιβασμούς στις Βρυξέλλες.
Μάχη για ενιαία ευρωπαϊκά σιδηροδρομικά εισιτήρια
Τρίτο στοιχείο του παζλ είναι η προσπάθεια της Επιτροπής να απλοποιήσει την αγορά σιδηροδρομικών εισιτηρίων σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Σήμερα, ένα διασυνοριακό ταξίδι με τρένο απαιτεί συχνά συνδυασμό διαφορετικών εθνικών παρόχων, πλατφορμών και ναύλων, γεγονός που αποθαρρύνει τους επιβάτες και υπονομεύει τον στόχο της μεταστροφής από τον αέρα και τον δρόμο προς το σιδηρόδρομο.
Η Κομισιόν επιδιώκει ένα πιο ενιαίο, διαλειτουργικό σύστημα, που θα επιτρέπει στον ταξιδιώτη να κλείνει με διαφάνεια και ευκολία ένα ενιαίο εισιτήριο για ολόκληρη τη διαδρομή. Ωστόσο, τα αντικρουόμενα συμφέροντα εθνικών εταιρειών, ζητήματα ανταγωνισμού και η προστασία εμπορικών δεδομένων καθιστούν την προσπάθεια εξαιρετικά περίπλοκη.
Για χώρες της περιφέρειας, όπως η Ελλάδα, η επιτυχία ή αποτυχία αυτής της πρωτοβουλίας θα επηρεάσει την ελκυστικότητα των διασυνδέσεων με τον ευρωπαϊκό πυρήνα και την ικανότητα προσέλκυσης τουρισμού και επενδύσεων με χαμηλότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
Σχόλιο 
: Η υπό συζήτηση αναδιάρθρωση της DG REGIO δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια αλλά στρατηγική στροφή: λιγότερη «παραδοσιακή» συνοχή, περισσότερη στοχοθετημένη βιομηχανική και πράσινη πολιτική. Σε συνδυασμό με την πολιτική ρευστότητα στη Γερμανία και τις δυσκολίες ενοποίησης της σιδηροδρομικής αγοράς, αναδεικνύει μια Ευρώπη που αναζητά νέο αναπτυξιακό μοντέλο υπό πίεση πόρων και κοινωνικών ανισοτήτων. Οι ελληνικές αρχές οφείλουν να τοποθετηθούν έγκαιρα, ώστε η επόμενη μέρα της συνοχής να μην βρει τις περιφέρειες απροετοίμαστες.
#ΕΕ #Κομισιόν #ΠολιτικήΣυνοχής #Γερμανία #Σιδηρόδρομοι
