Ο Κυριάκος Μητσοτάκης απορρίπτει τον όρο «υπερτουρισμός» και συνδέει το νέο χωροταξικό με τη βιωσιμότητα των προορισμών. Ανοικτό αφήνει το ενδεχόμενο ανταποδοτικού τέλους ανθεκτικότητας.
Σαφές μήνυμα ότι δεν υιοθετεί τον όρο «υπερτουρισμός» έστειλε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, μιλώντας στη 34η ανοιχτή Γενική Συνέλευση του ΣΕΤΕ. Όπως υπογράμμισε, η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζει φαινόμενα ανάλογα με άλλους δημοφιλείς προορισμούς του εξωτερικού, επιμένοντας ότι η πρόκληση είναι η προσαρμογή και η συνύπαρξη με τον τουρισμό, και όχι η δαιμονοποίησή του.
«Αγαπάμε τον τουρισμό, δεν ζούμε μόνο από τον τουρισμό. Πρέπει να μάθουμε να ζούμε με τον τουρισμό», σημείωσε χαρακτηριστικά, σκιαγραφώντας τη στρατηγική της κυβέρνησης για έναν κλάδο που παραμένει η βαριά βιομηχανία της χώρας, αλλά ταυτόχρονα δημιουργεί έντονες πιέσεις σε υποδομές και τοπικές κοινωνίες.
Νέο χωροταξικό και φέρουσα ικανότητα προορισμών
Κεντρικό σημείο της παρέμβασης του πρωθυπουργού αποτέλεσε το υπό διαμόρφωση νέο χωροταξικό πλαίσιο για τον τουρισμό. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε ότι στόχος είναι να επιτευχθεί ισορροπία ανάμεσα στην περιβαλλοντική και την οικονομική βιωσιμότητα, υπογραμμίζοντας ότι έχει γίνει «συστηματική δουλειά» και ότι η κυβέρνηση παραμένει ανοικτή σε περαιτέρω διαβούλευση με τους φορείς του κλάδου.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην έννοια της φέρουσας ικανότητας των προορισμών, η οποία έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, κυρίως από τον ξενοδοχειακό κλάδο, στο πλαίσιο της παρουσίασης του νέου χωροταξικού. Ο πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ότι η φέρουσα ικανότητα «δεν είναι στατική έννοια», αφήνοντας να εννοηθεί ότι θα πρέπει να προσεγγίζεται δυναμικά, με βάση τις επενδύσεις σε υποδομές, τη διαχείριση πόρων και τις τεχνολογικές λύσεις που μπορούν να αυξήσουν το όριο αντοχής ενός προορισμού χωρίς να υποβαθμίζεται η ποιότητα ζωής ή το περιβάλλον.
Η τοποθέτηση αυτή δείχνει προσπάθεια εξισορρόπησης ανάμεσα στην ανάγκη ρύθμισης και στους φόβους της αγοράς για αυθαίρετους περιορισμούς στην ανάπτυξη νέων μονάδων ή στην επέκταση υφιστάμενων.
Τέλος ανθεκτικότητας και δυναμική της φετινής σεζόν
Στο επίκεντρο βρέθηκε και το λεγόμενο τέλος ανθεκτικότητας, το οποίο έχει αποτελέσει σημείο τριβής με τους φορείς του τουρισμού, κυρίως ως προς την ανταποδοτικότητά του. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο ο φόρος αυτός να αποκτήσει σαφώς ανταποδοτικό χαρακτήρα, κατά τα πρότυπα του τέλους κρουαζιέρας. «Το ακούω», είπε, αφήνοντας ανοικτό το παράθυρο για ανασχεδιασμό του μηχανισμού, ώστε τα έσοδα να επιστρέφουν πιο ορατά σε έργα υποδομής, προστασίας περιβάλλοντος και αναβάθμισης προορισμών.
Για την πορεία της φετινής τουριστικής σεζόν, ο πρωθυπουργός εκτίμησε ότι θα υπάρξει «έκρηξη σε last minute bookings», αναγνωρίζοντας ότι υπάρχει προς το παρόν «κράτημα» στη ζήτηση, χωρίς όμως στοιχεία συστημικής κρίσης για την απόδοση του ελληνικού τουρισμού. Το στοίχημα, όπως είπε, είναι η προσαρμοστικότητα και η ανθεκτικότητα του κλάδου απέναντι σε απρόβλεπτες εξωτερικές αναταράξεις, από γεωπολιτικές εντάσεις μέχρι ακραία καιρικά φαινόμενα.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι «δεν είναι εύκολο κάθε χρόνο να πηγαίνουμε από ρεκόρ σε ρεκόρ», επιχειρώντας να μετριάσει τις προσδοκίες για αδιάκοπη αύξηση αφίξεων και εσόδων και να μετατοπίσει τη συζήτηση από την ποσότητα στην ποιότητα και στη βιωσιμότητα του μοντέλου.
Σχόλιο
: Η ρητορική απόρριψη του «υπερτουρισμού» δείχνει πολιτική επιλογή αποφυγής συγκρούσεων με έναν στρατηγικό κλάδο, ενώ στην πράξη η κυβέρνηση επιχειρεί, μέσω χωροταξικού και τέλους ανθεκτικότητας, να εισαγάγει εργαλεία διαχείρισης της πίεσης σε υποδομές και περιβάλλον. Το διακύβευμα θα κριθεί στο κατά πόσο τα μέτρα αυτά θα είναι επαρκώς στοχευμένα, μετρήσιμα και πραγματικά ανταποδοτικά για τις τοπικές κοινωνίες, χωρίς να πλήττουν την επενδυτική δυναμική του τουρισμού.






