Χιλιάδες διαδηλωτές πλημμύρισαν το κέντρο της Βιέννης λίγες ώρες πριν τον τελικό της Eurovision, αντιδρώντας στη συμμετοχή του Ισραήλ λόγω Γάζας. Η ένταση γύρω από τον διαγωνισμό αναδεικνύει πώς η γεωπολιτική διχάζει ακόμη και ένα κατεξοχήν ψυχαγωγικό ευρωπαϊκό γεγονός.
Η Βιέννη βρέθηκε το Σάββατο στο επίκεντρο μιας έντονα πολιτικοποιημένης αντιπαράθεσης, καθώς χιλιάδες πολίτες βγήκαν στους δρόμους για να διαμαρτυρηθούν για τη συμμετοχή του Ισραήλ στη φετινή Eurovision. Ο μεγάλος τελικός του διαγωνισμού τραγουδιού διεξάγεται στην αυστριακή πρωτεύουσα, όμως η γιορτή της μουσικής επισκιάζεται από τον πόλεμο στη Γάζα και τις κατηγορίες για μαζικές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Η διαδήλωση, τα συνθήματα και το μήνυμα των διοργανωτών
Σύμφωνα με τους διοργανωτές, στην πορεία συμμετείχαν πάνω από 5.000 άτομα, αν και άλλες εκτιμήσεις έκαναν λόγο για μερικές εκατοντάδες έως λίγες χιλιάδες. Η αστυνομία της Βιέννης αρνήθηκε να δώσει επίσημο αριθμό, ωστόσο ισχυρές δυνάμεις ασφαλείας παρατάχθηκαν κατά μήκος της διαδρομής, ενώ ελικόπτερο επιτηρούσε από αέρος.
Οι διαδηλωτές κινήθηκαν προς το Weiner Stadthalle, όπου διεξάγεται ο τελικός, φωνάζοντας συνθήματα όπως «boycott Israel, boycott ESC» και «no stage for genocide». Δύο άτομα σκαρφάλωσαν σε ικριώματα παρακείμενου κτιρίου και κρέμασαν παλαιστινιακή σημαία, προκαλώντας επευφημίες από το πλήθος.
Ο Βίλχελμ Λανγκτάλερ, μέλος της οργάνωσης Palestine Solidarity Austria που συνέβαλε στην κινητοποίηση, τόνισε ότι κεντρικό αίτημα είναι ο αποκλεισμός του Ισραήλ από τον διαγωνισμό. «Η ιδέα είναι ότι δεν πρέπει να υπάρξει σκηνή για γενοκτονία», ανέφερε, προσθέτοντας ότι, παρότι η Eurovision είναι «μικρό γεγονός» σε σχέση με την κλίμακα της σύγκρουσης, η συμμετοχή του Ισραήλ συμβολίζει την ανοχή ή και στήριξη της «καταστροφής» στη Γάζα από άλλες χώρες.
Ασφάλεια, δικαίωμα στη διαμαρτυρία και ο ισχυρισμός περί “απολιτικού” θεσμού
Οι αυστριακές αρχές είχαν προαναγγείλει ενισχυμένα μέτρα ασφαλείας. Ο αντιπρόεδρος της αστυνομίας της Βιέννης, Ντίτερ Τσέφαν, είχε δηλώσει ότι η προστασία του διαγωνισμού και το δικαίωμα στην ελευθερία συνάθροισης «δεν βρίσκονται εγγενώς σε σύγκρουση», σηματοδοτώντας προσπάθεια ισορροπίας ανάμεσα στην ασφάλεια και τα δημοκρατικά δικαιώματα.
Ο επικεφαλής του Οργανισμού Τουρισμού της Βιέννης, Νόρμπερτ Κέτνερ, σημείωσε ότι τα μέτρα είναι «πολύ πιο έντονα» σε σχέση με το 2015, όταν η πόλη φιλοξένησε ξανά τη Eurovision. «Κανένα μεγάλο γεγονός στον ελεύθερο κόσμο δεν μπορεί πια να γίνει χωρίς υψηλά επίπεδα ασφαλείας», υπογράμμισε, επιμένοντας ότι στόχος είναι να προστατευθούν τόσο όσοι θέλουν να γιορτάσουν, όσο και όσοι θέλουν να διαδηλώσουν ειρηνικά.
Η Ευρωπαϊκή Ραδιοτηλεοπτική Ένωση (EBU), διοργανώτρια του θεσμού, επιμένει ότι ο διαγωνισμός είναι «απολιτικός» και ότι κάθε ραδιοτηλεοπτικός φορέας μπορεί να συμμετέχει εφόσον τηρεί τους κανόνες. Η γενική διευθύντρια της αυστριακής δημόσιας ραδιοτηλεόρασης ORF, Ίνγκριντ Τούρνχερ, αναγνώρισε σε συνέντευξη Τύπου ότι «ο καθένας έχει δικαίωμα στη γνώμη του – αυτή είναι η φύση της δημοκρατίας», αλλά ζήτησε για λίγες ώρες η προσοχή να στραφεί στη σκηνή και στους καλλιτέχνες.
Η Eurovision ως καθρέφτης της ευρωπαϊκής γεωπολιτικής κρίσης
Η φετινή διοργάνωση έχει ήδη σημαδευτεί από την απόφαση πέντε χωρών να μποϊκοτάρουν τη Eurovision, επικαλούμενες τον πόλεμο στη Γάζα και την ανθρωπιστική κρίση. Το γεγονός ότι ένα προϊόν ήπιας ισχύος και πολιτιστικής διπλωματίας, όπως η Eurovision, μετατρέπεται σε πεδίο αντιπαράθεσης για τον πόλεμο και τις ευθύνες των κρατών, καταδεικνύει την ένταση που διαπερνά σήμερα τον ευρωπαϊκό δημόσιο χώρο.
Για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, αλλά και για την ΕΕ συνολικά, η υπόθεση λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η ουδετερότητα στην ψυχαγωγία είναι όλο και πιο δύσκολη, όταν η εξωτερική πολιτική και τα ανθρώπινα δικαιώματα βρίσκονται στο μικροσκόπιο της κοινής γνώμης.
Σχόλιο 
: Η Βιέννη δείχνει ότι η «απολιτική» ψυχαγωγία είναι πλέον μύθος: θεσμοί όπως η Eurovision γίνονται καθρέφτης της κρίσης αξιοπιστίας της Ευρώπης σε ζητήματα πολέμου και ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Όσο η ΕΕ αποφεύγει σαφείς, συνεκτικές θέσεις, τόσο η σύγκρουση θα μεταφέρεται σε συμβολικούς χώρους – από τις πλατείες μέχρι τις μουσικές σκηνές.
#Eurovision #Αυστρία #Ισραήλ #Παλαιστίνη #Γάζα #διαδηλώσεις #ανθρωπιναδικαιωματα #EU
