Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δηλώνει ότι δεν θα συμβούλευε πλέον τα παιδιά του να σπουδάσουν ή να εργαστούν στις ΗΠΑ, επικαλούμενος επιδείνωση του κοινωνικού κλίματος. Οι δηλώσεις του εντάσσονται σε κλιμακούμενη ένταση Βερολίνου–Ουάσιγκτον και ανοίγουν νέα συζήτηση για το μέλλον των διατλαντικών σχέσεων.
Σε μια ιδιαίτερα αιχμηρή τοποθέτηση για τα διατλαντικά δεδομένα, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δήλωσε ότι δεν θα συμβούλευε πλέον τα παιδιά του να μεταβούν στις Ηνωμένες Πολιτείες για σπουδές ή εργασία, λόγω του «κοινωνικού κλίματος» που –όπως είπε– έχει επιδεινωθεί δραματικά.
Μιλώντας σε συγκέντρωση Γερμανών καθολικών στο Βίρτσμπουργκ, ο Μερτς ανέφερε χαρακτηριστικά: «Δεν θα συνιστούσα σήμερα στα παιδιά μου να πάνε στις ΗΠΑ για να μορφωθούν και να εργαστούν», αποσπώντας χειροκρότημα από το ακροατήριο. Ο ίδιος, καθολικός, πατέρας τριών παιδιών και παππούς επτά εγγονιών, υπογράμμισε ότι ακόμη και οι «καλύτερα μορφωμένοι» στην Αμερική δυσκολεύονται πλέον να βρουν δουλειά.
Ρήγμα στις διατλαντικές σχέσεις
Οι δηλώσεις αυτές έρχονται να οξύνουν περαιτέρω το ήδη τεταμένο κλίμα ανάμεσα στο Βερολίνο και την Ουάσιγκτον, έπειτα από εβδομάδες δημόσιων αντιπαραθέσεων μεταξύ Μερτς και του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει το γεγονός ότι ο νυν καγκελάριος υπήρξε επικεφαλής της Atlantik-Brücke, ενός από τα πιο επιδραστικά δίκτυα προώθησης των γερμανοαμερικανικών σχέσεων.
Στα τέλη Απριλίου, ο Μερτς είχε δηλώσει σε μαθητές ότι ο Αμερικανός πρόεδρος «εξευτελίστηκε» από το Ιράν και ότι δεν διαθέτει συνεκτική στρατηγική για τον πόλεμο που ξέσπασε στα τέλη Φεβρουαρίου, μετά από κοινές αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις σε ιρανικούς στόχους. Η απάντηση από την Ουάσιγκτον δεν άργησε: την 1η Μαΐου το Πεντάγωνο ανακοίνωσε την αποχώρηση 5.000 Αμερικανών στρατιωτών από τη Γερμανία, υλοποιώντας προειδοποίηση του Τραμπ.
Παρά την κλιμάκωση, ο Μερτς επιχείρησε να στείλει σήμα αποκλιμάκωσης, γράφοντας στην πλατφόρμα X ότι είχε «μια καλή τηλεφωνική συνομιλία» με τον Τραμπ –την πρώτη μετά τις δημόσιες συγκρούσεις– και τονίζοντας ότι «οι ΗΠΑ και η Γερμανία είναι ισχυροί εταίροι σε ένα ισχυρό ΝΑΤΟ».
Διαφωνία για τον πόλεμο στο Ιράν και το μέλλον της Δύσης
Κεντρικό σημείο τριβής αποτελεί η αμερικανική πίεση για πιο ενεργό ρόλο του ΝΑΤΟ στον πόλεμο με το Ιράν. Το Βερολίνο έχει απορρίψει τα σχετικά αιτήματα, επιμένοντας ότι «δεν είναι πόλεμος του ΝΑΤΟ» και αφήνοντας ανοικτό μόνο ένα περιορισμένο μελλοντικό ρόλο γερμανικών ναρκαλιευτικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ, και αυτό μόνον όταν τερματιστούν οι εχθροπραξίες.
Η Ουάσιγκτον, από την πλευρά της, προβάλλει τη δική της ανησυχία για την Ευρώπη. Στη Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας που δημοσιεύθηκε τον Δεκέμβριο, οι ΗΠΑ προειδοποίησαν ότι η ήπειρος κινδυνεύει με «πολιτισμική εξάλειψη» λόγω μεταναστευτικών ροών, αποδυνάμωσης των εθνικών ταυτοτήτων και πολιτικών της ΕΕ που –κατά την αμερικανική ανάγνωση– υπονομεύουν την κυριαρχία των κρατών.
Οι δηλώσεις Μερτς για το «κοινωνικό κλίμα» στις ΗΠΑ, σε συνδυασμό με τη σκληρή γλώσσα της Ουάσιγκτον για την Ευρώπη, αποτυπώνουν μια βαθύτερη κρίση εμπιστοσύνης στο εσωτερικό της Δύσης. Η Γερμανία, παραδοσιακός πυλώνας του διατλαντικού άξονα, εμφανίζεται πλέον πιο επιφυλακτική ως προς την πολιτική και κοινωνική πορεία των ΗΠΑ, ενώ η κυβέρνηση Τραμπ βλέπει την Ευρώπη ως στρατηγικά αδύναμο κρίκο.
Σχόλιο 
: Οι παρεμβάσεις Μερτς σηματοδοτούν ότι η γερμανική πολιτική ελίτ δεν θεωρεί πλέον αυτονόητη την αμερικανική «υπεροχή» ως προορισμού για ταλαντούχους νέους, αλλά και ως πρότυπο κοινωνικής οργάνωσης. Η μετατόπιση αυτή, σε συνδυασμό με τις μονομερείς κινήσεις της Ουάσιγκτον (απόσυρση στρατευμάτων, πίεση για εμπλοκή στο Ιράν), ενισχύει τις φυγόκεντρες τάσεις εντός της Δύσης. Για την Ευρώπη και τη Γερμανία ειδικότερα, το διακύβευμα είναι αν θα μπορέσουν να διαμορφώσουν πιο αυτόνομη στρατηγική, χωρίς να διαρραγεί ο σκληρός πυρήνας της ασφάλειας και της οικονομικής συνεργασίας με τις ΗΠΑ.
#Γερμανία #ΗΠΑ #Μερτς #Τραμπ #ΝΑΤΟ #Ιράν #ΔιατλαντικέςΣχέσεις
