Η Γερουσία επικύρωσε τον Κέβιν Γουόρς ως νέο πρόεδρο της Fed, σηματοδοτώντας στροφή σε πιο επιθετική νομισματική γραμμή. Οι αγορές σταθμίζουν τώρα τον κίνδυνο υψηλότερων επιτοκίων για μεγαλύτερο διάστημα.
Η επικύρωση του Κέβιν Γουόρς από τη Γερουσία ως νέου προέδρου της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Federal Reserve) δεν είναι μια τυπική θεσμική αλλαγή. Αποτελεί πολιτικό μήνυμα για το πώς ο Λευκός Οίκος του Ντόναλντ Τραμπ αντιλαμβάνεται τη μελλοντική ισορροπία ανάμεσα στον πληθωρισμό, την ανάπτυξη και τη σταθερότητα των αγορών.
Ποιος είναι ο Κέβιν Γουόρς και τι πρεσβεύει
Ο Γουόρς δεν είναι άγνωστος στη Fed. Υπήρξε μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου την περίοδο της χρηματοπιστωτικής κρίσης, διαμορφώνοντας φήμη υπέρμαχου της πιο «σφιχτής» νομισματικής πολιτικής. Έχει κατ’ επανάληψη ασκήσει κριτική στα παρατεταμένα μηδενικά επιτόκια και στα προγράμματα ποσοτικής χαλάρωσης, τα οποία θεωρεί ότι τροφοδότησαν στρεβλώσεις στις αγορές περιουσιακών στοιχείων.
Η τοποθέτησή του στην κορυφή της Fed προϊδεάζει για μια διοίκηση λιγότερο ανεκτική σε επίμονο πληθωρισμό και πιο πρόθυμη να διατηρήσει τα επιτόκια σε υψηλότερα επίπεδα, ακόμη και αν αυτό επιβραδύνει την οικονομική δραστηριότητα. Η προσέγγισή του συνδέεται με την ιδέα ότι η κεντρική τράπεζα πρέπει να «προλαμβάνει» τις ανισορροπίες αντί να επεμβαίνει εκ των υστέρων.
Πίεση από τον Λευκό Οίκο, όρια από την ανεξαρτησία της Fed
Η επιλογή Γουόρς εντάσσεται στη μόνιμη ένταση ανάμεσα στις πολιτικές προτεραιότητες του εκάστοτε προέδρου και την τυπική ανεξαρτησία της Fed. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει εναλλάξει κατά καιρούς τη ρητορική του απέναντι στα επιτόκια, ζητώντας άλλοτε χαλάρωση για την ενίσχυση της ανάπτυξης και άλλοτε αυστηρότητα για τον έλεγχο των τιμών.
Ο νέος πρόεδρος της Fed θα βρεθεί στο επίκεντρο αυτής της σύγκρουσης: από τη μια η ανάγκη να αποκατασταθεί η αξιοπιστία της κεντρικής τράπεζας στην καταπολέμηση του πληθωρισμού, από την άλλη ο πολιτικός πειρασμός για πιο χαλαρή στάση ενόψει εκλογικών κύκλων. Η θεσμική αντοχή της Fed θα δοκιμαστεί, ιδίως αν η οικονομία εισέλθει σε φάση επιβράδυνσης.
Τι σημαίνει για επιτόκια, δολάριο και παγκόσμιες αγορές
Η αγορά προεξοφλεί ότι με τον Γουόρς στο τιμόνι, η Fed θα είναι πιο επιφυλακτική σε γρήγορες μειώσεις επιτοκίων. Αυτό μπορεί να στηρίξει ένα ισχυρότερο δολάριο, αυξάνοντας την πίεση σε αναδυόμενες οικονομίες με υψηλό δανεισμό σε αμερικανικό νόμισμα. Παράλληλα, οι αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων ενδέχεται να παραμείνουν σε αυξημένα επίπεδα, ανατιμολογώντας τον κίνδυνο διεθνώς.
