Η Γαλλία καταθέτει δική της πρόταση στο Συμβούλιο Ασφαλείας για τα Στενά του Ορμούζ, επιχειρώντας να σπάσει το γεωπολιτικό αδιέξοδο. Η διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας αφορά άμεσα την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια και το κόστος μεταφορών.
Η Γαλλία προωθεί σχέδιο ψηφίσματος στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ για τη δημιουργία διεθνούς αποστολής που θα αποκαταστήσει την ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, επιχειρώντας να διαμορφώσει πιο ευρύ πλαίσιο συναίνεσης από το ήδη κατατεθειμένο κείμενο Ηνωμένων Πολιτειών και Μπαχρέιν. Το Παρίσι εμφανίζεται διατεθειμένο να υποβάλει το κείμενο εφόσον διασφαλιστούν οι πολιτικές προϋποθέσεις, σε μια συγκυρία όπου η ασφάλεια της θαλάσσιας οδού συνδέεται άμεσα με την παγκόσμια ενεργειακή σταθερότητα.
Τι προβλέπει η γαλλική κίνηση και πού κολλάει το αρχικό σχέδιο
Η γαλλική πρωτοβουλία στοχεύει στη δημιουργία διεθνούς αποστολής υπό την ομπρέλα του ΟΗΕ, με εντολή την αποκατάσταση της ελεύθερης διέλευσης πλοίων και την αποτροπή επιθέσεων ή ναρκοθέτησης στα Στενά του Ορμούζ. Στο τραπέζι παραμένει ήδη σχέδιο ψηφίσματος από ΗΠΑ και Μπαχρέιν, το οποίο ζητά ρητά από το Ιράν να σταματήσει τις επιθέσεις σε πλοία και την τοποθέτηση ναρκών στη ζωτική αυτή θαλάσσια δίοδο.
Ωστόσο, η ψηφοφορία επί του αμερικανο-μπαχρεϊνινού κειμένου έχει αναβληθεί επανειλημμένα, καθώς Ρωσία και Κίνα έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι μπορεί να ασκήσουν βέτο. Η γαλλική πρόταση επιχειρεί να διαμορφώσει μια πιο «συλλογική» αρχιτεκτονική ασφάλειας, που να είναι πολιτικά αποδεκτή από περισσότερους μόνιμους και μη μόνιμους εκπροσώπους στο Συμβούλιο Ασφαλείας.
Ο ρόλος ΗΠΑ, Ηνωμένου Βασιλείου και η ευρωπαϊκή διάσταση
Στο παρασκήνιο, η Ουάσινγκτον επιδιώκει να συγκροτήσει επιχειρησιακή συμμαχία για αποναρκοθέτηση και προστασία της ναυσιπλοΐας, με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο να αναφέρει ότι Γαλλία και Ηνωμένο Βασίλειο θεωρούνται πιθανοί συμμετέχοντες στις επιχειρήσεις αποναρκοθέτησης στα Στενά. Για τις ευρωπαϊκές δυνάμεις, η συμμετοχή σε μια τέτοια αποστολή έχει διπλή διάσταση: αφενός τη διασφάλιση της ενεργειακής τροφοδοσίας και των εμπορικών ροών, αφετέρου τη διατήρηση διαύλων επικοινωνίας με το Ιράν και τις χώρες του Κόλπου.
Η Γαλλία επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη για ισχυρή διεθνή απάντηση σε επιθέσεις κατά της ναυσιπλοΐας και στην αποφυγή περαιτέρω στρατιωτικής κλιμάκωσης στην περιοχή. Η ευρωπαϊκή προσέγγιση εστιάζει συνήθως σε συνδυασμό αποτροπής και διπλωματίας, με στόχο την ενσωμάτωση της ασφάλειας των θαλάσσιων οδών σε ένα ευρύτερο πλαίσιο περιφερειακής σταθερότητας και όχι σε μονοδιάστατη αντιπαράθεση με την Τεχεράνη.
