Ο Κυριάκος Πιερρακάκης αναγνωρίζει ως «απολύτως απαραίτητες» πολλές από τις επώδυνες μεταρρυθμίσεις της τρόικας, ενώ Ευρωπαίοι αξιωματούχοι παραδέχονται το υπερβολικό κοινωνικό κόστος. Η Ελλάδα πλέον εμφανίζεται ως δημοσιονομικό success story σε σχέση με μεγάλες οικονομίες της Ευρωζώνης.
Ως αναγκαία προϋπόθεση για τη σημερινή επίδοση της ελληνικής οικονομίας περιέγραψε ο υπουργός Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, μεγάλο μέρος των μεταρρυθμίσεων που επιβλήθηκαν από την τρόικα κατά την περίοδο των μνημονίων. Μιλώντας σε συνέντευξή του, τόνισε ότι πολλές από τις αλλαγές που συνδέθηκαν με τα προγράμματα διάσωσης ήταν «απολύτως απαραίτητες» για να φτάσει η χώρα στη σημερινή της θέση.
Από την υπερβολική λιτότητα στο πρωτογενές πλεόνασμα
Η Ελλάδα, για να αποκτήσει πρόσβαση σε πάνω από 250 δισ. ευρώ χρηματοδοτικής βοήθειας την περίοδο 2010-2018, υποχρεώθηκε σε βαθιές περικοπές δαπανών, άνοιγμα αγορών, παρεμβάσεις σε συντάξεις και αγορά εργασίας. Το τίμημα ήταν βαρύ: το ΑΕΠ συρρικνώθηκε κατά περίπου 25% μεταξύ 2008 και 2013, ενώ η ανεργία εκτινάχθηκε στο 26,6% το 2014, από 8% πριν από την κρίση. Οι κοινωνικές εντάσεις αποτυπώθηκαν σε καθημερινές διαδηλώσεις στο κέντρο της Αθήνας.
Σήμερα, ωστόσο, η εικόνα είναι ριζικά διαφορετική. Η Ελλάδα καταγράφει πρωτογενές πλεόνασμα και, σύμφωνα με το ΔΝΤ, είναι «καλά προετοιμασμένη» για να απορροφήσει εξωτερικά σοκ, συμπεριλαμβανομένων αυτών που σχετίζονται με γεωπολιτικές κρίσεις. Το δημόσιο χρέος, που κορυφώθηκε στο 209% του ΑΕΠ το 2020, αναμένεται να υποχωρήσει στο 137,6% φέτος, κάτω από το επίπεδο της Ιταλίας, σηματοδοτώντας το τέλος της περιόδου όπου η χώρα ήταν η πιο υπερχρεωμένη της Ευρωζώνης.
Αυτοκριτική για την τρόικα, αναγνώριση της απόδοσης
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης αναγνώρισε ότι η διαχείριση της κρίσης από την τρόικα είχε «θετικές» αλλά και «αρνητικές» πτυχές, καλώντας σε άντληση διδαγμάτων ώστε, σε μελλοντικές διασώσεις, να εφαρμοστούν όσα λειτούργησαν και να αποφευχθούν τα λάθη. Στο ίδιο μήκος κύματος, κορυφαίοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι κάνουν αυτοκριτική: ο Μάρκο Μπούτι μιλά για «υπερβολική λιτότητα», ενώ ο πρώην πρόεδρος του Eurogroup, Γερούν Ντάισελμπλουμ, χαρακτηρίζει πολλές από τις μεταρρυθμίσεις «μη δίκαιες» και «καταστροφικές», παρότι αναγνωρίζει ότι το τελικό αποτέλεσμα είναι θετικό.
Η εμπειρία της Ελλάδας εντάσσεται σε ένα ευρύτερο μοτίβο: χώρες που βρέθηκαν στο επίκεντρο της κρίσης –Πορτογαλία, Ιρλανδία, Ισπανία– εμφανίζουν σήμερα υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης από τις μεγάλες οικονομίες της Ευρωζώνης, όπως η Γερμανία και η Γαλλία. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει ήδη επισημάνει αυτή την «ενδιαφέρουσα αναλογία», ενώ ο απερχόμενος αντιπρόεδρος της ΕΚΤ, Λουίς ντε Γκίντος, υπογραμμίζει ότι, παρά τα προβλήματα «ιδιοκτησίας» και επιβολής των προγραμμάτων, «στο τέλος, οι μεταρρυθμίσεις απέδωσαν».
Σχόλιο 
: Η δημόσια παραδοχή Πιερρακάκη για τον ρόλο των μνημονιακών μεταρρυθμίσεων σηματοδοτεί μια ώριμη, μετα-κρίσης φάση: η Ελλάδα επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει το «δημοσιονομικό κεφάλαιο» που απέκτησε με βαρύ κοινωνικό κόστος, ενώ η Ευρώπη αναμετράται με τα λάθη της αρχιτεκτονικής των προγραμμάτων διάσωσης, σε μια περίοδο που νέες κρίσεις μπορεί να απαιτήσουν παρόμοια εργαλεία.
#Πιερρακάκης #τρόικα #ΔΝΤ #Ευρωζώνη #μνημόνια #οικονομία
