Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ προκαλεί κατάρρευση της παραγωγής του ΟΠΕΚ και ταχεία αποστράγγιση των παγκόσμιων αποθεμάτων. Οι αγορές ενέργειας μπαίνουν σε νέα φάση ακραίας αβεβαιότητας.
Η σύγκρουση με το Ιράν και ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ έχουν οδηγήσει σε ιστορική συρρίκνωση της παραγωγής πετρελαίου από τις χώρες του ΟΠΕΚ, με τις απώλειες να ξεπερνούν πλέον το 30% της συνολικής παραγωγής του καρτέλ. Σύμφωνα με τη νέα μηνιαία έκθεση του οργανισμού, από τα τέλη Φεβρουαρίου έχουν χαθεί πάνω από 9,7 εκατ. βαρέλια ημερησίως, ανατρέποντας τις ισορροπίες στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Κατάρρευση παραγωγής και αναθεώρηση ζήτησης
Τον Απρίλιο, η παραγωγή του ΟΠΕΚ μειώθηκε κατά 1,7 εκατ. βαρέλια ημερησίως, μετά την ακόμη μεγαλύτερη πτώση των 7,9 εκατ. βαρελιών τον Μάρτιο. Η σωρευτική απώλεια, άνω των 9,7 εκατ. βαρελιών ημερησίως, συνιστά ένα από τα μεγαλύτερα σοκ προσφοράς των τελευταίων δεκαετιών. Αντανακλώντας τη νέα πραγματικότητα, ο ΟΠΕΚ αναθεώρησε προς τα κάτω και την πρόβλεψή του για την αύξηση της παγκόσμιας ζήτησης το 2026, σε περίπου 1,2 εκατ. βαρέλια ημερησίως από 1,4 εκατ. προηγουμένως.
Η αναθεώρηση συνδέεται άμεσα με τις πιέσεις που δέχεται η αγορά από τη δραστική μείωση των ροών από τον Περσικό Κόλπο, καθώς ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ περιορίζει τη δυνατότητα εξαγωγών βασικών πετρελαιοπαραγωγών χωρών.
Παγκόσμια αποθέματα σε ταχεία αποστράγγιση
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) εκτιμά ότι οι συνολικές απώλειες προσφοράς από τους παραγωγούς του Κόλπου έχουν υπερβεί το 1 δισ. βαρέλια, με πάνω από 14 εκατ. βαρέλια ημερησίως να παραμένουν εκτός αγοράς λόγω του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ. Παρόλα αυτά, το άμεσο έλλειμμα προσφοράς-ζήτησης εμφανίζεται μικρότερο, καθώς η αγορά εισήλθε στο 2026 με πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα.
Κρίσιμο ρόλο για την απορρόφηση του σοκ διαδραματίζουν οι εναλλακτικές διαδρομές εξαγωγών και τα αποθέματα. Η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακατευθύνουν φορτία σε λιμάνια που παρακάμπτουν τα Στενά, ενώ παραγωγοί εκτός Μέσης Ανατολής, κυρίως οι ΗΠΑ, αυξάνουν τις εξαγωγές τους σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.
Ωστόσο, τα παγκόσμια αποθέματα μειώνονται με πρωτοφανή ταχύτητα: μόνο τον Μάρτιο και τον Απρίλιο υποχώρησαν κατά 250 εκατ. βαρέλια, δηλαδή περίπου 4 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Ο IEA προειδοποιεί ότι, καθώς πλησιάζει η θερινή περίοδος αιχμής της ζήτησης, είναι «πολύ πιθανό» να ακολουθήσει νέα φάση έντονης μεταβλητότητας στις τιμές, με σημαντικές επιπτώσεις για τις εισαγωγικές οικονομίες και τον πληθωρισμό ενέργειας.
Σχόλιο 
: Το σοκ προσφοράς από τον Περσικό Κόλπο λειτουργεί ως υπενθύμιση της γεωπολιτικής ευθραυστότητας της ενεργειακής ασφάλειας. Αν η αποστράγγιση αποθεμάτων συνεχιστεί με τους σημερινούς ρυθμούς, οι κυβερνήσεις θα βρεθούν σύντομα μπροστά στο δίλημμα νέων παρεμβάσεων στις αγορές ή αποδοχής μιας παρατεταμένης περιόδου ακριβής ενέργειας, με ευρύτερες πληθωριστικές και δημοσιονομικές συνέπειες.
#ΟΠΕΚ #πετρέλαιο #Ορμούζ #ενέργεια #IEA