Γιατί τα Στενά του Ορμούζ είναι συστημικός κίνδυνος για την οικονομία
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαύλους παγκοσμίως, από όπου διέρχεται σημαντικό ποσοστό των θαλάσσιων εξαγωγών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Οποιαδήποτε διαταραχή στη διέλευση, ακόμη και σε επίπεδο προσδοκιών, αυξάνει τα ασφάλιστρα κινδύνου, το κόστος μεταφοράς και τη μεταβλητότητα στις τιμές ενέργειας. Αυτό μεταφέρεται με χρονική υστέρηση στα βιομηχανικά κόστη, στις μεταφορές και τελικά στον πληθωρισμό.
Η συζήτηση στο Συμβούλιο Ασφαλείας δεν είναι απλώς διπλωματική διαδικασία, αλλά ένας από τους μηχανισμούς μέσω των οποίων η διεθνής κοινότητα επιχειρεί να μειώσει έναν συστημικό κίνδυνο για την παγκόσμια οικονομία. Η αποτυχία εξεύρεσης συμβιβαστικής λύσης ενισχύει το γεωπολιτικό ασφάλιστρο που ενσωματώνεται στις αγορές ενέργειας και ναυτιλίας, με συνέπειες για τις κεντρικές τράπεζες και τη δημοσιονομική πολιτική, ιδίως σε εισαγωγικές οικονομίες.
Μακροπρόθεσμες συνέπειες για την αρχιτεκτονική ασφάλειας
Η γαλλική πρωτοβουλία εντάσσεται σε μια ευρύτερη τάση: τις προσπάθειες για θεσμική διαχείριση των θαλάσσιων «στενών» ως παγκόσμιων κοινών αγαθών. Εάν προχωρήσει ένα μοντέλο διεθνούς αποστολής με ευρεία εντολή και συμμετοχή, μπορεί να αποτελέσει πρότυπο για μελλοντικές κρίσεις σε στρατηγικά περάσματα, από τη Νότια Σινική Θάλασσα έως την Ερυθρά Θάλασσα. Αντίθετα, μια κατάληξη χωρίς απόφαση ή με διχασμένο Συμβούλιο Ασφαλείας θα ενισχύσει την τάση για ad hoc περιφερειακούς συνασπισμούς εκτός πλαισίου ΟΗΕ.
Σε θεσμικό επίπεδο, η έκβαση της συζήτησης θα δείξει σε ποιο βαθμό ο ΟΗΕ μπορεί ακόμη να λειτουργεί ως πλατφόρμα διαχείρισης κινδύνων που έχουν άμεση οικονομική διάσταση και όχι μόνο ανθρωπιστική ή στρατιωτική. Για τις μεσαίες δυνάμεις, όπως η Γαλλία, η επιτυχία ενός τέτοιου ψηφίσματος ενισχύει τον ρόλο τους ως διαμεσολαβητών ανάμεσα σε μεγάλες δυνάμεις και περιφερειακούς παίκτες.
Σχόλιο 
: Για την ελληνική οικονομία, η σταθερότητα στα Στενά του Ορμούζ έχει διπλή σημασία. Από τη μία πλευρά, η ελληνόκτητη ναυτιλία, με ισχυρή παρουσία στα δεξαμενόπλοια, επηρεάζεται άμεσα από το επίπεδο κινδύνου στη συγκεκριμένη θαλάσσια ζώνη, τόσο ως προς τα ασφάλιστρα όσο και ως προς τις ναυλαγορές. Από την άλλη, η Ελλάδα ως καθαρός εισαγωγέας ενέργειας εκτίθεται σε ενδεχόμενες αυξήσεις τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου, που μπορούν να αναζωπυρώσουν πληθωριστικές πιέσεις και να περιορίσουν τον δημοσιονομικό χώρο. Ένα λειτουργικό, ευρέως αποδεκτό σχήμα υπό τον ΟΗΕ θα μείωνε την αβεβαιότητα για τις ελληνικές ναυτιλιακές και θα βοηθούσε στον περιορισμό των διακυμάνσεων στο ενεργειακό κόστος, στοιχείο κρίσιμο για την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας και των μεταφορών.
#Γαλλία #ΟΗΕ #ΣτενάΤουΟρμούζ #Ενέργεια #Ναυτιλία