Για τις χρηματιστηριακές αγορές, μια πιο «γερακίσια» Fed σημαίνει υψηλότερο κόστος κεφαλαίου, με ιδιαίτερο αντίκτυπο σε κλάδους που βασίζονται έντονα στη μόχλευση ή στην προσδοκία μελλοντικών κερδών, όπως η τεχνολογία και τα ακίνητα. Αντίστροφα, οι τράπεζες και οι ασφαλιστικές εταιρείες μπορεί να ωφεληθούν από πιο «κανονικοποιημένη» καμπύλη αποδόσεων.
Μακροπρόθεσμες θεσμικές συνέπειες για την κεντρική τραπεζική
Πέρα από τις βραχυπρόθεσμες κινήσεις των επιτοκίων, η θητεία Γουόρς μπορεί να επηρεάσει βαθύτερα τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον ρόλο των κεντρικών τραπεζών. Αν επιμείνει σε περιορισμό των μη συμβατικών εργαλείων (αγορές ομολόγων, διογκωμένοι ισολογισμοί), θα πρόκειται για απόπειρα «επιστροφής στην ορθοδοξία» μετά από μια δεκαετία πειραματισμών.
Ωστόσο, μια πιο αυστηρή νομισματική γραμμή χωρίς αντίστοιχη προσαρμογή της δημοσιονομικής πολιτικής μπορεί να ενισχύσει τη δυσαρέσκεια απέναντι στις ελίτ και στους θεσμούς. Αν η Fed εμφανιστεί ως ο φορέας που «φρενάρει» την ανάπτυξη για να τιθασεύσει τις τιμές, το πολιτικό κόστος θα είναι υψηλό και μπορεί να τροφοδοτήσει νέες πιέσεις για περιορισμό της ανεξαρτησίας της.
Πώς επηρεάζεται η Ελλάδα και η ευρωπαϊκή περιφέρεια;
Για την Ελλάδα, η στροφή σε μια πιο επιθετική Fed σημαίνει πιθανότητα υψηλότερων παγκόσμιων επιτοκίων για μεγαλύτερο διάστημα. Αυτό επηρεάζει έμμεσα το κόστος δανεισμού του Δημοσίου και των επιχειρήσεων, καθώς οι αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων λειτουργούν ως σημείο αναφοράς για τον διεθνή «τιμοκατάλογο» του κινδύνου. Σε περιόδους έντασης, η ρευστότητα αποσύρεται από τις αγορές της περιφέρειας για να κατευθυνθεί σε ασφαλέστερα αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία.
Επιπλέον, ένα ισχυρότερο δολάριο αυξάνει το κόστος εισαγωγών πρώτων υλών που τιμολογούνται σε αμερικανικό νόμισμα, πιέζοντας τα περιθώρια κέρδους των ελληνικών βιομηχανιών και ναυτιλιακών εταιρειών. Αν η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα βρεθεί να ισορροπεί ανάμεσα σε μια πιο αυστηρή Fed και σε ασθενέστερη ευρωπαϊκή ανάπτυξη, η απόσταση πολιτικής μεταξύ Φρανκφούρτης και Ουάσιγκτον θα γίνει κρίσιμος παράγοντας για την ισοτιμία ευρώ/δολαρίου και για τις αποτιμήσεις στο Χρηματιστήριο Αθηνών.
Σχόλιο 
: Για την ελληνική οικονομία, η έλευση Γουόρς στην Fed είναι υπενθύμιση ότι η εποχή του «φθηνού χρήματος» δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη. Οι ελληνικές τράπεζες και επιχειρήσεις οφείλουν να επιταχύνουν τη μείωση του δανεισμού σε δολάριο και να «κλειδώσουν» ευνοϊκούς όρους χρηματοδότησης όπου αυτό είναι εφικτό. Παράλληλα, η δημοσιονομική πολιτική θα πρέπει να παραμείνει προσεκτική: σε ένα διεθνές περιβάλλον υψηλότερων επιτοκίων, τα περιθώρια για λάθη μικραίνουν και η αξιοπιστία της χώρας στις αγορές γίνεται ακόμη πιο κρίσιμο περιουσιακό στοιχείο.
#Fed #Warsh #ΗΠΑ #Επιτόκια #ΠαγκόσμιαΟικονομία
